Kraków ponownie podchodzi do zagospodarowania ogromnych terenów Płaszowa i Rybitw. To ponad 1000 hektarów, które mają stać się jedną z największych nowych dzielnic w Polsce – zieloną, nowoczesną i zaprojektowaną dla 55 tys. mieszkańców. Miasto jest blisko zatwierdzenia masterplanu, choć dokument wzbudza sprzeciw przedsiębiorców i wciąż jest negocjowany.
„Krakowski Manhattan” nie powstanie. Miasto zmienia kierunek
Kilka lat temu na tych terenach planowano spektakularny projekt Nowego Miasta – nazywany „krakowskim Manhattanem”. Zakładał on wieżowce o wysokości 150 metrów, intensywną zabudowę i „miasto w mieście” dla nawet 70 tys. mieszkańców.
Jak przypomina Gazeta Krakowska, projekt został oprotestowany przez lokalnych przedsiębiorców i nie przeszedł przez Radę Miasta.
Dziś miasto prezentuje zupełnie nową koncepcję. Wysoka zabudowa nie jest wykluczona, ale – jak podkreślają władze – nie będzie ani gęsta, ani tak wysoka jak wcześniej planowano. Zamiast tego pojawią się pojedyncze dominanty.
Wiceprezydent Krakowa, Łukasz Mazur, mówi, cytowany przez Gazetę Krakowską:
„W Krakowie środowisko urbanistyczno‑architektoniczne jest podzielone. Część uważa, że wysokie budynki to byłby wyraz nowoczesności, pokazania, że Kraków jest wielkim miastem, część twierdzi, że byłoby to zaprzepaszczenie dorobku Krakowa.”
I dodaje:
„Pojawi się kilka wysokich budynków, ale Kraków nie przekształci się w miasto wieżowców.”
Nowy masterplan: negocjacje trwają, kolejna wersja w przygotowaniu
Powstał już nowy masterplan dla Płaszowa i Rybitw, jednak został oprotestowany przez przedsiębiorców działających na tych terenach. Miasto prowadzi z nimi rozmowy i zapowiada, że w najbliższych tygodniach przedstawi kolejną wersję dokumentu.
Nowa wizja zakłada:
• zieloną, zrównoważoną dzielnicę,
• zabudowę o zróżnicowanej wysokości,
• pojedyncze dominanty pełniące funkcję „bram wjazdowych” do miasta,
• nowy model współpracy z inwestorami,
• nową logikę finansowania infrastruktury.
Trzecia linia metra? „W przyszłości – absolutnie tak”
Choć obecnie potoki pasażerskie nie uzasadniają budowy metra na Rybitwy, wiceprezydent Mazur, cytowany przez Gazetę Krakowską, nie wyklucza takiej inwestycji w kolejnych dekadach:
„Jeżeli dzielnica się przekształci i przybędzie mieszkańców, trzecia linia metra w tym kierunku będzie absolutnie uzasadniona. W dokumentach zapisaliśmy, że powinna tam zmierzać.”
Największa transformacja urbanistyczna Krakowa od dekad
Jeśli negocjacje z przedsiębiorcami zakończą się sukcesem, Kraków rozpocznie największą przebudowę urbanistyczną w swojej współczesnej historii. Nowa dzielnica ma stać się wzorcowym przykładem planowania przestrzennego, z nową infrastrukturą, zielenią i zabudową dopasowaną do charakteru miasta.
Masterplan Płaszów–Rybitwy 2050. Co plan oznacza dla mieszkańców?
Dokument obejmuje ponad tysiąc hektarów terenów i został przygotowany jako całościowa wizja przekształcenia południowo-wschodniej części Krakowa w nowoczesną, wielofunkcyjną dzielnicę. Obszar ten położony jest w odległości około 5 km w linii prostej od centrum, zlokalizowany w Dzielnicy XII Bieżanów-Prokocim oraz Dzielnicy XIII Podgórze. Granice Masterplanu wyznaczają: od zachodu – ul. Bagrowa; od północy – ciąg ulic Surzyckiego, Rybitwy, Botewa, Śliwiaka do węzła Przewóz z trasą S7; od wschodu – granica miasta z gminą Wieliczka; od południa – tereny kolejowe.
