Budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej na Pomorzu opóźniona. NIK podważa termin uruchomienia w 2036 roku

Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport dotyczący realizacji Programu Polskiej Energetyki Jądrowej w latach 2020–2024. Z ustaleń kontrolerów wynika, że planowane na 2036 rok uruchomienie pierwszego bloku elektrowni jądrowej na Pomorzu jest mało realne. Powodem są opóźnienia w kluczowych procedurach administracyjnych, przetargowych oraz finansowych.

Według raportu NIK umowa EPC (Engineering, Procurement and Construction), odpowiadająca za projektowanie, zaopatrzenie i budowę obiektu, miała zostać podpisana w 2022 roku. Do września 2024 roku dokument nie wszedł w życie z powodu przedłużających się negocjacji ze stroną amerykańską. Wydanie decyzji środowiskowej dla inwestycji nastąpiło w 2023 roku, co stanowi niemal roczne opóźnienie względem pierwotnego harmonogramu, natomiast opracowanie inżynierii finansowej projektu zanotowało trzyletni poślizg. Wniosek o notyfikację pomocy publicznej przekazano do Komisji Europejskiej prawie dwa lata po podjęciu przez Radę Ministrów uchwały w sprawie budowy elektrowni.

PEJ

Kontrola wykazała brak precyzyjnego podziału zadań pomiędzy Pełnomocnikiem Rządu ds. Strategicznej Infrastruktury Energetycznej a inwestorem – spółką Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ). Kontrolerzy wskazali, że PEJ nie posiadała odpowiedniego doświadczenia w realizacji wielkoskalowych projektów energetycznych. Realizacji inwestycji nie sprzyjały także częste roszady kadrowe: w latach 2020–2024 nadzór nad sektorem pełniło czterech ministrów klimatu i środowiska oraz minister przemysłu, a w samej spółce PEJ wielokrotnie dochodziło do zmian na stanowisku prezesa zarządu.

PEJ

Równolegle z ustaleń NIK wynika, że większość zadań przypisanych w analizowanym okresie Państwowej Agencji Atomistyki oraz ministrowi odpowiedzialnemu za energię została zrealizowana. Inwestycja na Pomorzu wpisuje się w szersze plany transformacji energetycznej Polski, obejmujące również prywatne i państwowe projekty budowy małych reaktorów modułowych (SMR) w innych regionach kraju, w tym planowane instalacje w Pątnowie.

PEJ

Podpisanie właściwej umowy EPC z konsorcjum Westinghouse-Bechtel planowane jest na przełomie 2024 i 2025 roku. Kolejnym krokiem formalnym w procesie inwestycyjnym ma być złożenie przez spółkę PEJ wniosku o wydanie pozwolenia na rozpoczęcie wstępnych robót budowlanych na terenie wyznaczonym pod budowę elektrowni.

PEJ

PEJ