Wody Polskie zatwierdziły wariant W3 jako podstawę dalszych prac projektowych związanych z odbudową zbiornika Stronie Śląskie. Oznacza to budowę nowej zapory w miejscu istniejącego, uszkodzonego podczas powodzi w 2024 r. obiektu. Nowe rozwiązanie pozwoli na przywrócenie pełnej funkcji przeciwpowodziowej zbiornika, a jednocześnie dostosowanie go do wymagań I klasy ważności budowli hydrotechnicznych.
Rada Ministrów przyjęła 18 sierpnia 2026 r. projekt ustawy o usprawnieniu procesu inwestycyjnego w zakresie kluczowych inwestycji infrastrukturalnych, przedłożony przez Ministra Infrastruktury. Projekt przewiduje przyspieszenie przygotowania i budowy najważniejszych inwestycji infrastrukturalnych, które mają znaczenie dla obronności Polski, bezpieczeństwa energetycznego, ochrony przeciwpowodziowej oraz rozwoju gospodarczego. Wśród nich znalazła m.in. odbudowa suchego zbiornika w Stroniu Śląskim.
Decyzja o wyborze wariantu została podjęta po wykonaniu przez wykonawcę analizy wariantowej obejmującej rozwiązania techniczne, hydrauliczne, środowiskowe i ekonomiczne. Zamawiający pozytywnie ocenił opracowanie. 19 sierpnia 2026 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie formalnie zatwierdziło ten wariant jako podstawę kontynuowania prac projektowych.
Nowa zapora zamiast odbudowy istniejącej konstrukcji
Wykonawca przeanalizował trzy rozwiązania:
• wariant W1 zakładał odbudowę zapory w zasadniczo pierwotnej formie,
• wariant W2 przewidywał budowę nowej części zapory przy jednoczesnym wykorzystaniu istniejącej kamiennej sekcji przelewowej,
• wariant W3 zakłada wykonanie całkowicie nowej zapory w nowej technologii.
Analiza wykazała, że W3 zapewnia najwyższe bezpieczeństwo konstrukcyjne, bardzo wysoką skuteczność hydrauliczną, pełną możliwość sterowania odpływem oraz najwyższą ocenę trwałości konstrukcji.
Przyjęty wariant zakłada rozbiórkę istniejących zapór ziemnych oraz istniejącej kamiennej sekcji przelewowej i wykonanie w ich miejscu nowej zapory w technologii żelbetowej z okładziną kamienną. Nowy obiekt zostanie zaprojektowany jako spójna konstrukcja, wykonana według współczesnych standardów technicznych i bezpieczeństwa.
Projektowane rozwiązanie przewiduje zachowanie pierwotnej pojemności zbiornika, przy jednoczesnym znaczącym zwiększeniu parametrów bezpieczeństwa obiektu. Przed powodzią w 2024 r. zbiornik był zaliczany do III klasy ważności budowli hydrotechnicznych. W związku ze zmianą wymagań technicznych obecnie będzie klasyfikowany jako obiekt I klasy ważności. Analiza wykazała, że wariant W3 pozwala spełnić wymagania stawiane obiektom tej klasy.
Najwyższy poziom bezpieczeństwa i większe możliwości sterowania wodą
Wariant W3 zapewnia najwyższy poziom bezpieczeństwa konstrukcyjnego spośród analizowanych rozwiązań oraz bardzo wysoką skuteczność hydrauliczną. Zwiększy się również odporność obiektu na przelewanie się wód. Koncepcja zakłada wykonanie zapory czołowej o długości około 327 metrów oraz koronie o szerokości 6 metrów.
Nowa zapora zostanie wyposażona w dwa spusty denne oraz dwie sekcje przelewów powierzchniowych. Spusty denne otrzymają w pełni sterowalne zamknięcia, które umożliwią precyzyjne kontrolowanie odpływu wód ze zbiornika. Dzięki odpowiednio dobranym wymiarom urządzeń możliwe będzie wcześniejsze odprowadzanie dozwolonego przepływu, co pozwoli lepiej wykorzystać dostępną pojemność retencyjną i ograniczać nadpiętrzenie wody w czaszy zbiornika podczas wezbrań.
Wybór wariantu W3 jest również związany z wynikami prowadzonych badań geologicznych i geotechnicznych. Analizy wskazują na złożone warunki podłoża w rejonie zapory, w tym silne zwietrzenie i spękanie skał, a także występowanie warstw skał o niskiej wytrzymałości oraz obecność uskoku tektonicznego. Dlatego projektowana zapora ma zostać posadowiona pośrednio z wykorzystaniem pali żelbetowych, a podłoże zostanie dodatkowo uszczelnione poprzez wykonanie iniekcji zamykających spękania skały. Takie rozwiązanie umożliwi kompleksowe podejście do kwestii stateczności i filtracji oraz zaprojektowanie całego obiektu jako jednego, spójnego układu konstrukcyjnego.
W ramach inwestycji przewidziano również przebudowę infrastruktury towarzyszącej. Powstanie nowy układ kontrolno-pomiarowy oraz zasilanie obiektu, przebudowany zostanie odcinek ulicy Sportowej przy lewym przyczółku zapory, a istniejący kamienny mur oporowy w rejonie budynku obsługi zostanie zastąpiony nową konstrukcją żelbetową z przesłoną przeciwfiltracyjną.
Kolejny etap prac nad odbudową zbiornika i całego systemu bezpieczeństwa
Inwestycja obejmie nie tylko samą zaporę, ale także prace w czaszy zbiornika i korycie potoku Morawka. Zakres tych prac obejmuje m.in. remont oraz budowę nowych umocnień brzegowych, remont istniejących murów, budowę nowych konstrukcji oraz odtworzenie infrastruktury niezbędnej do prawidłowej eksploatacji zbiornika. Na odcinku Morawki od zapory do ujścia do Białej Lądeckiej planowany jest m.in. remont istniejących murów brzegowych, a także wykonanie nowych umocnień brzegowych i nowych murów z okładziną kamienną. W czaszy zbiornika przewidziano natomiast m.in. remont i budowę dróg eksploatacyjnych, remont rowów i przepustów, remont oraz budowę przejazdów w bród, remont i rozbudowę umocnień brzegowych oraz odbudowę zniszczonego łapacza rumoszu.
Przypominamy, że umowę na opracowanie kompleksowej dokumentacji projektowej podpisano 31 marca 2026 r. Prace realizowane są zgodnie z harmonogramem. Zatwierdzenie wariantu W3 otwiera kolejny etap prac projektowych, obejmujący przygotowanie dalszych opracowań oraz uzyskanie niezbędnych pozwoleń i uzgodnień. Po zakończeniu tego kroku Wody Polskie planują ogłoszenie postępowania na realizację robót budowlanych.
Żródło: PGW Wody Polskie