Krakowska edukacja: coraz większy budżet inwestycyjny i szkoły jak nowe

Budżet Krakowa na rok 2026 przewiduje na wydatki związane z edukacją kwotę prawie 4 mld zł, z czego około 150 mln zł miasto przeznaczy na inwestycje – m.in. sfinansowanie budowy kilkunastu nowych obiektów oświatowych znajdujących się na różnym etapie zaawansowania. Już po wakacjach cztery z nich zostaną oddane we władanie społeczności szkolnych.

Kraków z roku na rok zwiększa nakłady na zadania oświatowe – pojawiają się nowe potrzeby związane z podnoszeniem jakości kształcenia, rosną bieżące koszty utrzymania szkół, przedszkoli i placówek oświatowych, a wraz z nimi poziom dotacji wypłacanych przez miasto niesamorządowym jednostkom oświatowym, podnoszone są wynagrodzenia nauczycieli i pracowników oświaty, sukcesywnie zaspokajane są potrzeby inwestycyjne (budowy, rozbudowy, modernizacje obiektów oświatowych).

W latach 2020–2024 środki przeznaczane na funkcjonowanie krakowskiej oświaty niemal się podwoiły: z poziomu około 1,9 mld zł wzrosły do ponad 3,5 mld zł. W 2025 roku zbliżyły się do 3,9 mld zł. Mimo że przekazywana z budżetu centralnego subwencja oświatowa (od 2025 roku kwota potrzeb oświatowych) także rośnie, to dynamika ta jest dużo niższa niż tempo, w jakim rosną koszty utrzymania oświaty, poziom wynagrodzeń czy poziom dotacji. Skutkiem tej różnicy jest rosnące zaangażowanie środków własnych miasta w finansowanie edukacji.

W 2026 r. Kraków zaplanował na edukację ponad 3,9 mld zł (3,7 mld zł w dziale ”Oświata i wychowanie” oraz 296 mln zł w dziale „Edukacyjna opieka wychowawcza”), podczas gdy z budżetu centralnego otrzyma około 2,4 mld zł. Będzie więc musiał dopłacić z własnych środków około 1,5 mld zł. Dopłata miasta od lat utrzymuje się na poziomie około 40 proc. całkowitych wydatków oświatowych. Kraków jest pracodawcą dla blisko 20 tysięcy osób zatrudnionych w samorządowych szkołach i placówkach oświatowych, finansuje dotacje dla szkolnictwa niesamorządowego, zapewnia środki na utrzymanie przedszkoli, szkół i innych placówek oświatowych, doposażenie budynków, modernizację pracowni oraz realizację programów i projektów edukacyjnych. Wykonania corocznych budżetów w zakresie oświaty pokazują, że Kraków nie szczędzi środków na zapewnienie bezpiecznej i nowoczesnej edukacji, zdolnej odpowiadać na współczesne wyzwania.

Dodatkowo miasto na bieżąco odpowiada na wyzwania inwestycyjne związane z dodatnim saldem migracji i dynamicznym rozwojem zabudowy mieszkaniowej – a jednym z nich jest wzrost zapotrzebowania na miejsca edukacji dla najmłodszych mieszkańców. Kiedy potrzeby społeczności szkolnych korzystających z istniejących obiektów szkół czy zespołów szkolno-przedszkolnych zaczynają z czasem przekraczać możliwości, które oferuje ta substancja, istotnym kierunkiem działań inwestycyjnych staje rozbudowa istniejącej infrastruktury oświatowej. Na nowo zaprojektowane, nowoczesne i zaawansowane technologicznie budynki są w stanie efektywniej wykorzystać dostępną w danej lokalizacji przestrzeń i zagwarantować społecznościom szkolnym komfort nauki i rozwoju na długie lata.

