Wody Polskie przygotowują kolejne inwestycje zwiększające bezpieczeństwo przeciwpowodziowe w południowo-zachodniej części kraju

Dwa lata po powodzi z września 2024 roku Wody Polskie kontynuują usuwanie skutków kataklizmu i realizują bieżące zadania naprawcze, ale również przygotowują kolejne przedsięwzięcia, które mają trwale zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców Dolnego Śląska i zachodniej Opolszczyzny. Obok odbudowy uszkodzonej infrastruktury prowadzone są działania projektowe, pozyskiwane jest finansowanie oraz uruchamiane są postępowania przetargowe dla inwestycji, których celem jest ograniczenie ryzyka powodziowego w najbardziej zagrożonych zlewniach regionu.

Planowane przedsięwzięcia obejmują zarówno budowę nowych obiektów przeciwpowodziowych, jak i modernizację istniejących urządzeń wodnych. Wiele z nich będzie realizowanych przy wsparciu Banku Światowego oraz środków unijnych w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS).

Zbiornik Kamieniec Ząbkowicki – kluczowy element przyszłego systemu ochrony przeciwpowodziowej

Jednym z najważniejszych przedsięwzięć przygotowywanych obecnie przez Wody Polskie jest budowa wielofunkcyjnego zbiornika Kamieniec Ząbkowicki na Nysie Kłodzkiej. To inwestycja o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa przeciwpowodziowego mieszkańców Dolnego Śląska i Opolszczyzny, która została wskazana jako jedno z kluczowych działań w Programie Redukcji Ryzyka Powodziowego dla zlewni Nysy Kłodzkiej.

Projektowany zbiornik ma stanowić brakujący element systemu przeciwpowodziowego w tej części kraju i domknąć istniejącą kaskadę zbiorników na Nysie Kłodzkiej, obejmującą obecnie zbiorniki Topola, Kozielno, Otmuchów i Nysa. Dzięki temu możliwe będzie skuteczniejsze przechwytywanie fal powodziowych oraz bezpieczniejsze gospodarowanie wodą podczas ekstremalnych zjawisk hydrologicznych.

W październiku 2025 roku Wody Polskie podpisały umowę na opracowanie pełnej dokumentacji projektowej przedsięwzięcia. Wartość tego etapu wynosi ponad 68 mln zł. Zakres prac obejmuje wykonanie niezbędnych badań terenowych, analiz hydrologicznych i środowiskowych, opracowanie projektu budowlanego, uzyskanie decyzji administracyjnych oraz przygotowanie dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia przyszłych robót budowlanych. Projektant odpowiada również za przygotowanie dokumentacji przetargowej oraz późniejszy nadzór autorski nad realizacją inwestycji.

Planowany zbiornik będzie jednym z największych obiektów hydrotechnicznych w Polsce. Zakłada się budowę zapory o długości około 2,3 km i wysokości około 19 m, która utworzy zbiornik o pojemności sięgającej 104 mln m³ i powierzchni około 1000 ha. Obiekt ma pełnić funkcję przeciwpowodziową, retencyjną i energetyczną. W ramach inwestycji przewidziano również budowę małej elektrowni wodnej o mocy około 2 MW.

Korzyści z realizacji przedsięwzięcia odczują nie tylko mieszkańcy gminy Kamieniec Ząbkowicki. Zbiornik ma zwiększyć bezpieczeństwo miejscowości położonych w całej dolinie Nysy Kłodzkiej, w tym m.in. Paczkowa, Otmuchowa, Nysy, Lewina Brzeskiego oraz Skorogoszczy. Według założeń projektu dodatkowa retencja umożliwi skuteczniejsze redukowanie fal powodziowych i ograniczenie wielkości przepływów kierowanych do miejscowości położonych poniżej istniejącej kaskady zbiorników.

Wody Polskie prowadzą również szeroki dialog społeczny związany z przygotowaniem inwestycji. Odbywają się spotkania konsultacyjne z mieszkańcami gmin Bardo i Kamieniec Ząbkowicki, a także indywidualne konsultacje dotyczące przebiegu inwestycji i jej oddziaływania na otoczenie. Proces przygotowania przedsięwzięcia obejmuje bowiem nie tylko kwestie techniczne, ale również społeczne, środowiskowe i własnościowe. Zakończenie prac projektowych planowane jest w 2027 roku. Po uzyskaniu wymaganych decyzji administracyjnych oraz zapewnieniu finansowania możliwe będzie rozpoczęcie budowy obiektu. Docelowo zbiornik Kamieniec Ząbkowicki ma stać się jednym z najważniejszych elementów systemu ochrony przeciwpowodziowej południowo-zachodniej Polski oraz jednym z kluczowych przedsięwzięć zwiększających odporność regionu na skutki zmian klimatu.

Odbudowa zbiornika Stronie Śląskie – strategiczna inwestycja dla bezpieczeństwa Ziemi Kłodzkiej

Trwają prace związane z odbudową suchego zbiornika przeciwpowodziowego Stronie Śląskie na potoku Morawka. W marcu 2026 roku podpisano umowę na opracowanie kompleksowej dokumentacji projektowej, a obecnie trwają zaawansowane prace projektowe oraz procedury administracyjne związane z przygotowaniem inwestycji.