Punktem wyjścia przy tworzeniu zaprezentowanej propozycji Masterplanu były zbiorniki wodne Brzegi i Bagry, znajdujące się odpowiednio po wschodniej i zachodniej stronie oraz rzeki Drwina Długa i Serafa. To one wraz z terenami zieleni stworzą zasadniczy układ kompozycyjny i funkcjonalny, pełniący funkcję kręgosłupa przestrzennego dla całego obszaru.
Wyróżnikiem tworzonego Masterplanu jest harmonijne połączenie zielonej i błękitnej infrastruktury – systemu parków, zbiorników wodnych i terenów nadrzecznych, które mają tworzyć sieć sprzyjającą retencji wody, poprawie mikroklimatu oraz zapewnieniu mieszkańcom atrakcyjnych przestrzeni do wypoczynku. Dodatkowa zielona dzielnica ma również charakteryzować się wysokim wskaźnikiem terenów biologicznie czynnych w ramach wydzielonych terenów inwestycyjnych – minimum 50 proc. dla zabudowy mieszkaniowej i 20–30 proc. dla zabudowy usługowej.
Proponowane założenia Masterplanu umożliwią też:
• wykształcenie czterech ośrodków o charakterze lokalnym, tzw. centrów dzielnicowych,zbudowanie nowej infrastruktury społecznej,
• wyznaczenie terenów ogólnodostępnych służących wszystkim mieszkańcom, w tym atrakcyjnych przestrzeni publicznych,
• rozbudowę układu komunikacyjnego wewnątrz obszaru i powiązań podstawowego układu komunikacyjnego z terenami sąsiednimi tworzenie nowych, wartościowych, miejsc pracy.
Koncepcja Masterplanu zakłada rozbudowę komunikacji miejskiej poprzez budowę nowych linii tramwajowych oraz rozwój infrastruktury drogowej, rowerowej i pieszej. Ważnym elementem jest także rozwój infrastruktury społecznej – przewidziano powstanie nowych szkół, żłobków, przedszkoli oraz placówek kultury, które mają sprostać potrzebom rosnącej liczby mieszkańców. Dla zapewnienia właściwej obsługi nowej zabudowy mieszkaniowej przyjęto minimalne standardy urbanistyczne.
Zakładają one, że na każde 7 tysięcy mieszkańców powinna przypadać jedna szkoła, jedno przedszkole oraz jedna przychodnia. Ponadto na 8 tysięcy mieszkańców przewidziany jest jeden ośrodek kultury. Każdemu mieszkańcowi należy również zagwarantować dostęp do co najmniej 20 metrów kwadratowych zieleni urządzonej.
Zabudowa dzielnicy obejmie nowoczesne osiedla mieszkaniowe, które pomieszczą do sześćdziesięciu tysięcy osób. W wyznaczonych strefach będą mogły powstać budynki do wysokości 15 kondygnacji. Strefy przemysłowe i mieszkalne zostaną wyraźnie rozdzielone. Szczególny nacisk położono na tworzenie przestrzeni rekreacyjnych i ekologicznych oraz gospodarczych i usługowych, które mają uczynić Płaszów i Rybitwy dzielnicą przyjazną mieszkańcom i środowisku.
Przedstawiona propozycja Masterplanu traktowana jest jako projekt o strategicznym znaczeniu dla rozwoju Krakowa. Płaszów i Rybitwy mają stać się nowoczesnym centrum mieszkaniowo-usługowym, oferującym dobre miejsca pracy, które odciąży zatłoczone centrum miasta i stanie się wizytówką nowoczesnego Krakowa. Proponowana w tym dokumencie relokacja firm związanych z gospodarowaniem odpadami umożliwi harmonijny rozwój tego obszaru.
Realizacja Masterplanu wpisuje się w długofalową politykę miasta, która zakłada zrównoważony rozwój i ograniczenie rozlewania się zabudowy na obrzeża. Jeśli zaprezentowany plan zostanie zrealizowany, południowo-wschodnia część Krakowa stanie się jednym z najważniejszych obszarów rozwoju w XXI wieku. Miasto zyska nową dzielnicę przyszłości – funkcjonalną, zieloną i błękitną, przyjazną mieszkańcom, a jednocześnie stanowiącą przykład odpowiedzialnego i nowoczesnego planowania urbanistycznego zgodnie z ideą miasta 15-minutowego oraz modelu Transit Oriented Development.
Dla przypomnienia wcześniejsza koncepcja - już wiadomo, że nie będzie realizowana w takim kształcie:
Żródło: UM Kraków, Gazeta Krakowska