Polscy wynajmujący mieszkania boją się eksmisji

Instytut Rynku Najmu przeprowadził ogólnokrajowe badanie na grupie 1500 respondentów, z którego wynika, że aż 95,4% wynajmujących deklarujących negatywne doświadczenia z lokatorami obawia się konieczności przeprowadzenia eksmisji. W rzeczywistości procedurę tę musiało wdrożyć jedynie 14% z nich, co przekłada się na 5,4% wszystkich badanych właścicieli mieszkań w Polsce. Raport wskazuje również, że 64,6% wynajmujących oczekuje mocniejszego uregulowania krajowego rynku najmu.

Badanie zrealizowano na próbie liczącej 1000 najemców (z czego 16% stanowili obcokrajowcy) oraz 500 właścicieli mieszkań na wynajem. Zgromadzone dane pokazują wyraźną rozbieżność między subiektywnymi obawami uczestników rynku a faktycznymi zdarzeniami prawnymi. Chociaż negatywne doświadczenia z lokatorami deklaruje 38,6% wynajmujących, to najczęstszymi problemami okazują się opóźnienia w płatnościach lub ich zupełny brak (64,8% wskazań w tej grupie) oraz zniszczenia lokalu (54,4% wskazań), a nie skomplikowane procesy eksmisyjne.

Z analizy Instytutu Rynku Najmu wynika, że poziom bezpieczeństwa prawnego jest skrajnie odmiennie postrzegany przez obie strony transakcji. Ponad połowa właścicieli mieszkań (52,4%) uważa obecnie dostępne instrumenty ochrony prawnej za niewystarczające, podczas gdy podobne zdanie wyraża jedynie 28,2% najemców. Ponadto 52,6% wynajmujących stoi na stanowisku, że obowiązujące przepisy stawiają w silniejszej pozycji lokatora. Przeciwnego zdania jest 22,4% badanych właścicieli. Oczekiwania wobec zmian legislacyjnych są wyraźne: 64,6% wynajmujących chce większego uregulowania rynku, podczas gdy wśród najemców za regulacjami opowiada się 41,9%, a 16% oczekuje deregulacji.

Obecnie w Polsce brak jest jednego, skonsolidowanego aktu prawnego, który całościowo regulowałby kwestie związane z odpłatnym używaniem lokali mieszkalnych. Relacje między stronami opierają się na przepisach Kodeksu cywilnego, ustawie o ochronie praw lokatorów oraz specyficznych regulacjach dotyczących zasobów komunalnych, Towarzystw Budownictwa Społecznego (TBS) i Społecznych Inicjatyw Mieszkaniowych (SIM). Na rynku funkcjonuje równolegle kilka form umów, w tym najem zwykły, okazjonalny i instytucjonalny, które różnią się stopniem ochrony własności oraz procedurą ewentualnego opróżnienia lokalu.

Instytut Rynku Najmu postuluje wypracowanie jednolitych norm prawnych i stworzenie standaryzowanych szablonów umów zabezpieczających obie strony. Wprowadzenie stabilnych i czytelnych ram prawnych ma na celu profesjonalizację polskiego rynku najmu mieszkań oraz ułatwienie podejmowania decyzji przez uczestników rynku. Organizacja zapowiada dalsze monitorowanie wskaźników cenowych oraz barier prawno-administracyjnych w kolejnych cyklicznych raportach rynkowych.

Instytut Rynku Najmu, jako fundacja działająca na rzecz stabilności i bezpieczeństwa rynku mieszkaniowego, zapowiada regularną publikację kolejnych opracowań analitycznych. Dalsze działania instytucji będą koncentrować się na monitorowaniu zmian cen najmu, barier administracyjnych oraz poziomu bezpieczeństwa prawnego obu stron transakcji w Polsce.

Fot. Jakub Zazula