W sierpniu 2026 roku Wody Polskie zatwierdziły wariant docelowej odbudowy zbiornika. Zakłada on budowę całkowicie nowej zapory w nowoczesnej technologii żelbetowej z okładziną kamienną, wyposażonej w dwa spusty denne oraz dwie sekcje przelewów powierzchniowych. Nowy obiekt zachowa dotychczasową pojemność retencyjną, a jednocześnie spełni wymagania stawiane budowlom hydrotechnicznym najwyższej, I klasy ważności. Dzięki zastosowaniu nowoczesnych rozwiązań technicznych możliwe będzie skuteczniejsze sterowanie odpływem wód i lepsze wykorzystanie pojemności retencyjnej podczas wezbrań.

Zakres przedsięwzięcia obejmuje nie tylko odbudowę samej zapory. Zaplanowano również prace w czaszy zbiornika oraz w korycie Morawki, w tym odbudowę i budowę nowych umocnień brzegowych, remont murów regulacyjnych, odbudowę łapacza rumoszu, modernizację dróg eksploatacyjnych, przepustów i przejazdów przez ciek. Po zakończeniu etapu projektowego, planowanego na 2027 rok, Wody Polskie zamierzają przystąpić do realizacji robót budowlanych.

Suchy zbiornik przeciwpowodziowy Rzymówka – nowy element ochrony doliny Kaczawy

Jedną z największych inwestycji przeciwpowodziowych przygotowywanych obecnie przez Wody Polskie na Dolnym Śląsku jest budowa suchego zbiornika przeciwpowodziowego Rzymówka na rzece Kaczawie. Przedsięwzięcie realizowane na terenie gminy Złotoryja ma istotnie zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców doliny Kaczawy, w szczególności miasta Legnicy oraz miejscowości położonych poniżej planowanego obiektu. Inwestycja została wskazana jako jeden z kluczowych elementów systemu ochrony przeciwpowodziowej regionu i uzyskała dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej w ramach programu FEnIKS.

Planowany zbiornik będzie miał pojemność blisko 10,5 mln m³. Jego podstawowym zadaniem będzie przechwytywanie nadmiaru wody oraz spłaszczanie fali powodziowej. Dzięki temu ograniczone zostanie ryzyko podtopień i powodzi zarówno w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji, jak również na terenach położonych dalej, aż do ujścia Kaczawy do Odry. Według analiz inwestycja ma zapewnić ochronę ponad 32 tysiącom mieszkańców oraz infrastrukturze i majątkowi o wartości przekraczającej 10 mld zł.

Wartość przedsięwzięcia wynosi około 356 mln zł, z czego ponad 237 mln zł stanowi dofinansowanie unijne. W 2026 roku uruchomione zostały procedury związane z wyborem wykonawcy robót budowlanych, a rozpoczęcie realizacji inwestycji przewidziano jeszcze w tym roku. Zakończenie budowy planowane jest na 2028 rok. Po oddaniu do użytku zbiornik Rzymówka stanie się jednym z najważniejszych nowych obiektów przeciwpowodziowych na Dolnym Śląsku i istotnym elementem zwiększającym odporność regionu na skutki ekstremalnych zjawisk hydrologicznych.

REKLAMA

Ochrona przeciwpowodziowa doliny Bystrzycy Dusznickiej i Kamiennego Potoku

Jednym z najważniejszych przedsięwzięć przygotowywanych na Ziemi Kłodzkiej jest kompleksowa ochrona przeciwpowodziowa doliny Bystrzycy Dusznickiej i Kamiennego Potoku na terenie Dusznik-Zdroju oraz Szczytnej. Wartość inwestycji przekracza 130 mln zł, z czego ponad 103 mln zł pochodzi ze środków Unii Europejskiej. Projekt został przygotowany z myślą o zwiększeniu bezpieczeństwa mieszkańców, infrastruktury komunalnej oraz cennych obiektów zabytkowych, w tym Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju. Realizacja przedsięwzięcia zaplanowana jest na lata 2026–2028.

Przewidziano m.in. budowę i przebudowę murów regulacyjnych, umocnień brzegowych oraz innych elementów zabudowy hydrotechnicznej wzdłuż Bystrzycy Dusznickiej. Powstaną także dwie zapory przeciwrumowiskowe ograniczające transport materiału skalnego podczas gwałtownych wezbrań. Ważnym elementem przedsięwzięcia będzie również budowa kanału ulgi w rejonie Muzeum Papiernictwa, który pozwoli na bezpieczniejsze przeprowadzenie wysokich przepływów przez centrum Dusznik-Zdroju. Projekt obejmuje ponadto przebudowę wybranych budowli hydrotechnicznych i dostosowanie koryta rzeki do sprawniejszego przeprowadzania wód powodziowych.

