Ponad 20 gmin i miast z województw opolskiego, śląskiego i świętokrzyskiego apeluje do rządu o wpisanie drogi ekspresowej S46 do Programu Budowy Dróg Krajowych. Planowana trasa ma połączyć Opole, Częstochowę oraz Kielce, stanowiąc kluczową alternatywę dla przeciążonej autostrady A4. Inwestycja ma na celu usprawnienie transportu na osi wschód-zachód w południowej części Polski. Budowa nowej trasy ma też istotne znaczenie dla logistyki wojskowej w Polsce.
Koncepcja sprzed 20 lat wraca na biurka decydentów
Idea budowy Szlaku Staropolskiego narodziła się na początku lat 2000. Wówczas zakładano, że trasa stanie się jednym z kluczowych elementów krajowego układu komunikacyjnego, integrując istniejące i planowane drogi ekspresowe oraz autostrady. Miała również wzmocnić powiązania Polski z europejskimi korytarzami transportowymi TEN‑T.
Projekt jednak odłożono, uznając, że koszty przewyższają potencjalne korzyści. Teraz, w obliczu przeciążenia A4 i rosnącego ruchu tranzytowego, samorządowcy wracają do pomysłu z nową energią.
Inicjatywę zintensyfikowano w 2025 roku, kiedy radni Częstochowy przyjęli oficjalne stanowisko wzywające premiera do reaktywacji projektu tzw. Szlaku Staropolskiego. W kolejnych miesiącach analogiczne uchwały intencyjne podjęły samorządy w Opolu, Kluczborku oraz Kielcach. Historyczna koncepcja zakładała połączenie Kudowy-Zdroju, Opola, Częstochowy, Jędrzejowa, Kielc, Kraśnika, Lublina i Dorohuska. Obecne starania samorządowców skupiają się na realizacji kluczowego odcinka między Opolem a Kielcami. Droga mogłaby przebiegać w śladzie istniejącej drogi krajowej nr 46 lub w nowym korytarzu północnym, krzyżującym się z budowaną drogą ekspresową S11 na odcinku Olesno – Kluczbork.
Dane z Generalnego Pomiaru Ruchu wskazują, że dobowe natężenie pojazdów na trasie między Częstochową a Opolem przewyższa ruch notowany na drodze krajowej nr 11 na odcinku Tarnowskie Góry – Olesno. Droga ekspresowa S46 ma zostać zaprojektowana w standardzie klasy S, jako trasa dwujezdniowa dostosowana do przenoszenia obciążeń 11,5 tony na oś.
Projekt ma istotne znaczenie dla logistyki wojskowej
Nowa trasa połączy południowo-zachodni region kraju z 10. Opolską Brygadą Logistyczną oraz zakładami zbrojeniowymi Mesko w Skarżysku-Kamiennej. Ponadto gmina Lasowice Wielkie wskazuje drogę jako alternatywny korytarz transportowy zwiększający odporność regionu na kryzysy pogodowe, takie jak powodzie.
S46 – tzw. Szlak Staropolski zaznaczony na mapie na czarno:
Obecnie sieć dróg szybkiego ruchu w Polsce liczy około 3,7 tys. km dróg ekspresowych, a docelowy program rządowy zakłada jej rozbudowę do poziomu przekraczającego 6 tys. km. Głównym problemem komunikacyjnym na południu kraju pozostaje przeciążenie autostrady A4. Po planowanym przejęciu odcinka Katowice – Kraków przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, trasę tę czeka wieloletnia rozbudowa o dodatkowe pasy ruchu. Realizacja drogi ekspresowej S46 stworzyłaby alternatywny korytarz transportowy zdolny do przejęcia części ruchu tranzytowego, co odciążyłoby autostradę A4 w trakcie planowanych prac budowlanych.
Parlamentarny zespół ds. budowy drogi ekspresowej S46, pod przewodnictwem senatora Beniamina Godyli, organizuje działania lobbingowe mające na celu wprowadzenie inwestycji do oficjalnych planów rządowych. Kolejnym krokiem w procesie przygotowawczym będzie debata z udziałem samorządowców, przedstawicieli Ministerstwa Infrastruktury oraz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, zaplanowana podczas konferencji w Senacie RP. Spotkanie to ma określić harmonogram ewentualnych prac projektowych oraz ramy finansowania dokumentacji środowiskowej.
Alternatywa dla A4 i impuls rozwojowy dla regionów
Zwolennicy inwestycji podkreślają, że S46 mogłaby stać się naturalnym odciążeniem dla autostrady A4, która od lat zmaga się z przeciążeniem i ciągłymi remontami. Nowa trasa miałaby również otworzyć zachodnią część województwa świętokrzyskiego, poprawić dostępność komunikacyjną Częstochowy i Opola oraz stworzyć nowy korytarz transportowy łączący Czechy z wschodnią granicą Unii Europejskiej.
Wydłużona wersja przebiegu srogi ekspresowej S46: