We Wrocławiu trwa budowa Airport of Debarkation (APOD) – amerykańskiej bazy przeładunkowej, która w przyszłości będzie obsługiwać największe wojskowe samoloty transportowe świata, w tym Lockheed C‑5 Galaxy. To jedna z czterech baz, które Polska realizuje w ramach współpracy obronnej ze Stanami Zjednoczonymi. To ogromny skok infrastrukturalny, który podniesie znaczenie Wrocławia na mapie militarnej i logistycznej Europy.
Lotnisko Wrocław‑Strachowice, jako port o podwójnym – cywilnym i wojskowym – przeznaczeniu, stanie się kluczowym punktem przerzutowym dla wojsk USA na wschodnią flankę NATO.
Inwestycja warta ponad pół miliarda dolarów
Na początku roku wiceminister obrony Cezary Tomczyk poinformował:
„Rząd Stanów Zjednoczonych zaakceptował plan inwestycji ponad 500 milionów dolarów w czterech bazach w Polsce – Drawsko Pomorskie, Powidz, Wrocław i Łask. Współfinansujemy obecność amerykańską, bo to jedna z najmocniejszych gwarancji naszego bezpieczeństwa!”
Choć nie ujawniono, jaka część tej kwoty trafi konkretnie do Wrocławia, zakres planowanych prac jest imponujący.
Co powstanie w ramach bazy APOD
Na wojskowej części lotniska powstaną m.in.:
• płyta postojowa dla ciężkich samolotów,
• droga kołowania,
• płaszczyzna do przeładunku materiałów niebezpiecznych i amunicji,
• terminal pasażerski,
• magazyn broni, budynek noclegowy, stołówka, pralnia,
• przychodnia medyczna, centrum sportowe, poczta, obiekt administracyjny,
• warsztat remontowy pojazdów,
• nowoczesna sieć telekomunikacyjna,
• parking oraz pełna infrastruktura cargo.
Nowa baza ma znacząco usprawnić logistykę wojsk USA w regionie. Rejonowy Zarząd Infrastruktury we Wrocławiu podkreśla:
„Obiekty wchodzące w skład APOD oraz operujące w nich jednostki wojskowe Sił Zbrojnych USA umożliwią przerzut personelu i sprzętu, udział w ćwiczeniach i operacjach oraz wesprą stałą zdolność sił zbrojnych w Europie.”
Wrocław zyska najwyższą kategorię lotniska – kod F
Dzięki inwestycji port lotniczy we Wrocławiu ma uzyskać kod F, czyli najwyższą kategorię w klasyfikacji lotnisk. Oznacza to możliwość obsługi największych samolotów świata, w tym:
• Lockheed C‑5 Galaxy,
• innych ciężkich transportowców strategicznych USA.
To ogromny skok infrastrukturalny, który podniesie znaczenie Wrocławia na mapie militarnej i logistycznej Europy.
Prace już trwają. Pierwsze Galaxy w 2029 roku
Część robót została już wykonana. Równolegle z cywilną rozbudową płyty lotniska powstał fragment drogi kołowania przeznaczony dla wojska. Do połowy roku ma zakończyć się budowa bocznicy kolejowej prowadzącej z lotniska do stacji Wrocław Zachodni.
Szef Rejonowego Zarządu Infrastruktury, płk Robert Wójcik, zapowiada:
„Założenie jest takie, by pierwsze samoloty C‑5 Galaxy lądowały we Wrocławiu w 2029 roku.”
Cała inwestycja może potrwać nawet do 2035 roku, ale kluczowe elementy mają być gotowe znacznie wcześniej.
Cywilne lotnisko też się zmienia. „Dual use” w praktyce
Wrocławskie lotnisko było zamknięte na 40 dni (26.10–4.12.2025), aby równolegle z inwestycją wojskową przeprowadzić prace cywilne. Z jednej strony pasa pracowało wojsko, z drugiej – ekipy Portu Lotniczego Wrocław.
Rozbudowa części cywilnej pochłonie 460 mln zł. To osobna kwota wykładana przez spółkę Port Lotniczy Wrocław (której właścicielami są: miasto Wrocław, samorząd województwa dolnośląskiego i spółka Porty Lotnicze) przy unijnym wsparciu na poziomie 175 mln zł.
Sekretarz stanu Jakub Stefaniak podkreślał podczas wizyty:
– "To inwestycja strategiczna z punktu widzenia polskiej racji stanu. „Dual use” oznacza, że infrastruktura służy jednocześnie celom cywilnym i wojskowym. Wrocław jest tu wzorcowym przykładem".
Duża skala inwestycji
W ramach inwestycji opracowano szczegółowy projekt całego nowego kompleksu we Wrocławiu, którego całkowita powierzchnia ma wynosić 1,5 mln mkw. przy czym same inwestycje mają objąć 1,05 mln mkw., co pokazuje wielkość całego przedsięwzięcia planowanego w stolicy Dolnego Śląska.
