Dworzec PKS w centrum Gdańska nie będzie zabytkiem. Inwestor chce go wyburzyć i wybudować nowy kompleks wielofunkcyjny

Orzech

Pomorski wojewódzki konserwator zabytków Dariusz Chmielewski odmówił wpisania budynku dworca PKS w Gdańsku do rejestru zabytków. Decyzja ta otwiera drogę firmie deweloperskiej PB Górski do wyburzenia dotychczasowego obiektu i realizacji nowej inwestycji komercyjnej. W miejscu dworca przy ul. 3 Maja powstać ma nowoczesny kompleks handlowo-usługowy z biurowcami i hotelem.

Nowy projekt przygotowany przez gdyńskie Studio Architektoniczne Kwadrat, pod kierownictwem architekta Jacka Droszcza, zakłada całkowitą transformację terenu w Śródmieściu Gdańska. Dotychczasowy naziemny dworzec autobusowy zostanie zlikwidowany, a obsługa pasażerów zostanie przeniesiona do nowej przestrzeni podziemnej. Infrastruktura ta, zgodnie z wymogami ochrony ludności cywilnej, ma dodatkowo pełnić funkcję schronu. Na powierzchni, pomiędzy planowanymi budynkami biurowymi i hotelowymi, powstanie rekreacyjny skwer, który wyeksponuje sąsiadujące wzniesienie Grodzisko. Inwestor zapowiedział zachowanie historycznego napisu „Dworzec PKS” jako elementu upamiętniającego dotychczasową funkcję tego miejsca.

Obecny budynek dworca powstał w 1973 roku, choć jego projekt przygotowano w latach 1968-1969. Pracami zespołu projektowego kierował inż. arch. Bernard Cofta. Obiekt wyróżniał się modernistyczną architekturą z przeszkloną fasadą i dynamiczną bryłą, a jego przepustowość planowano na poziomie 27 tysięcy pasażerów dziennie.

Staraniom dewelopera o wyburzenie sprzeciwiło się Stowarzyszenie Ochrony Architektury Powojennej (SOAP) z Bydgoszczy, które w grudniu ubiegłego roku złożyło wniosek o objęcie obiektu ochroną konserwatorską. SOAP ma już na koncie podobne sukcesy – w styczniu 2021 roku doprowadziło do wpisania do rejestru zabytków dworca kolejowego w Grudziądzu z lat 1960-1962, również zaprojektowanego przez Bernarda Coftę.

Działka przy ul. 3 Maja charakteryzuje się kluczowym położeniem logistycznym, znajdując się bezpośrednio przy torach i sąsiadując z głównym węzłem przesiadkowym Gdańsk Główny. W tej części gdańskiego Śródmieścia widoczny jest stały popyt na nowoczesne powierzchnie komercyjne oraz bazę noclegową. Realizacja inwestycji przez PB Górski wpisuje się w trwający proces modernizacji otoczenia gdańskiego dworca kolejowego, gdzie realizowane są projekty biurowe oraz infrastrukturalne podnoszące standard przestrzeni publicznej.

Decyzja pomorskiego konserwatora zabytków z 4 września 2026 roku nie kończy ostatecznie procedury formalnej. Stowarzyszenie Ochrony Architektury Powojennej ma możliwość złożenia odwołania do Generalnego Konserwatora Zabytków w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W przypadku dalszych sporów proceduralnych, sprawa może trafić przed Wojewódzki Sąd Administracyjny, a w ostateczności przed Naczelny Sąd Administracyjny. Dopiero prawomocne zakończenie tego procesu administracyjnego pozwoli inwestorowi na uzyskanie pozwolenia na rozbiórkę i rozpoczęcie prac budowlanych.