Na warszawskiej Pradze-Południe rozpoczyna się jeden z ciekawszych procesów rewitalizacyjnych ostatnich lat. Teren dawnej fabryki Perun przy ul. Grochowskiej 301/305, miejsce o ponad stuletniej historii przemysłowej, ma szansę zyskać nowe życie jako wielofunkcyjny kwartał mieszkaniowy. Za koncepcję architektoniczną odpowiada pracownia WWAA, która proponuje projekt wpisujący się w aktualny nurt przekształcania postindustrialnych przestrzeni w strukturę współczesnej Warszawy.
Historia Peruna sięga 1909 roku, kiedy Towarzystwo Akcyjne Fabryk Tlenu i Aparatów rozpoczęło działalność na Woli. Już w 1913 roku zakład przeniesiono na Grochowską, gdzie powstał kompleks produkcyjny z halami i magazynami. Po II wojnie światowej fabryka wznowiła działalność, produkując gazy techniczne i sprzęt spawalniczy. Przez dekady Perun był jednym z symboli przemysłowej Warszawy, a jego zabudowa do dziś należy do najlepiej zachowanych przykładów architektury przemysłowej tej części miasta.
To właśnie kontekst historyczny stanowi punkt wyjścia dla projektu WWAA. Architekci postanowili nie traktować istniejącej zabudowy jako przeszkody, lecz jako kluczowy element tożsamości miejsca. Projekt zakłada zachowanie i konserwację zabytkowych hal, które zostaną zaadaptowane na funkcje usługowo-handlowe. Nowa zabudowa mieszkaniowa ma je uzupełniać, tworząc razem spójną strukturę urbanistyczną.
Plan zakłada realizację budynku mieszkalnego podzielonego na 7 brył, z 242 lokalami o łącznej powierzchni około 12 tys. m², a także ponad 2 tys. m² powierzchni usługowej oraz garażu podziemnego na 212 miejsc. Całość zostanie zorganizowana wokół centralnego dziedzińca, do którego prowadzić będzie reprezentacyjne wejście od ul. Grochowskiej. Układ przestrzenny ma nawiązywać do historycznej parcelacji i przemysłowego charakteru miejsca, jednocześnie wpisując się w pierzejową zabudowę ulic Grochowskiej i Stanisława Augusta.
Projektowana architektura operuje świadomym nawiązaniem do przeszłości. Bryła nowego budynku jest rozczłonkowana i zróżnicowana, co przywodzi na myśl spontaniczny układ dawnych hal przemysłowych. Jednocześnie ich skala i wysokość zostały dostosowane do istniejącej tkanki miejskiej. Charakterystycznym elementem są „ramy” architektoniczne, które odwołują się do estetyki przemysłowej, porządkując jednocześnie elewacje i nadając im wyrazisty rytm.
Materiały – beton, siatki, tynki – oraz ich tektonika stanowią współczesną interpretację przemysłowego dziedzictwa Peruna. Kolorystyka została zróżnicowana w zależności od części założenia: od strony ul. Grochowskiej dominują ciepłe, ceglane barwy, natomiast wewnątrz kwartału pojawiają się chłodniejsze odcienie, inspirowane kamieniem i trylinką. Takie rozwiązanie podkreśla zarówno historyczne odniesienia, jak i wewnętrzną różnorodność przestrzeni.
Istotnym elementem projektu jest sposób ekspozycji zabytkowych hal. Dzięki zastosowaniu podcieni oraz lokalnych „wycięć” w bryłach nowych budynków możliwe będzie zachowanie pełnej czytelności historycznej zabudowy i swobodna cyrkulacja wokół niej. Pracownia WWAA przewidziała również ścieżkę edukacyjną, która ma przybliżać lokalnej społeczności historię tego miejsca, a także tereny zielone, sprzyjające rekreacji i integracji mieszkańców.
– „ Zależało nam przede wszystkim na tym, żeby nie traktować historycznej zabudowy jako tła, ale na jej kanwie stworzyć główny element kompozycji całego założenia. Nową architekturę świadomie rozczłonkowaliśmy i zróżnicowaliśmy tak, by odwoływała się do skali i logiki dawnych hal przemysłowych, a jednocześnie nie konkurowała z nimi formalnie. Chcemy, żeby Perun pozostał czytelny jako ważny fragment historii Warszawy. Dzięki inwestycji Alides będzie wkrótce funkcjonować w zupełnie nowym, współczesnym kontekście” – mówi architekt Marcin Mostafa z pracowni WWAA.
Inwestycja powstaje na działce o powierzchni około 10 tys. m², w dobrze skomunikowanej części miasta. Bliskość przystanków tramwajowych i autobusowych, dworca Warszawa Wschodnia oraz stacji metra Stadion Narodowy, a w przyszłości także planowanej stacji Mińska, wzmacnia potencjał lokalizacji. W sąsiedztwie znajdują się również jedne z największych terenów zielonych Warszawy – Park Skaryszewski i Pola Elekcyjne.
Za realizację odpowiada Alides Polska, polska spółka zależna renomowanego międzynarodowego belgijskiego inwestora, specjalizującego się w nieruchomościach biurowych i mieszkaniowych, która wraz ze współinwestorem przejęła teren od firm Soho Development i Cordia Polska. Deweloper podkreśla, że projekt ma charakter strategiczny, nie tylko z punktu widzenia rynku nieruchomości, ale także dla samej dzielnicy. Rewitalizacja Peruna wpisuje się bowiem w szerszy proces przemian Pragi-Południe, gdzie dawne obszary przemysłowe stopniowo przekształcają się w nowe, wielofunkcyjne fragmenty miasta.
Znaczenie Peruna dla tożsamości Warszawy wykracza poza jego funkcję produkcyjną. To miejsce, które przez ponad sto lat współtworzyło industrialny krajobraz stolicy i było świadkiem wielu przemian. Dziś, dzięki projektowi Alides i WWAA, jego historia nie będzie zatarta, ale wpisana w nową, współczesną narrację miasta.
WIZUALIZACJE: