Wykonanie 53 odwiertów pod gruntowe pompy ciepła o głębokości około 250 m to duże wyzwanie inżynieryjne. Taka rozbudowana sieć powstała bezpośrednio pod płytą fundamentową biurowca Nowy Rynek C, realizowanego w Poznaniu przez Skanska Commercial Development Europe.
Wykorzystanie energii ziemi (gruntowe pompy ciepła) w połączeniu z pompami powietrznymi (typu powietrze – woda) oraz instalacją fotowoltaiczną na dachu pozwoli na całkowite uniezależnienie biurowca od miejskiej sieci ciepłowniczej i pełne pokrycie zapotrzebowania na ciepło zimą oraz chłód latem. To podejście innowacyjne w obiektach tej skali, gdzie pompy ciepła pełnią zazwyczaj jedynie funkcję wspomagającą.
Wybór rozwiązania poprzedzono szczegółowymi analizami geologicznymi. Wykonano symulację EED (Earth Energy Designer), która umożliwiła precyzyjne zwymiarowanie sond gruntowych biorąc pod uwagę parametry podłoża z wcześniejszych testów reakcji termicznej (TRT), a także na podstawie przewidywanego profilu zapotrzebowania budynku na energię. Dzięki takiemu podejściu Skanska zweryfikowała przewidywane długoterminowe zmiany temperatury gruntu. To pozwoliło inwestorowi zoptymalizować liczbę, głębokość oraz rozstaw odwiertów, ograniczając przy tym ryzyko nadmiernego wychłodzenia lub przegrzania gruntu w kolejnych latach. Jest to niezwykle istotne, bowiem pompy ciepła wykorzystują stałą temperaturę gruntu, która przez cały rok utrzymuje się na poziomie około 8–12° C, a system działa w bilansującym się cyklu zima-lato.
– W Polsce inwestorzy rzadko decydują się na gruntowe pompy ciepła w obiektach takiej skali jak Nowy Rynek C. Najczęściej jest to wypadkową obaw przed skomplikowanym procesem inżynieryjnym, znacznym kosztem odwiertów oraz brakiem wcześniejszego planowania. Powinniśmy szukać nowych sposobów na projektowanie budynków i planowanie ich funkcjonowania – w tym odważniej sięgać po innowacyjne technologie pozwalające na niskoemisyjne ogrzewanie i chłodzenie obiektów – mówi Przemysław Kubaś, Project Manager w Skanska Central Europe.
Niezależność na pierwszym planie
W kolejnym etapie budowy Nowego Rynku C system gruntowych pomp ciepła zostanie uzupełniony o pompy powietrzne zlokalizowane na dachu. Ich pracę będzie wspierać własna instalacja fotowoltaiczna o mocy ponad 350 kWp.
Dodatkowo brak zależności od miejskiego operatora ciepła daje właścicielowi możliwość zasilania całego obiektu wyłącznie energią pochodzącą ze źródeł odnawialnych, potwierdzoną gwarancjami pochodzenia. Rozwiązania ograniczające zużycie energii w budynku oraz pełna elektryfikacja powodują, że w efekcie powstaje budynek o najniższym możliwym operacyjnym śladzie węglowym. Wartość wskaźnika EP dla projektowanego budynku Nowy Rynek C wynosi 44,32 kWh/(m²·rok), co oznacza wynik o około 62% lepszy od maksymalnej wartości policzonej względem budynku referencyjnego (WT2021), wynoszącej 117 kWh/(m²·rok) (źródło: dane ze świadectwa charakterystyki energetycznej budynku z dnia 22.04.2026).
– Projektując Nowy Rynek C, od początku myśleliśmy o nim jako o budynku przyszłości, odpornym na zmieniające się uwarunkowania rynkowe i regulacyjne. Obiekty komercyjne oddawane do użytkowania dzisiaj muszą być przygotowane na wyzwania środowiskowe i energetyczne kolejnych dekad. Rezygnacja z miejskiej sieci ciepłowniczej na rzecz innowacyjnego połączenia gruntowych i powietrznych pomp ciepła z instalacją fotowoltaiczną pozwala całkowicie uniezależnić budynek od zewnętrznych dostaw ciepła, zwiększyć jego efektywność energetyczną i obniżyć koszty eksploatacji w długim okresie. To świadoma decyzja inwestycyjna, która nie tylko odpowiada na przyszłe wymagania środowiskowe i regulacyjne, ale również wzmacnia długoterminową konkurencyjność nieruchomości i pomaga utrzymać jej wartość w całym cyklu życia – komentuje Konrad Ziejewski, Project Director w Skanska Commercial Development Europe.