Wyrobiska największej kopalni węgla brunatnego w Polsce zamienią się w gigantyczny kompleks rekreacyjny ze sztucznym jeziorem

Planowane jest przekształcenie wyrobisk Kopalni Węgla Brunatnego Bełchatów (woj. łódzkie) w gigantyczny kompleks rekreacyjny ze sztucznym jeziorem. Na terenie o długości 8,5 km i szerokości do 3,2 km powstanie zbiornik wodny o maksymalnej głębokości do 195 metrów wraz z towarzyszącą infrastrukturą turystyczną. Pierwsze prace przygotowawcze już się rozpoczęły, a ostateczny proces napełniania wyrobiska wodą potrwa od 17 do 19 lat.

Projekt zakłada zagospodarowanie dwóch głównych wyrobisk poeksploatacyjnych: Pola Bełchatów oraz Pola Szczerców. W ramach planowanej infrastruktury turystycznej powstaną plaże, przystań jachtowa, sztuczny tor wodny oraz specjalna strefa rekreacyjna dla płetwonurków, w której zatopiona zostanie jedna z maszyn górniczych. Zgodnie z harmonogramem, eksploatacja węgla w Polu Bełchatów kończy się w 2024 roku, co pozwoli na rozpoczęcie kolejnych prac ziemnych. Z kolei zakończenie wydobycia w Polu Szczerców zaplanowano na około 2036 rok.

Prace przygotowawcze wymagają przemieszczenia i zdeponowania około 220 milionów metrów sześciennych mas ziemnych, co pozwoli na odpowiednie wypłycenie i ukształtowanie dna przyszłego zbiornika. Maksymalna głębokość odkrywki wynosi obecnie 310 metrów, jednak docelowo dno zostanie podniesione, a głębokość jeziora wyniesie od 190 do 195 metrów. Lustro wody ma się ostatecznie ustabilizować na poziomie około 170 metrów. Formowanie wschodniej linii brzegowej zostało sfinalizowane w 2020 roku, a obecnie realizowane są prace przy łagodzeniu skarp i zabezpieczaniu zboczy starszej części odkrywki.

Realizacja inwestycji opiera się na doświadczeniach z innych regionów Polski, gdzie z powodzeniem przekształcono tereny przemysłowe w cele rekreacyjne. Przykładem jest dawna kopalnia siarki w Tarnobrzegu, na terenie której w 2010 roku utworzono Jezioro Tarnobrzeskie, stanowiące obecnie popularny ośrodek rekreacyjny. Podobny proces przeprowadzono w zagłębiu konińskim, gdzie po zalaniu wyrobisk węgla brunatnego powstało łącznie osiem sztucznych jezior, które zintegrowano z lokalnym ekosystemem i bazą turystyczną.

Właściwy proces napełniania wyrobisk rozpocznie się po całkowitym zaprzestaniu wydobycia i wyłączeniu systemów odwadniających. Wyrobiska będą napełniane naturalnie przez napływające wody głębinowe, co potrwa blisko dwie dekady. Pierwsze widoczne efekty zalewania Pola Bełchatów pojawią się dopiero w latach 40. XXI wieku. W dalszej perspektywie planowane jest połączenie obu powstałych zbiorników, co pozwoli na stworzenie jednego z największych sztucznych akwenów wodnych na terenie Europy.

Fot. MaKa~commonswiki, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2281239