Oddajemy do użytku w 2026 roku

Już za kilka miesięcy będzie można powiedzieć, że definitywnie zakończyły się prace na czterech oświatowych placach budowy – w Płaszowie (ulica Grochowa), Bieżanowie (ulica Sucharskiego), Bronowicach (ulica Stawowa) i Nowej Hucie (ulica Prawocheńskiego, Osiedle Wyciąże). W tych lokalizacjach rozpoczęcie roku szkolnego 2026/2027 połączone będzie z otwarciem nowych obiektów należących do szkół lub zespołów szkolno-przedszkolnych.

W Płaszowie dobiega końca jedna z największych – pod względem kubatury i zaangażowanych środków finansowych – inwestycji oświatowych ostatnich lat: rozbudowa Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 15 przy ul. Grochowej (lata realizacji: 2020–2026, koszt bez wyposażenia: 65 mln zł). Nowoczesny, rozległy kompleks, w którym mieścić się będzie szkoła podstawowa, powstał na gruzach wyburzonych starych budynków szkolnych. We wnętrzu o całkowitej powierzchni ponad 7300 m2 znajdą się 24 sale lekcyjne, w tym pracownie (chemiczno-fizyczna, biologiczno-geograficzna, komputerowa oraz muzyczno-plastyczno-techniczna), klub uczniowski, harcówka, gabinety lekarski i stomatologiczny, jadalnia, świetlica, kuchnia, bibliotek, sklepik uczniowski, sala gimnastyczna z trybunami, a w niej boisko wielofunkcyjne ze ścianką wspinaczkową i siłownia. Na dachu zamontowana zostanie instalacja fotowoltaiczna o mocy 30 kWh. Nowy budynek będzie w całości dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami dzięki szerokim korytarzom, odpowiednio zaprojektowanym sanitariatom oraz windzie wewnętrznej. Będą się w nim uczyły 24 oddziały klasowe, czyli około 670 dzieci, co w pełni zaspokoi potrzeby demograficzne w tym rejonie miasta.

Druga z finalizowanych w tym roku rozbudów dotyczy Szkoły Podstawowej nr 124 przy ulicy Henryka Sucharskiego w Bieżanowie (lata realizacji: 2024–2026, koszt bez wyposażenia: 25,7 zł). Powstał tu nowy dwukondygnacyjny budynek przylegający do istniejącego, co zwiększa możliwości lokalowe szkoły o powierzchnię użytkową ponad 3300 m2 – uczniowie i nauczyciele klas I–VIII zyskują 17 dodatkowych sal lekcyjnych, salę gimnastyczną z widownią na antresoli, kuchnię z jadalnią, świetlicę, szatnie i sanitariaty, pomieszczenia administracyjne i techniczne, a także wielofunkcyjne boisko sportowe. Dodatkowe miejsca nauki będą służyły około 440 uczniom, co pozwoli zmniejszyć przepełnienie klas i zapewnić dzieciom komfortowe warunki rozwoju. Inwestycja ta została w 85 proc. (21,2 mln zł) dofinansowana ze środków Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych.

W tym roku zakończy się też rozbudowa Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 14 przy ulicy Stawowej (lata realizacji: 2024–2026, koszt bez wyposażenia: 15 mln zł) w Bronowicach Wielkich (dzielnica Prądnik Biały), wyczekiwana przez rodziców dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Nowy budynek zaprojektowany dla przedszkolaków uczęszczających do Samorządowego Przedszkola nr 25 pozwoli zwolnić sale dla uczniów i uczennic szkoły podstawowej (do tej pory zaadaptowane na potrzeby przedszkolaków) i wyeliminować zmianowość w organizacji pracy. Przedszkole, które pozostanie w bezpośrednim sąsiedztwie szkoły podstawowej, ułatwi rodzicom organizację dowozu dzieci do obu placówek. W nowym budynku opiekę znajdzie 8 oddziałów przedszkolnych, czyli około 200 przedszkolaków – całkowita powierzchnia użytkowa ok. 1200 m2 zostanie zagospodarowana na przestronne sale z zapleczami, salę do zajęć indywidualnych i ruchowych, pomieszczenia administracyjne, socjalne i techniczne. Otoczenie wokół budynku zyska plac zabaw, chodniki, drogę wewnętrzną i miejsca parkingowe, a nawet podziemny zbiornik retencyjny na wody opadowe z funkcją podlewania zieleni.

