Historyczny kompleks Stawów Podgórzyńskich zostanie włączony do Karkonoskiego Parku Narodowego dzięki rekordowej darowiźnie

Karkonoski Park Narodowy, dzięki bezprecedensowej darowiźnie od Fundacji Drzewo i Jutro w wysokości blisko 30 mln zł, wykupił kompleks Stawów Podgórzyńskich. To historyczny krok, który pozwoli objąć najwyższą formą ochrony jeden z najcenniejszych przyrodniczo obszarów Kotliny Jeleniogórskiej i powiększyć teren parku narodowego o niemal 113 hektarów. O szczegółach tej unikatowej w skali kraju współpracy poinformowano podczas konferencji prasowej z udziałem wiceministra klimatu i środowiska Mikołaja Dorożały.

• Fundacja Drzewo i Jutro przekazała Karkonoskiemu Parkowi Narodowemu 29,58 mln zł, co pozwoliło wykupić kompleks Stawów Podgórzyńskich. Park Narodowy zwiększy się o 112,98 ha, obejmując jeden z najcenniejszych obszarów Kotliny Jeleniogórskiej

• To pierwsza w Polsce inicjatywa, w której Fundacja finansuje wykup gruntów po to, by powiększyć obszar parku narodowego

• Ten model współpracy wyznacza nowy standard włączania prywatnego mecenatu w realną, długofalową ochronę przyrody

• Stawy Podgórzyńskie to największy historyczny kompleks stawów w Sudetach, kluczowy dla retencji, rozrodu płazów i ochrony przeciwpowodziowej

– Jesteśmy w momencie ogromnych procesów związanych ze zmianami klimatycznymi w tej części Europy. Ich skutkiem są między innymi susze i coraz większa niestabilność pogodowa. Dziś musimy zrobić wszystko, by zatrzymywać wodę w terenie i zwiększać retencję. I właśnie te stawy, Stawy Podgórzyńskie, są ważnym elementem bezpieczeństwa dla gminy, dla Jeleniej Góry i dla całej tej części Dolnego Śląska – mówił wiceminister klimatu i środowiska Mikołaj Dorożała podczas konferencji w Jeleniej Górze dotyczącej włączenia Stawów Podgórzyńskich do Karkonoskiego Parku Narodowego.

Historyczny wykup gruntów dla ochrony natury

Współpraca Karkonoskiego Parku Narodowego z Fundacją Drzewo i Jutro weszła w nowy etap. Po udanych projektach edukacyjnych Fundacja zaproponowała wsparcie w zakresie wykupu cennych przyrodniczo gruntów. Na ten cel Fundacja przekazała darowiznę w kwocie 29,58 mln zł, co umożliwiło zakup kompleksu o łącznej powierzchni 112,98 ha.

Projekt ten jest pierwszym takim działaniem Fundacji w Polsce i ma stać się inspiracją dla innych prywatnych darczyńców, pokazując, że ochrona przyrody i powiększanie parków narodowych mogą być realizowane przy wsparciu sektora prywatnego.

Stawy Podgórzyńskie – unikat na skalę europejską

Wykupiony obszar to nie tylko grunty pod wodą (97,89 ha), ale także lasy, łąki, pastwiska i mokradła. Stawy Podgórzyńskie są:

miejscem bytowania ok. 180 gatunków ptaków (w tym ok. 100 wodno-błotnych), takich jak bielik, bąk czy błotniak stawowy, ważnym obszarem rozrodu płazów oraz istotnym elementem retencji i ochrony przeciwpowodziowej regionu, naturalnym połączeniem Karkonoszy z Kotliną Jeleniogórską, największym historycznym kompleksem stawów hodowlanych w Sudetach, założonym w XV w. przez cystersów.

REKLAMA

Cele i przyszłość obszaru

Włączenie Stawów Podgórzyńskich do Karkonoskiego Parku Narodowego wyznacza nowy etap w zarządzaniu tym wyjątkowym obszarem. Priorytetem staje się trwała ochrona cennych ekosystemów wodno‑błotnych, które wymagają szczególnej troski i świadomego podejścia, aby zapobiec ich dalszej degradacji. Jednocześnie KPN planuje kontynuować tradycyjną, ekstensywną gospodarkę rybacką - praktykę, która od stuleci wspiera lokalną bioróżnorodność i jest integralną częścią historii tego miejsca.

Park chce również wykorzystać potencjał edukacyjny i turystyczny Stawów, m.in. poprzez nadanie nowej funkcji budynkowi dawnej „Aquakultury”, który ma stać się nowoczesnym zapleczem dla odwiedzających oraz przestrzenią do prowadzenia projektów edukacji ekologicznej.

Stawy Podgórzyńskie to malowniczy kompleks 22 stawów hodowlanych, położony na skraju Podgórzyna, w pobliżu Cieplic. Założony w XV wieku przez zakon Cystersów z Cieplic, w XVIII wieku rozbudowany przez rodzinę Schaffgotschów, osiągnął powierzchnię 106 ha, stanowiąc największy kompleks stawów hodowlanych w Sudetach.

Wokół nich prowadzą ścieżki spacerowe, idealne do pieszych wędrówek, rowerowych wycieczek czy wędkowania. Na terenie stawów znajduje się ogólnodostępne łowisko, gdzie hodowane są m.in karpie, amury, jesiotry, pstrągi i tołpygi.

Stawy są również ostoją dla wielu gatunków ptaków, takich jak czapla siwa, czajka, perkoz dwuczuby, kulon, różne gatunki kaczek, gęsi i łabędzie. To także raj dla drapieżników: myszołów, jastrząb, kania ruda, krogulec, czasem można spotkać sokoła wędrownego czy rybołowa.

Warto odwiedzić również restaurację "Aquakultura", znajdującą się przy drodze łączącej Podgórzyn z Cieplicami. Serwowane są tam świeże ryby pochodzące z tutejszych stawów, a goście mogą podziwiać panoramę Karkonoszy podczas posiłku.

Dojazd do Stawów Podgórzyńskich jest łatwy zarówno z Jeleniej Góry przez Cieplice, jak i z Karpacza przez Sosnówkę. Obok stawów znajduje się bezpłatny parking.

To miejsce to idealna propozycja dla miłośników przyrody, fotografii i spokojnych spacerów w otoczeniu karkonoskich krajobrazów.