Pierwsza polska elektrownia jądrowa ma zostać uruchomiona w 2035 roku w Choczewie (woj. pomorskie). Jednak możliwe, że znacznie wcześniej zacznie funkcjonować polski reaktor jądrowy HTGR-POLA. Projekt tego innowacyjnego urządzenia opracowuje mgr inż. Grzegorz Mrugała, doktorant Politechniki Lubelskiej, który należy do zespołu Narodowego Centrum Badań Jądrowych.

W Narodowym Centrum Badań Jądrowych opracowano koncepcję reaktora jądrowego, który mógłby jednocześnie wytwarzać energię elektryczną, ciepło dla przemysłu oraz wodór. Jak wskazują badacze z NCBJ – Janusz Malesa, Błażej Chmielarz, Dominik Muszyński i Maciej Skrzypek – rozwiązanie oparte na wysokotemperaturowych reaktorach gazowych mogłoby pomóc ograniczyć emisje CO2 i wesprzeć transformację energetyczną.

Co dalej z jedynym działającym polskim reaktorem jądrowym MARIA? Przypomnijmy, wiosną 2023 roku –pracownicy reaktora wysłali list do dyrektora Narodowego Centrum Badań Jądrowych oraz minister Klimatu i Środowiska, zwracający uwagę na zagrożenie zamknięciem MARII wobec niskiego poziomu płac oraz niewystarczającej do eksploatacji reaktora liczby pracowników. 27 października tego samego roku – reaktor powrócił do pracy po wielomiesięcznej przerwie spowodowanej pracami remontowymi i największą od 1974 modernizacją, niezbędną do uzyskania przedłużenia licencji w 2025 r.

Zespół ekspertów z Narodowego Centrum Badań Jądrowych bazując na doświadczeniach działającego od 50 lat w Świerku reaktora badawczego MARIA oraz japońskiego wysokotemperaturowego reaktora badawczego HTTR (High Temperature Engineering Test Reactor) opracował koncepcję polskiego badawczo-demonstracyjnego reaktora wysokotemperaturowego HTGR-POLA (POLski Atomowy). Projekt obecnie jest na wysokim poziomie gotowości technologicznej obejmującej projekt podstawowy wraz ze znaczną częścią tzw. Wstępnego Raportu Bezpieczeństwa (WRB) niezbędnego do jego licencjonowania i dalszych prac projektowych, rozpoczęcia budowy i uruchomienia. Reaktor ten stanie się bazą dla reaktorów komercyjnych wykorzystywanych w polskich zakładach przemysłowych.