Inwestycja ma znaczenie wykraczające poza same Duszniki-Zdrój i Szczytną. Poprawa warunków przepływu oraz zwiększenie możliwości bezpiecznego przeprowadzenia fal wezbraniowych wpłyną również na bezpieczeństwo miejscowości położonych niżej w zlewni Bystrzycy Dusznickiej. W 2026 roku uruchomiono procedury związane z wyborem wykonawcy robót budowlanych, a rozpoczęcie prac planowane jest jeszcze w bieżącym roku. To jeden z kluczowych projektów mających zwiększyć odporność Kotliny Kłodzkiej na skutki przyszłych powodzi i ekstremalnych zjawisk pogodowych.

Przywrócenie pełnej funkcjonalności przeciwpowodziowej infrastruktury rzecznej na Miedziance i Witce

Kolejnym ważnym przedsięwzięciem jest popowodziowa odbudowa rzek Miedzianki i Witki na terenie powiatu zgorzeleckiego. Zakres przedsięwzięcia obejmuje modernizację infrastruktury przeciwpowodziowej na wybranych odcinkach obu rzek, w tym zabezpieczenie brzegów, odbudowę uszkodzonych umocnień oraz poprawę warunków przepływu wód. Realizacja zadania pozwoli ograniczyć ryzyko występowania lokalnych podtopień, poprawić bezpieczeństwo mieszkańców oraz zwiększyć ochronę infrastruktury komunalnej i drogowej zlokalizowanej w sąsiedztwie cieków.

W lipcu 2026 roku Wody Polskie ogłosiły postępowanie przetargowe na realizację robót budowlanych. Inwestycja jest przygotowywana do realizacji przy wsparciu środków europejskich i stanowi jeden z najważniejszych projektów przeciwpowodziowych planowanych obecnie na terenie zachodniej części Dolnego Śląska. Jej realizacja będzie kolejnym krokiem w odbudowie bezpieczeństwa po powodzi z 2024 roku oraz wzmacnianiu odporności regionu na skutki przyszłych ekstremalnych zjawisk hydrologicznych.

Studium Redukcji Ryzyka Powodziowego w zlewni Nysy Kłodzkiej

Równolegle Wody Polskie realizują działania o charakterze strategicznym, których celem jest ograniczenie ryzyka wystąpienia podobnych zdarzeń w przyszłości. Jednym z najważniejszych przedsięwzięć jest opracowane Studium Redukcji Ryzyka Powodziowego w zlewni Nysy Kłodzkiej, obejmujące całą zlewnię rzeki oraz jej najważniejsze dopływy. Dokument wskazuje kierunki dalszych działań inwestycyjnych i organizacyjnych, które mają zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców Dolnego Śląska i Opolszczyzny.

Istotnym elementem przygotowania Studium był szeroki dialog społeczny prowadzony z mieszkańcami, samorządami i organizacjami społecznymi. W 2025 roku zorganizowano cykl dziesięciu spotkań konsultacyjnych w miejscowościach najbardziej dotkniętych skutkami powodzi, m.in. w Kłodzku, Głuchołazach, Nysie, Stroniu Śląskim, Lądku-Zdroju, Bystrzycy Kłodzkiej i Paczkowie. W trakcie konsultacji do Wód Polskich wpłynęło 425 uwag i wniosków oraz 17 społecznych propozycji rozwiązań przeciwpowodziowych odnoszących się do poszczególnych rzek i zlewni. Zgłoszone postulaty zostały poddane szczegółowym analizom i uwzględnione w dalszych pracach nad dokumentem.

Kolejnym etapem będą szczegółowe studia wykonalności dla poszczególnych części zlewni, które pozwolą zweryfikować proponowane rozwiązania pod względem technicznym, środowiskowym, społecznym i ekonomicznym. Na tej podstawie możliwe będzie przygotowanie dokumentacji projektowej oraz realizacja kolejnych inwestycji przeciwpowodziowych, stanowiących długofalowe uzupełnienie działań odbudowujących prowadzonych obecnie na terenach dotkniętych powodzią.

Bieżące usuwanie skutków powodzi z 2024 roku

Równolegle do przygotowania dużych inwestycji strategicznych Wody Polskie kontynuują odbudowę infrastruktury uszkodzonej podczas powodzi z 2024 roku poprzez realizację setek mniejszych zadań na rzekach, potokach i urządzeniach wodnych na terenie działania RZGW we Wrocławiu. W latach 2024–2025 wykonano 369 najpilniejszych zadań po powodzi na kwotę ponad 527 mln zł. W 2026 roku planowane jest wykonanie 73 zadań o wartości blisko 74,4 mln zł, z czego ponad 30 mln zł stanowią środki pochodzące z dotacji celowych, a ponad 44 mln zł – środki własne Wód Polskich.

Dzięki tym pracom możliwe jest stopniowe przywracanie sprawności infrastruktury wodnej oraz ograniczanie skutków kolejnych wezbrań i intensywnych opadów. Wody Polskie konsekwentnie łączą dwa kierunki działań – usuwanie skutków powodzi tam, gdzie szkody są nadal widoczne, oraz przygotowanie inwestycji, które mają zwiększyć odporność regionu na podobne zdarzenia w przyszłości.