Zwiększenie liczby miejsc przedszkolnych to także cel rozbudowy Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 9 przy ulicy Romana Prawocheńskiego w Nowej Hucie (Osiedle Wyciąże). Za kilka miesięcy oddany zostanie do użytku nowy pawilon przedszkolny (lata realizacji: 2024–2026, koszt bez wyposażenia: 11 mln zł) dla 5 oddziałów (125 dzieci), o całkowitej powierzchni prawie 1000 m2. Oprócz pięciu sal zajęć z zapleczami nauczyciele i dzieci będą też korzystać z dwóch gabinetów do zajęć indywidualnych, sali integracji sensorycznej, sali do zajęć ruchowych, jadalni wraz z wydawalnią posiłków i innych pomieszczeń (administracyjne, socjalne, gospodarcze, sanitarne). Zagospodarowanie terenu obejmuje parking, chodniki, drogi wewnętrzne, zbiornik retencyjny wód opadowych.

W 2026 roku zakończą się także dwuletnie prace termomodernizacyjne w trzech szkołach podstawowych, obejmujące m.in. docieplenie ścian i stropodachów, wymianę okien i drzwi, modernizację instalacji centralnego ogrzewania, montaż instalacji fotowoltaicznej – chodzi o SP nr 40 (ulica Pszczelna), SP nr 110 (ulica Skwerowa) i SP z IO nr 15 (ulica Kluczborska). Dzięki tym inwestycjom budynki będą cieplejsze, bardziej ekologiczne i efektywniejsze energetycznie, co przyniesie także oszczędności w ich bieżącym utrzymaniu.

REKLAMA

Dobiegną końca również dwuletnie modernizacje – w SP nr 93 (ulica Feliksa Szlachtowskiego) gruntowny remont przeszła instalacja c.o. (2 mln zł), w II LO zlikwidowano bariery architektoniczne (4,8 mln zł), a w Samorządowym Przedszkolu nr 10 (ulica Strąkowa) zmodernizowano dach (2,3 mln zł).

Rozpoczynamy w 2026 roku

W 2026 roku rozpocznie się budowa przedszkola przy ulicy Prokocimskiej (koszt to około 23,9 mln zł) – w rejonie Prokocimia i Bieżanowa od lat przybywa mieszkańców, a liczba miejsc w publicznych przedszkolach nie zaspokaja potrzeb. Nowy obiekt przeznaczony będzie dla około 200 dzieci (8 oddziałów), z całkowitą powierzchnią ponad 3600 m2. Wewnątrz budynku znajdą się sale do zajęć, sala zajęć ruchowych oraz sala integracji sensorycznej, a do obsługi dzieci przewidziano kuchnię z zapleczem i jadalnią oraz pokój pierwszej pomocy i pomieszczenia administracyjne. Zagospodarowanie terenu obejmie ciągi piesze i rowerowe, drogi dojazdowe oraz miejsca postojowe. W lipcu 2025 roku zawarto umowę na realizację tego zadania w systemie „zaprojektuj i wybuduj” i terminem realizacji do sierpnia 2028 roku. Obecnie powstaje dokumentacja projektowa niezbędna do uzyskania pozwolenia na budowę.

Ruszyły już postępowania przetargowe zmierzające do wyłonienia wykonawców dla trzech kolejnych inwestycji.

