Muzeum Warmii i Mazur rozpoczyna kompleksową modernizację Zamku Kapituły Warmińskiej w Olsztynie o wartości 76 milionów złotych. Historyczny obiekt zostanie całkowicie zamknięty dla zwiedzających od 13 września 2026 roku na okres około trzech lat. Całość inwestycji ma zostać sfinalizowana i rozliczona do grudnia 2029 roku.
Projekt obejmuje gruntowną renowację wszystkich części XIV-wiecznego kompleksu zamkowego, w tym jego elewacji, murów obronnych oraz dziedzińca, który zyska nową małą architekturę i uporządkowane otoczenie. W ramach prac planowane jest usunięcie kilkudziesięciu drzew, co pozwoli lepiej wyeksponować historyczną bryłę budynku. Ważnym elementem inwestycji będzie także budowa nowego, współczesnego gmachu biblioteki w sąsiedztwie wartowni i baszty łupinowej. Dla poprawy dostępności obiektu dla osób o ograniczonej mobilności zaplanowano montaż windy oraz przebudowę toalet.
Inwestycja opiewa na kwotę 76 milionów złotych, z czego 50 milionów złotych zostanie pokryte z unijnego programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS). Prace budowlane obejmą wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, remont dachów nad barokowym skrzydłem i wieżą zamkową, odnowienie posadzek oraz modernizację instalacji wewnętrznych. Równolegle prowadzone będą badania konserwatorskie mające na celu odkrycie dawnych polichromii pod tynkami. W odnowionych wnętrzach powstaną nowoczesne, multimedialne wystawy poświęcone m.in. Mikołajowi Kopernikowi, archeologii regionu oraz historii zamkowych spichlerzy.
Wyłączenie obiektu z użytkowania na 36 miesięcy wpłynie czasowo na ruch turystyczny w Olsztynie, jako że zamek odwiedzało średnio około 60 tysięcy osób rocznie. Jest to jedna z najważniejszych inwestycji w zabytkową infrastrukturę regionu, wpisująca się w szerszy trend renowacji dawnych warowni na Warmii i Mazurach. Olsztyński zamek, posiadający status Pomnika Historii, stanowi kluczowy punkt na mapie turystycznej północnej Polski.
Pierwszym etapem prac po zamknięciu bram zamku 13 września 2026 roku będzie zabezpieczenie oraz relokacja zbiorów Muzeum Warmii i Mazur do zewnętrznych magazynów. Następnie obiekt zostanie oficjalnie przekazany generalnemu wykonawcy, który rozpocznie od badań konserwatorskich i robót demontażowych. Wszystkie etapy budowlane i aranżacyjne muszą zakończyć się przed grudniem 2029 roku, kiedy to zaplanowano ponowne otwarcie zamku dla turystów.