Gdański Zarząd Zieleni (GZZ) realizuje remont konserwatorski budynku dawnej portierni Stoczni Gdańskiej, zlokalizowanej przy historycznej Bramie nr 2 w Gdańsku. Prace o wartości blisko 240 tys. zł mają zostać ukończone do 27 sierpnia br.
Roboty obejmują naprawę dachu, elewacji oraz renowację okien i okratowań. Magdalena Kiljan, rzeczniczka GZZ, poinformowała, że nie przewiduje się jakiejkolwiek zmiany historycznego charakteru obiektu. Decyzję pozwalającą na realizację prac wydał Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w 2025 roku, po przygotowaniu Programu prac konserwatorskich, wynikającego z zabytkowego statusu budynku. Umowę z wykonawcą podpisano pod koniec maja br.
Generalnym wykonawcą remontu jest firma Arrow Apartments z Krakowa, która wygrała drugie postępowanie przetargowe. W przetargu wzięło udział siedmiu oferentów, a najdroższa oferta pierwotna wynosiła ponad 431 tys. zł. Po negocjacjach z czterema firmami, zwycięska spółka obniżyła swoją cenę z 387 tys. zł do ostatecznych 240 tys. zł. Stan techniczny portierni kwalifikował ją do remontu już w momencie przejęcia obiektu od poprzedniego zarządcy, Gdańskich Nieruchomości, w kwietniu 2023 roku.
Historyczna Brama nr 2 Stoczni Gdańskiej, położona przy placu Solidarności, jest jednym z kluczowych symboli upadku komunizmu w Europie, będącym centralnym punktem strajków z sierpnia 1980 roku. Obiekt wraz z przyległą infrastrukturą stanowi integralną część kompleksu wpisanego na listę Pomników Historii Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyróżnionego Znakiem Dziedzictwa Europejskiego przez Komisję Europejską. Brama, z odtworzonym według wzoru z 1974 roku napisem "Stocznia Gdańska", pozostaje pod ścisłą ochroną konserwatorską.
Po zakończeniu wszystkich robót budowlanych i usunięciu tymczasowych ogrodzeń, budynek portierni będzie ponownie dostępny dla osób odwiedzających tereny postoczniowe. Mieszkańcy i turyści będą mogli swobodnie przechodzić obok obiektu, udając się między innymi do Europejskiego Centrum Solidarności (ECS) lub historycznej Sali BHP. Planowany termin zakończenia prac to 27 sierpnia br.
Historia (za Wikipedią):
16 grudnia 1970 strajkujący stoczniowcy opuszczający przez Bramę nr 2 teren stoczni zostali ostrzelani przez oddziały wojska. Zginęły dwie osoby, a jedenaście zostało rannych[3]. Przed powstaniem Pomnika Poległych Stoczniowców brama była pierwszym miejscem pamięci o ofiarach Grudnia. Brama uzyskała wygląd zbliżony do obecnego podczas przebudowy w 1974 r. Składała się z budynku stróżówki i stalowych wrót, nad którymi umieszczono napis Stocznia Gdańska im. Lenina. Na zachodnim słupie podtrzymującego go stelażu umieszczono symbol stoczni, a na wschodnim Order Sztandaru Pracy[4].
W czasie strajku sierpniowego w 1980 na bramie umieszczono święte obrazy i portret Jana Pawła II, nad bramą transparent z napisem Proletariusze wszystkich zakładów, łączcie się. Na budynku portierni zawieszono tablice z 21 postulatami Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego. 31 sierpnia 1980 z Bramy nr 2 Lech Wałęsa ogłosił zakończenie strajku i podpisanie porozumień gdańskich.
16 grudnia 1981, podczas stanu wojennego, wrota bramy zostały zniszczone przez czołgi wysłane do spacyfikowania strajkującej załogi Stoczni Gdańskiej. Ich pozostałości zdemontowano, a na ich miejsce zbudowano bramę, która przetrwała do dziś.
Napis im. Lenina usunięto z bramy 22 stycznia 1990 r., a emblemat z komunistycznym orderem w 2 połowie lat 90.
W 1999 brama została wpisana do rejestru zabytków województwa pomorskiego pod numerem A-1699, a w 2014 została wyróżniona Znakiem Dziedzictwa Europejskiego w ramach historycznego zespołu obiektów Stoczni Gdańskiej.
W 2012 r. przywrócono historyczny wygląd bramy. Oprócz pierwotnej kolorystyki odtworzono także napis im. Lenina oraz Order Sztandaru Pracy. Ze względu na sprzeciw ze strony działaczy "Solidarności" elementy te ponownie usunięto. W 2023 przeprowadzono remont napisu Stocznia Gdańska nad historyczną Bramą nr 2.
W sierpniu 2025 zarówno brama jak i repliki tablic z 21 postulatami zostały zdewastowane przez aktywistów ruchu Ostatnie Pokolenie.
Portiernia i Brama nr 2 w 2012 roku: