Zysk z inwestycji deweloperskiej można zwiększyć jeszcze podczas projektowania, znajdując dodatkową powierzchnię na mieszkania i ograniczając koszty budowy. W jednym z projektów, nad którymi pracowałem, uzyskaliśmy w ten sposób 500 m² PUM-u bez powiększania budynku, a wraz z pozostałymi zmianami dało to 7 mln zł dodatkowego zysku.
Gotowy projekt łatwo potraktować jako zamknięty temat. Jest dokumentacja, zgadzają się podstawowe założenia, można szukać wykonawcy. Tymczasem między rozwiązaniem poprawnym a dobrze wykorzystującym potencjał inwestycji potrafią leżeć miliony złotych. Po rozpoczęciu robót część tych pieniędzy będzie już poza zasięgiem.
Wszystko zaczęło się od oglądania YouTube’a
Siedzieliśmy z moją żoną Pauliną na sofie i oglądaliśmy kanał „Do Roboty”. Był jesienny wieczór, a gościem odcinka był Deweloper Daniel Siwiec. W pewnym momencie wspomniał, że przygotowuje projekt deweloperski o wartości 100 mln zł.
„Patryk, możemy mu przecież pomóc zarobić więcej pieniędzy” — powiedziała Paulina.
Zaczęliśmy się zastanawiać, kto z naszych znajomych zna Daniela. Pomyśleliśmy o Patricku Trzaskomie, koledze z Klubu Dewelopera. Zadzwoniłem do niego i poprosiłem o polecenie. Niedługo później spotkaliśmy się z Danielem i jego wspólnikiem Jackiem.
Rozmowa poszła dobrze. Widziałem w tym projekcie sporo niewykorzystanego potencjału i chciałem nad nim popracować. Tyle że zanim zaczęliśmy, pojawiły się problemy formalnoprawne. Wyglądało na to, że inwestycja może w ogóle nie powstać.
Bardzo tego żałowałem. Miałem już pomysły, co można zmienić, a wszystko trzeba było odłożyć.
Po kilku miesiącach zadzwonił Jacek. Poinformował, że rozwiązali problemy i możemy wrócić do tematu. Ucieszyłem się, bo pamiętałem, ile było tam do zrobienia.
Pierwotny projekt miał 5000 m² PUM-u, czyli powierzchni użytkowej mieszkań. Skończyliśmy na 5500 m². Dodatkowe 500 m² do sprzedaży w tej samej bryle budynku.
Złożyło się na to wiele zmian w rzutach kondygnacji. Oprócz tego znaleźliśmy oszczędności w kosztach realizacji, zachowując standard inwestycji. Łącznie wygenerowaliśmy 7 mln zł dodatkowego zysku.
Przy dużym budynku drobna zmiana na jednej kondygnacji powtarza się na kolejnych. Dlatego tak dokładnie przyglądam się powierzchni zajmowanej przez konstrukcję, szachty, komunikację i pomieszczenia techniczne. Kilka metrów na jednym rzucie może wyglądać niepozornie. Po przemnożeniu przez liczbę pięter i cenę sprzedaży robi się z tego kwota, nad którą warto usiąść.
Projektant też ma swój budżet i termin

Dlaczego te możliwości w ogóle zostają w projekcie?
Projektant ma przygotować dokumentację, zmieścić się w wynagrodzeniu i oddać pracę w terminie. Deweloper chce zarobić jak najwięcej na całej inwestycji. Szczegółowe sprawdzanie kolejnych wariantów kosztuje projektanta czas, a oszczędności z tych wariantów pojawiają się później w budżecie inwestora.
Weźmy ścianę żelbetową, która przechodzi od parteru do dziesiątego piętra. Na dole przenosi obciążenia z wielu kondygnacji. Na górze warunki jej pracy są inne. Zbrojenie można więc dokładniej policzyć i odpowiednio zróżnicować.
Można też powielić rozwiązanie przyjęte dla bardziej obciążonych elementów. Projektowanie pójdzie szybciej, tylko inwestor kupi i zamontuje więcej stali, niż wynikałoby z dokładniejszej analizy.
„kopiuj–wklej” na koszt inwestora.
Uważam, że każdy projekt można poprawić. Również taki, nad którym sam wcześniej pracowałem. Ktoś, kto budował inne obiekty i rozwiązywał inne problemy, może znaleźć coś, czego ja nie zauważyłem.
Byłem przekonany, że chodzi o prędkość windy

W jednym z budynków mieliśmy trzy windy obok siebie, pracujące w grupie. Cała inwestycja liczyła ponad 180 mieszkań. Na tę klatkę przypadało około 140 mieszkań, a budynek miał 12 pięter.
Zastanawiałem się, czy wystarczyłyby dwie windy. Żeby to sprawdzić, potrzebowaliśmy obliczeń. Ile osób będą przewozić i jak długo mieszkańcy będą czekać. Analizę prowadziła firma KONE.
Byłem przekonany, że najważniejsza będzie prędkość. Skoro chcemy zmniejszyć liczbę wind, pozostałe powinny jeździć szybciej. Tymczasem z analizy wyszło, że ogromne znaczenie ma czas otwierania i zamykania drzwi.
Zmieniliśmy drzwi teleskopowe, w których jedno skrzydło chowa się za drugie, na otwierane centralnie. W dobranym rozwiązaniu otwierały się i zamykały szybciej. Same windy też trochę przyspieszyliśmy, ale to drzwi przesądziły o wyniku.
Mocno mnie to zaskoczyło. I bardzo ucieszyło, bo rezygnacja z jednej windy oznaczała znacznie więcej niż oszczędność na jej zakupie.
Na każdym piętrze zostawała powierzchnia szybu oraz korytarza przed windą. Mogliśmy ją dołączyć do sąsiedniego mieszkania. W dodatku korytarz miał okno, więc dało się tam zrobić dodatkowy pokój.
Wychodziło około 10 m² na kondygnację, razem 120 m². Przy przyjętej cenie 10 000 zł/m² dawało to 1,2 mln zł dodatkowego przychodu. Do tego około 400 tys. zł oszczędności na windzie i szybie.
W tym przypadku ta sama zmiana pozwoliła sprzedać więcej metrów i mniej wydać na budowę. Decyzję o dwóch windach podjęliśmy jednak po analizie konkretnego budynku. Przy innym układzie i liczbie mieszkań wynik mógłby być zupełnie inny.
Za dodatkowe metry ktoś musi chcieć zapłacić
W historii z windą kupujący dostawał dodatkowy pokój z oknem. Zwiększaliśmy powierzchnię mieszkania i jego funkcjonalność.
Mam znacznie gorsze zdanie o przyłączaniu do mieszkania długiej końcówki wspólnego korytarza, jeżeli po przesunięciu drzwi nadal można po niej tylko chodzić. W zestawieniu przybywa PUM-u, cena mieszkania rośnie, a klient dostaje dłuższy przedpokój.
Dobrym przykładem nadmiaru komunikacji jest rzut lokalu o powierzchni 48,8 m², w którym korytarz ma 23,1 m², prawie połowa mieszkania.

Dlatego zwiększając PUM, trzeba zwracać też uwagę na układ lokalu po zmianie. Dodatkowa sypialnia, miejsce na szafę czy większy salon mają dla nabywcy sens. Z długim, trudnym do wykorzystania korytarzem będzie znacznie gorzej.
Inwestor wolał zostawić duże części wspólne

W innym projekcie znalazłem kilka zmian, które pozwalały zmniejszyć części wspólne i powiększyć mieszkania. Do uzyskania było około 2 mln zł dodatkowego zysku.
Inwestycja powstawała w miejscowości, gdzie cena sprzedaży wynosiła zaledwie 6700 zł/m² netto. Części wspólne były duże, za to standard wykończenia bardzo niski. Naprawdę podstawowy.
Inwestor powiedział, że chce zachować ich wielkość, bo mają wyróżniać jego budynek na tle konkurencji. Zaproponowałem więc, żeby część pieniędzy uzyskanych z dodatkowego PUM-u przeznaczyć na wykończenie części wspólnych. Można było zrobić portale drzwiowe, położyć tapety i lepsze płytki, estetycznie zabudować szachty.
Gdyby chciał przeznaczyć na ten cel cały dodatkowy zysk, miałby do wydania około 2 mln zł. Przy takim budżecie można było naprawdę zaszaleć.
Ostatecznie przyjął tylko część propozycji. Zostały obszerne części wspólne o słabym standardzie. Ja wybrałbym inaczej. Wolałbym przeznaczyć więcej pieniędzy na wykończenie mniejszej powierzchni. Inwestor uznał jednak, że dla jego klientów ważniejsza będzie przestrzeń.
Jak zarabiać w deweloperce na kebabach?

