Ostatnie budynki dawnej kopalni "Katowice" staną się częścią Muzeum Śląskiego

Orzech

Muzeum Śląskie w Katowicach rozpoczęło kompleksową przebudowę siedmiu zabytkowych obiektów dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Katowice”. Generalnym wykonawcą inwestycji zostało Przedsiębiorstwo Budowlano-Produkcyjne Łęgprzem, z którym umowę podpisano we wrześniu. Prace budowlane ruszyły 9 października, a ich zakończenie zaplanowano na 2029 rok.

Przedsięwzięcie obejmuje adaptację budynków zlokalizowanych w północnej części terenu muzealnego: dawnej elektrowni, nadszybia oraz maszynowni szybu Bartosz, wieży ciśnień, warsztatu rymarza, kuźni oraz warsztatu mechanicznego. Koncepcję zagospodarowania tych przestrzeni opracowywano od 2019 roku. W 2024 roku część przedsięwzięcia uzyskała status inwestycji strategicznej dla regionu, co pozwoliło na zabezpieczenie dofinansowania ze środków Unii Europejskiej.

Przebudowywane obiekty zyskają nowe funkcje kulturalne i użytkowe. W budynku dawnej elektrowni powstanie wielofunkcyjna sala widowiskowa dedykowana koncertom i spektaklom teatralnym, wsparta przestrzeniami wystawienniczymi i edukacyjnymi. Szyb Bartosz stanie się główną strefą wejściową do muzeum – w nadszybiu znajdzie się punkt informacyjny, a w maszynowni wyeksponowana zostanie zabytkowa, XIX-wieczna maszyna parowa, będąca najdłużej działającym tego typu urządzeniem w polskim górnictwie. Wieża ciśnień przejdzie adaptację na kawiarnię na najwyższych kondygnacjach i zostanie połączona z warsztatem rymarza za pomocą przeszklonego pawilonu wejściowego. Z kolei w kuźni i warsztacie mechanicznym zaplanowano nową wystawę stałą poświęconą historii przemysłu Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego, laboratorium sztuki współczesnej, pracownie dla artystów i kuratorów oraz pracownię konserwacji metalu.

Obecny etap to kontynuacja procesu rewitalizacji terenów pokopalnianych w katowickiej Strefie Kultury, rozpoczętego otwarciem nowej, podziemnej siedziby Muzeum Śląskiego w 2015 roku. W ramach wcześniejszych faz prac przekształcono już m.in. wieżę szybu Warszawa, dawne budynki łaźni głównej, stolarni, łaźni „Gwarek” oraz warsztatu wiertaczy.

Głównym źródłem finansowania inwestycji są fundusze unijne oraz budżet samorządu województwa śląskiego, przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz środków własnych Muzeum Śląskiego. Zakończenie prac budowlanych i adaptacyjnych przewidziano na 2029 rok, w którym placówka obchodzić będzie stulecie utworzenia. W ramach projektu przekształcone zostanie również otoczenie budynków – powstaną nowe nasadzenia, przestrzeń na plenerowe wydarzenia kulturalne oraz kolejny fragment parku muzealnego.