50 mln euro na diamentowe chipy kwantowe. Politechnika Wrocławska współtworzy projekt DIREQTFot. Politechnika Wrocławska

50 mln euro na diamentowe chipy kwantowe. Politechnika Wrocławska współtworzy projekt DIREQT

Orzech
Orzech
REKLAMA

Przyszłość technologii kwantowych może kryć się w diamencie. Nowy projekt, w ramach konsorcjum DIREQT, realizowany także w laboratoriach naszego Wydziału, pod kierownictwem prof. dr hab. inż. Reginy Paszkiewicz, zakłada utworzenie pierwszej w Europie linii pilotażowej, o rozproszonej strukturze, do projektowania i wytwarzania chipów kwantowych na bazie diamentu.

Ze względu na niezwykłe właściwości tego cennego kamienia, wykorzystywanego w jubilerstwie, chipy takie mogą pracować w temperaturze pokojowej co umożliwi ich szerokie zastosowanie we wszystkich obszarach technologii kwantowych – w informatyce kwantowej, komunikacji kwantowej oraz czujnikach kwantowych.

Konsorcjum DIREQT skupia 13 organizacji badawczo-technologicznych (RTO), 8 uczelni, 9 przedsiębiorstw oraz jedną organizację niekomercyjną. Każda z zaangażowanych instytucji ma określone zadania, natomiast w przypadku Politechniki Wrocławskiej celem jest opracowanie technologii osadzania cienkowarstwowych powłok na bazie DLC (diamond-like carbon) na strukturach AlGaN/GaN oraz ich integracja ze strukturami kwantowymi.

Tytuł projektu „Diamond for Industry Ready Quantum Technologies DIREQT” Diament do przemysłowych zastosowań technologii kwantowych DIREQT,

Numer Umowy: 101291215 DIREQT z dnia 03.09.2026

(Call: HORIZON-JU-CHIPS-2025-QAC1-4-SGA 101291215)

Okres realizacji projektu wynosi 42 miesiące.

Wartość całego projektu to 50 066 376,70 euro.

REKLAMA

Kwota dla PWr to 1 249 996,25 euro.

Projekt jest realizowany od 1.07.2026r.

Zainteresowanie diamentem wynika z jego szczególnych właściwości fizycznych. Odpowiednio przygotowane kryształy, zawierające kontrolowane defekty sieci atomowej, mogą być wykorzystywane jako elementy urządzeń kwantowych.

Jednym z przykładów takich defektów są centra azot–wakans (NV), czyli defekty struktury krystalicznej diamentu, w których atom azotu sąsiaduje z pustym miejscem w sieci atomowej. Ich właściwości kwantowe można kontrolować i odczytywać za pomocą promieniowania elektromagnetycznego. Co istotne, centra NV mogą działać również w temperaturze pokojowej, co ogranicza potrzebę stosowania skomplikowanych systemów chłodzenia.

W ramach DIREQT planowane jest rozwijanie technologii wytwarzania i integracji diamentowych struktur kwantowych, a także metod ich testowania. Konsorcjum zamierza również opracować zestawy narzędzi projektowych (Quantum Process Design Kits), które mają ułatwić projektowanie układów i zwiększyć powtarzalność procesów produkcyjnych.

Prace realizowane na Politechnice Wrocławskiej skoncentrują się na technologii cienkowarstwowych powłok DLC (diamond-like carbon), czyli materiałów węglowych wykazujących część właściwości charakterystycznych dla diamentu. Zespół pod kierownictwem prof. Reginy Paszkiewicz będzie opracowywał metody nanoszenia takich warstw na struktury półprzewodnikowe AlGaN/GaN, wykonane z azotku galu i azotku glinu-galu.

Naukowcy wykorzystają technologię RF ICP PECVD (Radio Frequency Inductively Coupled Plasma Plasma Enhanced Chemical Vapor Deposition), czyli metodę chemicznego osadzania cienkich warstw z fazy gazowej, wspomaganą plazmą wytwarzaną z wykorzystaniem pola elektromagnetycznego wysokiej częstotliwości. Badania obejmą podłoża o średnicach 2 i 4 cali. Zespół PWr chce opracować proces osadzania powłok dostosowany do wymagań struktur kwantowych i sprawdzić możliwość ich integracji.

Fot. Politechnika Wrocławska
Fot. Politechnika Wrocławska

Komentarze (0)

Napisz komentarz
REKLAMA