Zmiany w przepisach przeciwpowodziowych przyjęte przez parlament

Sejm i Senat przyjął dwie nowelizacje przepisów usprawniających realizację działań przeciwpowodziowych. Wody Polskie otrzymają m.in. większe środki na wykup nieruchomości z obszarów szczególnie zagrożonych oraz zniszczonych podczas powodzi w 2024 r. Nowe regulacje ułatwią także remonty i przebudowy budowli przeciwpowodziowych.

Ułatwienie procedur i więcej środków na wykupy nieruchomości

Zmiany w ustawie z 9 maja 2025 r. (tzw. „ustawa powodziowa 3.0”) oraz w Prawie wodnym zapewniają dodatkowe finansowanie niezbędne do dokończenia wykupów rozpoczętych w 2025 r. przez Skarb Państwa nieruchomości zniszczonych lub uszkodzonych w trakcie powodzi.

- Nowelizacja zapewnienia dodatkowe 31 milionów złotych gwarantujących ciągłość rozpoczętych postępowań i pełne wsparcie dla wszystkich, którzy złożyli kompletne wnioski. Zmiany umożliwiają też sprawniejsze przejmowanie terenów szczególnie zagrożonych przez powódź, wzmacniając system ochrony przeciwpowodziowej – mówi Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich.

Jednym z kluczowych ułatwień jest zniesienie obowiązku posiadania świadectwa charakterystyki energetycznej. Dzięki temu właściciele budynków, które uległy zniszczeniu lub znacznemu uszkodzeniu, nie muszą dostarczać dokumentu pozbawionego praktycznej wartości w przypadku obiektów nienadających się do użytkowania.

Drugą istotną zmianą jest zwiększenie limitu środków przeznaczonych na wykupy nieruchomości w 2026 r. Maksymalny limit z rezerwy celowej na przeciwdziałanie skutkom klęsk żywiołowych oraz ich usuwanie wyniesie 31 100 000 zł, z czego 150 000 zł przeznaczono na obsługę wykupów. Pozwoli to na sfinalizowanie zakupu 38 nieruchomości, których wykupów nie udało się zakończyć w 2025 r. z powodu wyczerpania środków. Chodzi o nieruchomości, których odbudowa lub remont po powodzi są niemożliwe lub ekonomicznie nieuzasadnione.

Nowelizacja podnosi także maksymalny limit środków budżetowych przewidzianych na nabywanie nieruchomości przez Wody Polskie w ramach art. 258a Prawa wodnego. Łączny limit do 2034 r. wyniesie 850 000 000 zł, przy czym limit na rok 2026 zwiększono z 50 mln zł do 100 mln zł.

Nowelizacja gwarantuje finalizację transakcji właścicielom, którzy:

• złożyli kompletne wnioski do 1 października 2025 r.,

REKLAMA

• zostali ujęci na listach do wykupu, lecz nie sformalizowano transakcji ze względu na wyczerpanie limitu środków przewidzianego w ustawie.

Przyspieszenie remontów i modernizacji budowli przeciwpowodziowych

Nowelizacja ustawy o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych rozszerza jej stosowanie, upraszcza procedury i przyspiesza przygotowanie inwestycji kluczowych dla bezpieczeństwa powodziowego.

- Nowelizacja usprawnia proces przygotowania inwestycji przeciwpowodziowych, rozszerzając specustawę na remonty i przebudowy istniejących budowli przeciwpowodziowych oraz doprecyzowując wymagania administracyjne. Zmiany te przyspieszają modernizację kluczowych obiektów. Przepisy znajdą zastosowanie także do rowów, kanałów i pompowni o głównej funkcji przeciwpowodziowej, o co apelowała strona samorządowa – podkreśla Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich.

Najważniejszą zmianą jest objęcie specustawą nie tylko nowych inwestycji, ale także remontów i przebudów istniejących budowli przeciwpowodziowych, co umożliwia szybszą modernizację wałów, zbiorników, kanałów, rowów czy pompowni o głównej funkcji przeciwpowodziowej z wykorzystaniem uproszczonych procedur administracyjnych.

Doprecyzowanie katalogu dokumentów, wprowadzenie zasady milczącej zgody oraz wyraźne wyłączenie prac utrzymaniowych zwiększają przejrzystość wymogów i eliminują wątpliwości interpretacyjne, a rozszerzenie ustawy na obiekty o funkcji przeciwpowodziowej pozwoli na sprawne dostosowanie ich parametrów do współczesnych zagrożeń.

W efekcie nowelizacja znacząco przyspieszy modernizację kluczowej infrastruktury, ograniczy bariery administracyjne i poprawi bezpieczeństwo mieszkańców terenów zagrożonych powodzią.