Budowa drogi ekspresowej S19 Via Carpatia na Podkarpaciu - stop dezinformacji!

W przestrzeni publicznej pojawiają się nieprawdziwe lub niepełne informacje dotyczące realizacji drogi ekspresowej S19 na Podkarpaciu. Pojedyncze fakty wyrwane z kontekstu, spekulacje dotyczące terminów czy kosztów oraz brak wiedzy o skali wyzwań technicznych prowadzą do mylnych wniosków. Warto więc uporządkować informacje i przedstawić faktyczny stan realizacji inwestycji.

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) informuje:

Prezentujemy na Investmap.pl pełną treść komunikatu:

Droga ekspresowa S19 powstaje w ramach międzynarodowego korytarza Via Carpatia, a postępy są faktem, nie zapowiedzią - kierowcy korzystają już z blisko 350 km szlaku Via Carpatia w Polsce, a kolejne odcinki są konsekwentnie realizowane.

Odcinki S19 znajdują się na różnych etapach realizacji, a przyczyny ewentualnych zmian terminów są efektem skali i złożoności inwestycji, a nie zaniedbań. Na harmonogram wpływają konkretne uwarunkowania techniczne, formalne lub organizacyjne, a nie z brak działań inwestora. To m.in. warunki geologiczne, środowiskowe, archeologia, procedury administracyjne oraz temp prac wykonawców.

GDDKiA aktywnie zarządza realizacją inwestycji, stojąc na straży wydatkowania środków publicznych. Prowadzimy stały dialog z wykonawcami, reagujemy na pojawiające się ryzyka oraz podejmujemy działania mające na celu zabezpieczenie ciągłości robót i doprowadzenie inwestycji do zakończenia przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa i jakości.

Zmiany terminów – skutek skali i charakteru inwestycji

Przesunięcia terminów w procesie realizacji dużych inwestycji infrastrukturalnych nie są niczym nadzwyczajnym ani charakterystycznym wyłącznie dla trasy S19. To zjawisko spotykane w wielu sektorach gospodarki, zarówno w Polsce, jak i w innych krajach. Skala i złożoność tego typu przedsięwzięć sprawiają, że nie wszystko da się przewidzieć już na etapie planowania.

Na przebieg prac wpływają m.in.:

• skomplikowane warunki gruntowe i geologiczne,

• konieczność zmian projektowych,

• warunki pogodowe,

• tempo wydawania decyzji administracyjnych przez organy niezależne od inwestora,

• archeologia,

• problemy wykonawców, w tym tempo robót czy kwestie finansowe.

W przypadku S19 na południe od Rzeszowa dodatkowym wyzwaniem jest górzysty teren, flisz karpacki, osuwiska oraz bardzo restrykcyjne uwarunkowania środowiskowe. Wszystko to sprawia, że realizacja tej trasy jest jedną z najtrudniejszych inwestycji drogowych w kraju.

Via Carpatia – inwestycja realizowana, nie deklarowana

Realizacja drogi ekspresowej S19 jest elementem szerszego, strategicznego projektu Via Carpatia, którego celem jest stworzenie nowoczesnego korytarza transportowego łączącego północ i południe Europy. Nie są to jedynie deklaracje – najlepszym dowodem są kolejne, udostępniane kierowcom odcinki. W 2025 r. w województwie podkarpackim oddaliśmy do ruchu odcinki Krosno – Miejsce Piastowe oraz Miejsce Piastowe – Dukla (łącznie ponad 20 km), a w województwie podlaskim odcinki Haćki – Bielsk Podlaski Zachód oraz Bielsk Podlaski Zachód – Boćki (łącznie 21 km). Via Carpatia powstaje etapami, zgodnie z przyjętą strategią. Kierowcy korzystają już z połączenia między Lublinem a Rzeszowem, a w tym roku udostępnimy następne odcinki w woj. podlaskim, lubelskim i podkarpackim. Kontynuacja prac na kolejnych odcinkach S19 potwierdza determinację w dokończeniu całego ciągu komunikacyjnego o kluczowym znaczeniu dla regionu, kraju i tej części Europy.

Stan zaawansowania poszczególnych odcinków S19

Warto również przypomnieć, że umowy na realizację dróg są zawierane w formule Projektuj i buduj. Oznacza to, że wykonawca odpowiada za opracowanie projektu, uzyskanie niezbędnych decyzji administracyjnych (w tym o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej - ZRID), a następnie wykonanie robót budowlanych zgodnie z rozwiązaniami, które sam zaprojektował.

S19 Rzeszów Południe – Babica (10,3 km)

• Data podpisania umowy: 10 lipca 2020 r.

• Zaawansowanie czasowe: 77 proc.

• Zaawansowanie rzeczowe: 58 proc.

• Termin zakończenia: 2028 r. (pierwotny termin: 2026 r.)

Wydłużenie czasu realizacji wynika głównie z wykrycia złóż metanu na terenie inwestycji i konieczności dostosowania do tego projektu tunelu oraz technologii drążenia. Dodatkowym czynnikiem były prace archeologiczne na południowym portalu tunelu, które decyzją Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zostały znacznie rozszerzone (z kilkunastu arów do ponad 7 hektarów). Istotny wpływ na harmonogram miało także wolniejsze niż zakładano tempo drążenia tunelu przez wykonawcę.

S19 Babica – Jawornik (11,6 km)

• Data podpisania umowy: 14 lutego 2022 r.

• Zaawansowanie czasowe: 92 proc.

• Zaawansowanie rzeczowe: 80 proc.

• Termin zakończenia: 2027 r. (pierwotny termin: 2026 r.)

Wydłużenie czasu realizacji wynika z odmiennych warunków gruntowych oraz wyjątkowo niesprzyjających warunków klimatycznych. Silny wiatr powoduje nieplanowane przestoje w pracy dźwigów przy wysokich estakadach.

S19 Jawornik – Lutcza (5,2 km)

• Data podpisania umowy: 13 listopada 2024 r.

REKLAMA

• Wniosek o pozwolenie na budowę (decyzję ZRID) został złożony w terminie, tj. 13 stycznia br. Brak opóźnień.

• Termin zakończenia: 2031 r.

S19 Lutcza – Domaradz (6,3 km)

• Data podpisania umowy: 28 maja 2024 r.

• Wniosek o pozwolenie na budowę (decyzję ZRID) został złożony z opóźnieniem, tj. 11 grudnia 2025 r.

• Termin zakończenia: 2030 r.

S19 Domaradz – Krosno (12,5 km)

• Data podpisania umowy: 7 listopada 2022 r.

• Zaawansowanie czasowe: 96 proc.

• Zaawansowanie rzeczowe: 13 proc.

2 kwietnia br. wykonawca poinformował o odstąpieniu od kontraktu. W ocenie GDDKiA nie przedstawił jednak argumentów, które umożliwiają mu skuteczne, jednostronne odstąpienie od umowy. W związku z tym, zgodnie z zapisami umowy, wezwaliśmy wykonawcę do powrotu na budowę w terminie do 30 dni i kontynuowanie prac. Jeżeli do nich nie przystąpi, odstąpimy od umowy, nie wyłączając możliwości odstąpienia z winy wykonawcy. Ewentualne wzajemne roszczenia będziemy rozstrzygać w oparciu o zapisy kontraktu i przepisy prawa.

Jeśli tak się stanie, naszym kolejnym krokiem będzie wykonanie robót zabezpieczających, inwentaryzacja placu budowy i jak najszybsze przygotowywanie i ogłoszenie nowego przetargu. Będziemy w stanie zrobić to jeszcze w tym roku. Nowy wykonawca otrzyma od nas decyzję ZRID oraz projekt architektoniczno-budowlany, na bazie których przygotuje projekty wykonawcze i będzie mógł kontynuować roboty budowlane. Taki scenariusz będzie miał wpływ na termin zakończenia inwestycji.

S19 Krosno – Miejsce Piastowe (10,3 km)

• Data podpisania umowy: 13 września 2021 r.

• Odcinek oddany do ruchu w 2025 r.

S19 Miejsce Piastowe – Dukla (10,1 km)

• Data podpisania umowy: 12 lipca 2021 r.

• Odcinek oddany do ruchu w 2025 r.

S19 Dukla – Barwinek (18,2 km)

• Data podpisania umowy: 10 października 2022 r.

• Zaawansowanie czasowe: 92 proc.

• Zaawansowanie rzeczowe: 13 proc.

• Termin zakończenia: 2027 r.

Ze względu na czteromiesięczne opóźnienie w złożeniu wniosku o decyzję ZRID oraz konieczności przeprojektowania obiektów zgodnie z wezwaniem Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Rzeszowie termin ten może ulec zmianie. Obecnie rozmawiamy z wykonawcą na temat ewentualnych zmian w umowie.

S19 Sokołów Małopolski Północ – Jasionka (rozbudowa, 13,8 km)

• Data podpisania umowy: 21 listopada 2022 r.

• Zaawansowanie czasowe: 91 proc.

• Zaawansowanie rzeczowe: 69 proc.

Zakończenie prac planowane jest w tym roku, a inwestycja będzie oddawana do ruchu etapami.

Fakty zamiast uproszczeń

Budowa dróg to proces długotrwały i skomplikowany, wymagający elastyczności oraz reagowania na zmienne warunki terenowe, środowiskowe i formalne. GDDKiA prowadzi ciągły dialog zarówno z wykonawcami, jak i całą branżą budowlaną. Zmiany terminów są konsekwencją skali i trudności inwestycji. Kluczowe jest konsekwentne dążenie do jej ukończenia z zachowaniem jakości i bezpieczeństwa – dokładnie tak, jak miało to miejsce w przypadku innych strategicznych inwestycji w Polsce.