Muzeum Warmii i Mazur rozpoczyna kompleksową modernizację Zamku Kapituły Warmińskiej w Olsztynie, historycznej siedziby kapituły i miejsca pracy Mikołaja Kopernika. Inwestycja o wartości około 76 mln PLN oznacza trwające trzy lata zamknięcie obiektu dla zwiedzających, od listopada 2026 roku do grudnia 2029 roku.
Prace obejmą wszystkie bryły obiektu, w tym kompleksową renowację dachów skrzydła barokowego i wieży, a także wymianę posadzek, podłóg oraz stolarki okiennej i drzwiowej. Projekt zakłada również gruntowną modernizację i rozbudowę instalacji wewnętrznych, konserwację elewacji zewnętrznych oraz historycznych murów obronnych. Dodatkowo, dziedziniec zamkowy zostanie zrewaloryzowany i wzbogacony o elementy małej architektury, a wnętrza przejdą szczegółowe badania konserwatorskie, m.in. w poszukiwaniu oryginalnych polichromii. Termin realizacji prac budowlanych i konserwatorskich wyznaczono na grudzień 2029 roku.
Wstępny koszt inwestycji wynosi około 76 mln PLN, z czego 50 mln PLN pochodzi z unijnego programu Feniks, wspierającego inwestycje w kulturę. W ramach projektu zamek zostanie przystosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, poprzez instalację windy oraz modernizację toalet. Planuje się również stworzenie nowej biblioteki o modernistycznym wyglądzie, ulokowanej w miejscu dawnej wartowni i w pobliżu baszty łupinowej. Znajdzie się tam także wystawa stała „Mikołaj Kopernik jako człowiek renesansu”. Powstaną ekspozycje o pradziejach ziem pruskich (multimedialne i multisensoryczne) oraz o tajemnicach funkcjonowania zamkowych spichlerzy, prezentujące historię budowy i przebudowy obiektu. Aby w pełni wyeksponować zamek, konieczne będzie również uporządkowanie otoczenia, w tym wycinka kilkudziesięciu drzew.
Modernizacja Zamku Kapituły Warmińskiej jest jedną z największych inwestycji muzealnych w regionie i wpisuje się w szerszy nurt działań na rzecz dziedzictwa kulturowego Warmii i Mazur. Obok olsztyńskiego zamku, dofinansowanie z programu Feniks uzyskała również giżycka Twierdza Boyen. W regionie trwają także inwestycje m.in. w Muzeum we Fromborku oraz budowa Centrum Dziedzictwa Historii i Kultury Warmii w Gietrzwałdzie. Zamek w Olsztynie, wzmiankowany w 1353 roku przy okazji lokacji miasta, składa się z części ukończonych około 1373 roku (skrzydło północne), około 1430 roku (skrzydło spichrzowe i wieża) oraz barokowego pałacu z lat 1756–1758. Jest to Pomnik Historii, który rocznie odwiedzało około 60 tys. osób.
Muzeum Warmii i Mazur planuje wkrótce ogłosić przetarg na wykonanie prac budowlanych. Między sierpniem a październikiem 2026 roku nastąpi zamknięcie obiektu dla zwiedzających i przeniesienie wyposażenia. Przekazanie placu budowy wykonawcy przewidziane jest na listopad 2026 roku. Zakończenie wszystkich prac oraz rozliczenie dotacji musi nastąpić do grudnia 2029 roku.