Pierwsza to budowa obiektu szkolno-przedszkolnego przy ulicy bp. Albina Małysiaka na osiedlu Kliny (koszt to około 48,8 mln zł), gdzie Szkoła Podstawowa nr 14 boryka się z problemem przepełnienia. Nowy budynek planowany jest dla około 675 uczennic i uczniów szkoły podstawowej i 175 przedszkolaków. Będzie posiadał 27 sal lekcyjnych dla klas I–VIII, salę gimnastyczną, bibliotekę, czytelnię, gabinet stomatologa, świetlicę, jadalnię z zapleczem kuchennym, sanitariaty, pokój nauczycielski, garaż podziemny, a w drugiej części: 7 sal przedszkolnych wraz zapleczami i sanitariatami, salę do zajęć ruchowych i jadalnię. Cały obiekt będzie dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami (winda, szerokie korytarze) i wyposażony w stanowisko do ładowania samochodów elektrycznych oraz fotowoltaikę.

Drugie zadanie to przebudowa Zespołu Placówek Resocjalizacyjno-Socjoterapeutycznych przy ulicy Górka Narodowa (koszt to około 62 mln zł). Dotychczasowy obiekt ZPRS składa się z kilku rozproszonych w terenie budynków, a nadanie mu bardziej zwartej formy umożliwi przeznaczenie pozostałej części działki pod kolejną wyczekiwaną inwestycję – tuż obok powstanie w przyszłości zespół szkolno-przedszkolny. W nowym budynku ZPRS znajdzie się część administracyjna, część szkolna (sale dydaktyczne, pracownie, sala gimnastyczna, ścianka wspinaczkowa, pokój pielęgniarki, pokoje nauczycielskie i gabinety logopedy, doradztwa zawodowego, stomatologa) oraz internat dla 80 wychowanków (z pokojami, świetlicą, częścią wspólną i biblioteką, salą do prowadzenia terapii, pracowniami, siłownią, kuchnią i jadalnią). Zagospodarowanie terenu wokół obiektu obejmie m.in. boisko do piłki nożnej i koszykówki, bieżnię, stanowisko do pchnięcia kulą, stoły do ping-ponga, siłownię zewnętrzną oraz parking.

Trzecie zadanie polega na budowie szkoły podstawowej w rejonie ulic Dekerta i Portowej na Zabłociu (koszt to około 75 mln zł), co poszerzy miejską ofertę edukacyjną w tej dynamicznie rozwijającej się części Podgórza. Obiekt zaplanowano dla około 400 uczniów i uczennic, z powierzchnią użytkową ponad 9000 m2, zagospodarowaną na 25 sal lekcyjnych, salę gimnastyczną wraz z salą fitness i zapleczem sanitarno-szatniowym, dwie świetlice, bibliotekę z czytelnią, jadalnię z zapleczem kuchennym, gabinet stomatologa, gabinet lekarza i pielęgniarki, gabinet dyrektora, pokój nauczycielski. Na zewnątrz przewidziano plac zabaw i siłownię.

Kontynuujemy i oddamy do użytku w 2027 roku

Do inwestycji kontynuowanych należy rozbudowa Szkoły Podstawowej nr 54 (wraz z pomieszczeniami dla przedszkola) przy ulicy Tynieckiej – jej zakończenie planowane jest w 2027 roku. Całkowity koszt to około 65,5 mln zł. W nowym obiekcie znajdzie się 17 sal lekcyjnych (w tym pracowni), świetlica i jadalnia wraz zapleczem kuchennym, biblioteka z czytelnią, a także sale dla sześciu oddziałów przedszkolnych, przebudowana zostanie istniejąca sala gimnastyczna.

Drugą inwestycją planowaną do zakończenia w 2027 roku jest rozbudowa Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 8 przy ulicy Mieczysława Wrony (Dębniki, Osiedle Sidzina). Całkowity koszt to około 28,2 mln zł. Nowy trzykondygnacyjny budynek połączony przewiązką z istniejącym zostanie zagospodarowany zarówno na potrzeby szkoły (m.in. 12 sal lekcyjnych), jak i przedszkola (m.in. 5 sal przedszkolnych). Będzie z niego korzystało około 300 uczniów i uczennic (w systemie jednozmianowym) oraz 125 dzieci w wieku przedszkolnym.