W ramach inwestycji ma zostać zmodernizowanych bądź przebudowanych 98 obiektów, w tym siedem budynków o łącznej kubaturze prawie 67 tys. metrów sześciennych i hangary o kubaturze ponad 47 tys. metrów sześciennych, a konkretnie: dwa budynki biurowo-sztabowe o pojemności 100 i 150 osób; budynek koszarowy (mogący przyjąć jednorazowo 200 osób), kuchnię ze stołówką (mogącą obsłużyć 400-450 osób), myjnię, budynek Dyżurnego Technika Lotniska (21 stanowisk pracy) i dwa hangary magazynowe.
Prace będą prowadzone w siedmiu strefach funkcjonalnych:
– Terminal pasażerski (PAX terminal),
– Terminal towarowy (CARGO terminal),
– Land Side,
– Air Side,
– Drogi kołowania i płaszczyzny postojowe statków (DK+PPS) i Wojskowa Bocznica Kolejowa (WBK) z torem dojazdowym,
– Skład Środków Bojowych (SŚB).
Inwestycja obejmuje liczne remonty, przebudowy i rozbudowy
Projekt zakłada, że zmodernizowane mają zostać również istniejące wewnętrzne połączenia drogowe o łącznej powierzchni 21,6 tys. mkw. Plany mówią również o dobudowaniu kolejnych 171,6 tyś. mkw. Nowe powierzchnie kołowania, które zostaną wybudowane w bazie, wyniosą 81,1 tys. mkw. W ramach całej inwestycji 30 tys. mkw. placów ma zostać zmodernizowanych i poszerzonych o dodatkowe 35 tys. mkw. Baza we Wrocławiu ma też zostać powiększona o 60 tys. mkw. powierzchni postojowych dla samolotów wojskowych. Powstać ma także fortyfikacja typu T-wall o łącznej długości 1,6 km.
Nowy terminal pasażerski oraz zmodernizowana i rozbudowana płyta postojowa
W ramach inwestycji powstanie nowy wojskowy terminal pasażerski, umożliwiający jednocześnie obsługę 200 osób. Przebudowana i wyremontowana ma zostać także płyta postojowa istniejącego dziś wojskowego lotniska. Nowa płyta ma pomieścić stojące obok siebie cztery samoloty wielkości pasażerskich odrzutowców Boeing 747-800. Przetarg przewiduje też budowę nowej, specjalnej płyty postojowej, tzw. "hot cargo” na jeden samolot. Będzie ona miała za zadanie ułatwić bezpieczne parkowanie i obsługiwanie samolotów i śmigłowców załadowanych materiałami wybuchowymi.
Plany przewidują, że w koszarach na terenie bazy ma mieszkać równocześnie nawet 450 osób – część żołnierzy (dodatkowe 500-550 osób) mogłaby nocować również poza bazą (dodatkowo przewidziano plac na 46 osobowe namioty, w których tymczasowo można by zakwaterować żołnierzy, którzy nie zmieszczą się w budynkach koszarowych). Powstać ma również o budowie centrum fitness i kliniki medycznej.
Amerykańska baza, polskie finansowanie
Budowa czterech baz (Wrocław, Powidz, Łask, Drawsko Pomorskie) kosztuje 500 mln dolarów, czyli ok. 2 mld zł. Polska finansuje całość, zgodnie z umową z 2020 r.
Wiceminister Cezary Tomczyk poinformował:
– "Strona amerykańska zatwierdziła plany budowy. To oznacza zielone światło dla dalszych prac".
We Wrocławiu inwestycja wojskowa to 750 mln zł, a cywilna – 460 mln zł.
Powstają wojskowe tory. „Połączą bazę z Wrocławiem Zachodnim”
Jednym z kluczowych elementów inwestycji jest budowa nowej bocznicy kolejowej. Torowisko powstaje w miejscu dawnej linii sprzed dekad i połączy bazę z Wrocławiem Zachodnim.
Jest to jedno z wielu zadań realizowanych na potrzeby amerykańskiej bazy, realizowanych przez Rejonowy Zarząd Infrastruktury we Wrocławiu. Bocznica umożliwi szybki transport sprzętu i zaopatrzenia.
Cztery strategiczne bazy USA w Polsce
W ramach umowy o wzmocnionej współpracy obronnej Polska finansuje również:
• rozbudowę poligonu w Drawsku Pomorskim,
• modernizację baz sił powietrznych w Powidzu i Łasku.
Obecnie w Polsce rotacyjnie stacjonuje do 10 tysięcy żołnierzy USA, a rozwój infrastruktury ma zwiększyć ich mobilność i zdolność operacyjną.
Zdjęcie główne w artykule: zdjęcie ilustracyjne.