Na działce może zostać kawałek terenu, na którym nie postawimy kolejnego budynku, ale zmieści się food truck. Jeżeli lokalizacja jest dobra, jego operator może chcieć za to miejsce płacić.
Nie trzeba samemu sprzedawać kebabów. Można przygotować i wynająć odpowiedni fragment nieruchomości.
Podobnie spojrzałbym na miejsce pod automat paczkowy, pizzomat albo bankomat. Osobnym tematem jest stanowisko dla komercyjnej, szybkiej ładowarki samochodowej. W każdym przypadku najpierw sprawdziłbym zainteresowanie operatora i koszt przygotowania miejsca. Sam fakt, że coś zmieści się na planie zagospodarowania, jeszcze nie oznacza, że będzie przynosić pieniądze.
Przy food trucku trzeba też pomyśleć o mieszkańcach. Gdzie będą dostawy, dokąd pójdą zapachy, w jakich godzinach punkt będzie działał? Dobry czynsz niewiele pomoże, jeśli później trudno będzie sprzedać mieszkania nad takim miejscem.
Można również przeanalizować odpłatne przyznanie nabywcy mieszkania prawa do wyłącznego korzystania z fragmentu dachu pod indywidualną fotowoltaikę. Tutaj od razu trzeba przewidzieć podłączenie instalacji, dostęp serwisowy i sposób korzystania ze wspólnego dachu.
Prawie 600 tys. zł na stali, której klient nie zobaczy
Jeden z inwestorów miał prawie 20 lat doświadczenia i własnego generalnego wykonawcę. Był przekonany, że jego projekt jest dobrze przygotowany. Zdecydował się jednak sprawdzić, czy coś jeszcze znajdziemy.
Zagwarantowaliśmy ograniczenie zużycia stali zbrojeniowej o 66 ton. Po zakończeniu analizy wyszło około 99 ton, czyli 150% obiecanego wyniku.
Dokładne liczby z zestawienia:

Zużycie spadło o 29,4%. Przy założonej cenie stali wraz z montażem na poziomie 6 zł/kg dało to 594 096,30 zł netto oszczędności.
Najwięcej przyniosło dokładniejsze pochylenie się nad projektem i zróżnicowanie rozwiązań. Sprawdziliśmy, gdzie rzeczywiście potrzebne jest przyjęte zbrojenie, a gdzie można je zmniejszyć na podstawie obliczeń. Wszystko nadal spełniało wymagania normowe.
To prawie 600 tys. zł na elemencie, którego nabywca mieszkania nie widzi. Nie musieliśmy w tym celu zmieniać elewacji czy wnętrz części wspólnych na tańsze.
Co jeszcze warto sprawdzić w projekcie, żeby zwiększyć zysk z inwestycji
W elewacjach przyglądam się między innymi temu, gdzie zaprojektowano wełnę mineralną jako termoizolację. W większości przypadków wystarczający będzie tańszy i bardziej odporny na zalania styropian. W niektórych miejscach ze względu na ochronę przeciwpożarową konieczne będzie zastosowanie wełny. Zastosowanie jej na całej elewacji upraszcza dokumentację, ale jest dla inwestora droższym rozwiązaniem.
W zestawieniu okien warto sprawdzić wymiary poszczególnych pakietów szybowych. Czym większy wymiar tym grubsze muszą być poszczególne szyby. Przy bardzo dużych przeszkleniach trzy szyby w pakiecie mogą mieć łącznie grubość nawet 3 cm samego szkła. Warto spojrzeć w tabelę dopuszczalnych wymiarów szyb zespolonych i tak podzielić poszczególne kwatery lub zmniejszyć całe okna, aby zminimalizować stosowanie grubych szyb w pakietach.

Źródło: Effect Glass S.A.W przypadku szyb zespolonych o długości boku większej od 3500 mm i/lub powierzchni całkowitej większej od 7 m2, konieczne jest zastosowanie szkła hartowanego ( * hartowanie obligatoryjne)
Warto też zajrzeć na samą klatkę schodową. W budynku z windą mieszkańcy wchodzą pieszo na pierwsze najwyżej drugie piętro. Można więc rozważyć lepsze wykończenie dolnej części klatki i prostsze na wyższych kondygnacjach.
Mam na myśli schody, spoczniki, podesty, balustrady i ściany. Korytarze przed mieszkaniami traktuję osobno, bo z nich mieszkańcy korzystają codziennie niezależnie od piętra. Taki podział standardu trzeba ustalić podczas projektowania i uwzględnić w tym, co oferujemy kupującym.
Można też usunąć daszki nad balkonami ostatniej kondygnacji. Zacieniają one wnętrze mieszkań a w deszczu i tak mało kto korzysta z balkonu.
Te pozycje to tylko przykłady. Nie sposób wymienić tutaj wszystkich możliwych otymalizacji.
Cztery centymetry jastrychu i mieszkanie bez zapasu wysokości

W projekcie, nad którym obecnie pracujemy, zauważyłem dwa problemy. Pomieszczenia mieszkalne miały mieć po wykończeniu 250 cm wysokości, dokładnie tyle, ile przyjęto jako wymagane minimum. W warstwach podłogi zaprojektowano natomiast 4 cm jastrychu.
Na rysunku wszystko się mieściło. Na budowie wykonawca ma jednak odchyłki. Jeżeli przy odbiorze wyjdzie 249 cm, może to oznaczać duży problem.
Do tego dochodziła kwestia jastrychu o grubości 4 cm. Miał to być typowy jastrych cementowy dla którego zalecana grubość w mieszkaniach to minimum 5–6 cm. Tyle że bez innych zmian zabralibyśmy kolejne centymetry z wysokości mieszkania.
Zasugerowałem przeanalizowanie obu spraw razem. Jedną z możliwości było zabranie kilkunastu centymetrów z wysokości parteru z przeznaczeniem na pozostałe kondygnacje. Oczywiście trzeba wtedy wrócić również do schodów i windy.
Ponownie pochylenie się nad projektem w celu jego zoptymalizowania może przy okazji pomóc wychwycić błędy projektowe, które pociągałyby za sobą poważne konsekwencje w przyszłości.
Zanim zaczniesz budować
Przy pierwszej inwestycji trudno wiedzieć, o co w ogóle zapytać projektanta. Podobnie bywa przy przejściu z domów jednorodzinnych na zabudowę wielorodzinną. Z kolei doświadczony zespół ma już własne sprawdzone rozwiązania, do których łatwo się przyzwyczaić.
Dlatego korzystam z checklisty. Mam na niej ponad 200 punktów zebranych przy kolejnych projektach. Kiedy znajduję coś nowego, dopisuję to, żeby przy następnej inwestycji nie polegać wyłącznie na pamięci. Tak było z drzwiami wind.
Ważne jest, aby o optymalizacji pomyśleć na etapie projektowania. Jak budowa się zacznie to trzeba ograniczyć ilość wprowadzanych zmian do minimum. Trzeba się wtedy skupić na budowie i sprzedaży a nie na projektowaniu. Dodatkowo wykonawcy mają wtedy pretekst do zarobienia na drogich robotach dodatkowych.
Każdą zmianę trzeba skalkulować, dodatkowe metry pomnożone przez cenę sprzedaży dają przychód. Dopiero po uwzględnieniu kosztów wiadomo, ile zostaje jako zysk. Z doświadczenia wiem, że cześć optymalizacji na jednych inwestycjach się opłaca a na innych niekoniecznie. Dużo zależy od ceny sprzedaży.
Szczególnie pilnowałbym zakresu porównywanych wycen. Zdarza się, że tańszy wariant wygląda dobrze tylko dlatego, że część potrzebnych robót znajduje się w innej pozycji kosztorysu. W jednej inwestycji przy zabezpieczeniu wykopu różnica wyniosła 2 mln zł.
Droższa ściana dała 2 mln zł oszczędności

Prowadziłem wtedy inwestycję deweloperską jako inwestor zastępczy. Do zabezpieczenia głębokiego wykopu zaprojektowano palisadę z pali VDW, czyli żelbetowych pali wierconych jeden obok drugiego. Miały utrzymywać grunt wokół wykopu. Woda gruntowa znajdowała się powyżej jego dna.
Same pale były relatywnie niedrogie. Tyle że na nich zakres prac się nie kończył.
Trzeba było jeszcze zapewnić ich współpracę przez wykonanie tak zwanej koszulki uciągającej. To dodatkowa zbrojona warstwa betonu od wewnętrznej strony, czyli od strony przyszłego garażu. Osobno należało wykonać hydroizolację poprzez przewiercanie pali i podawanie materiału iniekcyjnego po ich zewnętrznej stronie.
Całość robiła się droga. W dodatku uszczelnienie miało powstawać od strony gruntu, na powierzchni, której nie można było obejrzeć i łatwo skontrolować.
Zmieniliśmy to na ścianę szczelinową. W porównaniu z samymi palami była droższa. Po uwzględnieniu wszystkich potrzebnych prac wyszło jednak o 2 mln zł taniej.
Mieliśmy więc dodatkowe 2 mln zł w wyniku inwestycji. Dopiero później zaczęły się gwałtowne wzrosty cen materiałów i usług.
Byłem w biurze, kiedy dostałem pismo od generalnego wykonawcy. Dołączony Excel podliczał wzrost kosztów, a wykonawca domagał się dodatkowego wynagrodzenia.
Najpierw pomyślałem, że przecież mamy kontrakt ryczałtowy, nic więcej im się nie należy.
Potem usiedliśmy do rozmów. Negocjacje były burzliwe, ale ostatecznie doszliśmy do porozumienia. Przez cały ten czas bardzo pomagała mi myśl, że wcześniej zaoszczędziliśmy na zabezpieczeniu wykopu. Bez tej zmiany nie mielibyśmy takiego buforu na dodatkowe wynagrodzenie.
Te 2 mln zł pokryły całą kwotę, którą ostatecznie uzgodniliśmy z wykonawcą. Jego pierwotne roszczenia były inne. Mówię o kwocie po negocjacjach.
Kiedy pracowaliśmy nad wykopem, liczyłem, o ile zwiększymy zysk. Przy rozmowach z wykonawcą cieszyłem się już z tego, że mamy z czego pokryć wzrost kosztów.
Od czego zacząć optymalizację swojego projektu?
Zanim ruszysz z budową, przejrzyj rzuty i sprawdź, czy da się wygospodarować dodatkowe, funkcjonalne metry mieszkań. Potem zweryfikuj najdroższe rozwiązania i policz, ile kosztowałoby wykonanie ich w inny sposób, uwzględniając wszystkie potrzebne prace. Właśnie od takich czynności i obliczeń zaczynają się oszczędności, które później mogą zostać w Twojej kieszeni albo pokryć niespodziewane wydatki. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tym, jak pomagam deweloperom w optymalizacji projektów, zajrzyj na moją stronę.
Patryk Nocek – Inżynier budownictwa z uprawnieniami, ekspert zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, prelegent na wydarzeniach branżowych dla deweloperów (PZFD, Dewelopuj Day, Akademia Dewelopera, Forum Dewelopera, itp.).
Prowadzi kanał na YouTube (40 tys. subskrypcji). Autor kursu dla deweloperów. Pt. „Na bloki start”



![W centrum Wrocławia powstanie wielki kompleks usługowo‑mieszkaniowy ze 100-metrowym wieżowcem? [WIZUALUZACJE]](https://investmap.pl/_i/gallery/66/66/689474_100x70.jpg)
![W centrum Warszawy powstanie jeden z najwęższych wieżowców w Europie! [FILM+WIZUALIZACJE]](https://investmap.pl/_i/gallery/34/34/690722_100x70.jpg)
![W woj. śląskim powstanie nowy, wielki park handlowy [WIZUALIZACJE]](https://investmap.pl/_i/image/118/118/89974_100x70.jpg)




![[Polska] Dziura w ziemi wypada z oferty deweloperów!](https://investmap.pl/_i/image/240/112/5104_100x70.jpg)
![[Polska] Mieszkania gotowe do odbioru hitem sprzedażowym u deweloperów](https://investmap.pl/_i/image/241/113/7153_100x70.jpg)
![[Warszawa] Debiut obligacji Grupy Geo na Catalyst](https://investmap.pl/_i/image/60/60/22076_100x70.jpg)
![[Wrocław] Co z osiedlem Marina Park? Inwestor: rozważamy różne scenariusze](https://investmap.pl/_i/image/97/97/1121_100x70.jpg)
![[wielkopolskie] Rodzinne Ogrody rosną w Plewiskach](https://investmap.pl/_i/image/35/35/5667_100x70.jpg)
![[Wrocław] Skanska przebuduje ulicę za 10 mln zł](https://investmap.pl/_i/image/251/123/1787_100x70.jpg)
![[Warszawa] Grupa ROBYG: zakup ziemi na warszawskim Mokotowie za ponad 13 mln zł](https://investmap.pl/_i/image/117/117/19317_100x70.jpg)
![[Wrocław] Nowe mieszkania we Wrocławiu: podaż rekordowo wysoka, a ceny wciąż spadają](https://investmap.pl/_i/image/68/68/7236_100x70.jpg)
![[Wrocław] Nowe mieszkania we Wrocławiu: podaż rekordowo wysoka, a ceny wciąż spadają](https://investmap.pl/_i/image/142/14/3726_100x70.jpg)
![[dolnośląskie] Nifco przyspiesza z inwestycją w Świdnicy](https://investmap.pl/_i/image/226/98/5346_100x70.jpg)