Poprawa niezawodności zasilania dla blisko 185 tys. odbiorców, zwiększenie możliwości przyłączania odnawialnych źródeł energii oraz wdrożenie najnowocześniejszych rozwiązań cyfrowych w sieci energetycznej. Takie efekty przyniesie realizacja dwóch projektów Energa-Operator, które otrzymały łącznie 347 mln zł dofinansowania z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS) 2021-2027.
Wartość inwestycji wykonywanych w ramach dwóch przedsięwzięć wyniesie w sumie blisko 450 mln zł. Wybudowanych zostanie ponad 75 kilometrów nowych linii średniego i wysokiego napięcia, a przeszło 53 kilometry sieci zostanie zmodernizowanych. Powstanie również pięć nowych głównych punktów zasilania (GPZ) – czyli kluczowych stacji transformujących napięcie wysokie na średnie. 12 istniejących takich obiektów zostanie przebudowanych.
Nowa i modernizowana infrastruktura będzie wyposażona w rozwiązania typu Smart Grid, umożliwiające częściową automatyzację oraz zdalny nadzór i sterowanie pracą sieci. Funkcjonalności te pozytywnie wpłyną na optymalizację wytwarzania i przesyłu energii, zapewniając stabilność sieci.
– 347 mln zł dofinansowania z programu FEnIKS pozwoli nam przyspieszyć budowę nowoczesnej i inteligentnej infrastruktury elektroenergetycznej na północy i w centrum Polski. Realizacja obu projektów zwiększy potencjał przyłączeniowy sieci, poprawi niezawodność dostaw energii oraz stworzy warunki do dalszego rozwoju odnawialnych źródeł energii, elektromobilności i lokalnych społeczności energetycznych. Co ważne znacząca część inwestycji zostanie zrealizowana w mniejszych miastach i gminach, zapewniając im dostęp do nowoczesnej infrastruktury energetycznej, która jest jednym z istotnych czynników rozwoju gospodarczego i przyciągania nowych inwestycji – mówi Marcin Biniaś, wiceprezes Energa-Operator.
Zawarte dzisiaj umowy między Energa-Operator a Instytutem Nafty i Gazu – Państwowym Instytutem Badawczym (INiG-PIB), który pełni funkcję instytucji wdrażającej program FEnIKS, dotyczą projektów „Modernizacja i budowa 14 stacji elektroenergetycznych dla rozwoju inteligentnej sieci” oraz „Rozwój inteligentnych sieci elektroenergetycznych średniego i wysokiego napięcia Energa-Operator S.A. O/Płock i O/Olsztyn w celu zwiększenia potencjału dla przyłączenia OZE”.
Przyznane Energa-Operator dofinasowanie stanowi blisko 69% wartości wszystkich umów zawartych w ramach naboru ogłoszonego przez INiG-PIB.
Realizacja obu projektów zwiększy potencjał przyłączeniowy, w tym dla źródeł OZE, o ponad 264 MWe, poprawi też niezawodność zasilania dla ponad 185 tysięcy odbiorców na terenie województw: pomorskiego, warmińsko-mazurskiego, mazowieckiego oraz wielkopolskiego. Projekty przyczynią się również do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych oraz ograniczenia strat związanych z przesyłem energii.
Wzmocnienie kluczowych węzłów sieci
Projekt: „Modernizacja i budowa 14 stacji elektroenergetycznych dla rozwoju inteligentnej sieci” prowadzony będzie na terenie województw: pomorskiego, wielkopolskiego, mazowieckiego oraz warmińsko-mazurskiego m.in. w Gdańsku, Kolbudach, Lipnicy, Nowym Dworze Gdańskim, Sztutowie, Nowych Skalmierzycach, Świerczach, Starej Białej, Sierpcu, Morągu i Suszu.
Zakres przedsięwzięcia obejmuje budowę dwóch nowych stacji GPZ (w gminie Świercze, pow. Pułtuski oraz Nowe Skalmierzyce, pow. Ostrowski) przebudowę siedmiu stacji (GPZ: Lotnisko, Młode Miasto, Zaspa oraz Kowale w Gdańsku; GPZ Ostrowite, pow. Słupecki; GPZ Płock oraz GPZ Sierpc) oraz modernizację pięciu kolejnych (GPZ Morąg, pow. ostródzki; GPZ Nowy Dwór Gdański oraz GPZ Kąty Rybackie, pow. nowodworski; GPZ Susz, pow. oraz GPZ Iława) poprzez wymianę transformatorów wysokiego napięcia na urządzenia o większej mocy. Powstanie również 2,5 km linii kablowych średniego napięcia oraz 150 m napowietrznych linii wysokiego napięcia, stanowiących uzupełnienie dla budowanych i przebudowanych stacji.
Inwestycje w kluczowe stacje umożliwią dalszą integrację OZE z siecią elektroenergetyczną. Ich ważnym efektem będzie także wzrost niezawodność zasilania dla blisko 95 tysięcy odbiorców w obszarze oddziaływania projektu.
Zwiększenie potencjału przyłączeniowego wraz z zaplanowanym uzbrojeniem terenów przewidzianych pod działalność gospodarczą znacznie zwiększy atrakcyjność inwestycyjną gmin województw: pomorskiego, wielkopolskiego, mazowieckiego oraz warmińsko – mazurskiego. Większy potencjał przyłączeniowy umożliwi też m.in. powstanie stacji ładowania pojazdów elektrycznych transportu zbiorowego oraz indywidualnego.
Rozwój inteligentnych sieci WN i SN
Drugi projekt: „Rozwój inteligentnych sieci elektroenergetycznych średniego i wysokiego napięcia Energa-Operator S.A. O/Płock i O/Olsztyn w celu zwiększenia potencjału dla przyłączenia OZE” prowadzony będzie na ternie województw warmińsko-mazurskiego i mazowieckiego m.in. w Olsztynie, Olsztynku, Iławie, Ostródzie, Mrągowie oraz Płońsku, a także w gminach Gietrzwałd, Stawiguda, Mrągowo, Ostróda, Iława, Płońsk i Jonkowo.
Na projekt składa się 7 zadań, których rezultatem będzie: budowa 3 nowych stacji GPZ (w miejscowościach: Gutkowo, Tomaszkowo i Mrągowo w województwie warmińsko-mazurskim), a także budowa 72,5 km sieci elektroenergetycznych wysokiego i średniego napięcia łącznie oraz przebudowa ponad 53 km istniejących linii elektroenergetycznych.
Realizacja tego przedsięwzięcia zwiększy niezawodność dostaw energii dla blisko 90 tysięcy odbiorców z powiatów olsztyńskiego, mrągowskiego, ostródzkiego, iławskiego oraz płońskiego. Nowy potencjał przyłączeniowy, utworzony dzięki inwestycjom, umożliwi powstawanie nowych przedsiębiorstw i rozwój gospodarczy tych terenów.
Ponad pół miliarda łącznie z FEnIKS na sieć
Energa-Operator po raz pierwszy otrzymała środki z programu FEnIKS w 2024 roku. Przyznane dofinansowanie wyniosło wtedy ponad 157 mln zł. Projekt „Budowa i modernizacja 8 Głównych Punktów Zasilania na potrzeby rozwoju inteligentnej sieci elektroenergetycznej” jest obecnie w trakcie realizacji.
Wraz z nowo zawartymi umowami łączna wysokość dofinansowanie przyznana Energa-Operator w ramach programu FEnIKS przekroczyła już pół miliarda złotych.