Dawne obiekty północnej części Kopalni Węgla Kamiennego Katowice przejdą rewitalizację za ponad 136 mln zł

Muzeum Śląskie w Katowicach przygotowuje się do rewitalizacji północnej części dawnej Kopalni Węgla Kamiennego Katowice. Inwestycja o wartości 136,6 mln zł obejmie renowację zabytkowego kompleksu Szybu Bartosz i dostosowanie go do celów wystawienniczych oraz kulturalnych. Projekt otrzymał unijne dofinansowanie w kwocie 88,5 mln zł, a zakończenie wszystkich prac planowane jest na 2029 rok.

Prace budowlane na terenie dawnego zakładu wydobywczego mają rozpocząć się jesienią 2026 roku. Projekt obejmuje kompleksową renowację i adaptację historycznych budynków, które od momentu zakończenia wydobycia węgla pod koniec lat 90. XX wieku pozostawały nieużytkowane i zamknięte. W skład rewitalizowanego północnego sektora wchodzą obiekty o znaczeniu dla historii techniki: nadszybie, maszynownia, elektrownia, dawna kuźnia, warsztat techniczny, wieża ciśnień oraz warsztat rymarza. Finał całej inwestycji zaplanowano na 2029 rok, co zbiega się z jubileuszem stulecia działalności Muzeum Śląskiego, utworzonego pierwotnie w 1929 roku uchwałą Sejmu Śląskiego.

Wiodącym elementem nowej oferty turystycznej będzie udostępnienie zabytkowej, XIX-wiecznej maszyny parowej zlokalizowanej w kompleksie Szybu Bartosz. Urządzenie to pracowało nieprzerwanie od lat 90. XIX wieku aż do 1996 roku, stanowiąc najdłużej działający tego typu obiekt w polskim górnictwie węglowym. Zwiedzający będą mogli oglądać maszynę z dwóch poziomów – dolnego i górnego. Standard wykończenia zakłada zachowanie surowego, industrialnego charakteru architektury ceglanej przy użyciu nowoczesnych technologii konserwatorskich. W dawnym warsztacie rymarza powstanie nowa, przeszklona struktura architektoniczna zabezpieczająca historyczną substancję. Dodatkowo w przestrzeni tej zostaną wyeksponowane oryginalne stalowe łuki konstrukcyjne pochodzące z rozebranej w przeszłości hali targowej Supersam w Katowicach. W dawnej wieży ciśnień zaplanowano natomiast kawiarnię.

REKLAMA

Obszar dawnej Kopalni Katowice, funkcjonującej wcześniej pod nazwami Ferdinandgrube oraz Kopalnia Ferdynand w latach 1823–1999, stanowi dziś ścisłe centrum stolicy województwa śląskiego. Północna część kopalni to ostatni niezrewitalizowany fragment tzw. Strefy Kultury. W bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji znajdują się nowoczesne realizacje architektoniczne, w tym podziemny gmach główny Muzeum Śląskiego, siedziba Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia (NOSPR) oraz Międzynarodowe Centrum Kongresowe. Całość graniczy bezpośrednio z halą widowiskowo-sportową Spodek.

Procedury związane z rozpoczęciem inwestycji ruszają jesienią 2026 roku. Kolejne etapy obejmą zabezpieczenie konstrukcyjne budynków, prace instalacyjne oraz montaż systemów wystawienniczych. Po zakończeniu robót budowlanych w 2029 roku, w dawnej kuźni i warsztacie technicznym zostanie zainstalowana nowa wystawa stała. Ekspozycja ta przedstawi mapę przemian cywilizacyjnych i historię przemysłu regionu – od górnictwa, hutnictwa i kolejnictwa, po przemysł włókienniczy.