Jedna z największych świątyń gotyku ceglanego w Polsce przechodzi wielką metamorfozę

Rusza drugi etap spektakularnego projektu rozwoju gotyckiej Bazyliki Katedralnej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pelplinie (woj. pomorskie). To jedna z najbardziej monumentalnych i najlepiej zachowanych świątyń sakralnych w Polsce, która dzięki unijnemu wsparciu przejdzie wartą ponad 14,3 miliona złotych metamorfozę. Inwestycja nie tylko zabezpieczy unikatowy zabytek przed niszczeniem, ale też otworzy jego tajemnice przed turystami. Na historycznym poddaszu powstanie nowoczesna przestrzeń edukacyjna z widowiskiem typu „światło i dźwięk”.

Unijne miliony na ratunek Pomnika Historii

Pocysterski kompleks w Pelplinie to absolutna perła na mapie polskiego dziedzictwa narodowego. Jego unikatowe znaczenie dla kultury potwierdza prestiżowy status Pomnika Historii, nadany oficjalnie w 2014 roku. Sercem tego monumentalnego zespołu jest gotycka bazylika katedralna – drugi co do wielkości (zaraz po Bazylice Mariackiej w Gdańsku) kościół ceglany w naszym kraju. Wnętrze świątyni zachwyca gwiaździstymi, sieciowymi i kryształowymi sklepieniami oraz ponad 20 ołtarzami stworzonymi przez barokowych mistrzów, takich jak Herman Han, Hans Krieg czy Andrzej Stech. To tutaj znajduje się również najwyższy w Polsce, pięciokondygnacyjny ołtarz główny o wysokości aż 25,5 metra.

Tak potężny obiekt wymaga jednak stałej i kosztownej opieki. Drugi etap projektu rozwoju katedry stanowi bezpośrednią kontynuację kluczowych działań ratunkowych. Inwestycja jest realizowana w ramach prestiżowego programu Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021-2027. Całkowita wartość przedsięwzięcia opiewa na ponad 14,3 miliona złotych, z czego dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) wynosi ponad 2,5 miliona złotych. Prace mają potrwać do końca 2027 roku.

Kompleksowe prace inżynieryjne: Walka z nieszczelnym dachem

Głównym impulsem do podjęcia natychmiastowych działań budowlanych były alarmujące doniesienia diecezji o nieszczelnościach historycznej dachówki. Przeciekający dach doprowadził już do niebezpiecznego zawilgocenia drewnianej konstrukcji.

Jak przekazał PAP rzecznik prasowy biskupa pelplińskiego i diecezji ks. Tomasz Szcześniak, obecny projekt ma charakter kompleksowy:

„Obejmuje m.in. wymianę pokrycia dachowego, remont sygnaturki, wymianę instalacji odgromowej, systemu odwodnienia, okien dachowych oraz konserwację dzwonów” – wylicza rzecznik.

Ks. Tomasz Szcześniak zaznaczył jednak, że prace przy zabytku tej klasy wymagają etapowego podejścia:

„Równolegle prowadzimy obecnie specjalistyczne analizy i ekspertyzy dotyczące stanu więźby dachowej. Dopiero ich pełne wyniki pozwolą nam ocenić, czy w przyszłości będą konieczne ewentualne dodatkowe działania związane ze wzmacnianiem samej konstrukcji” – zastrzega ks. Szcześniak, w rozmowie z PAP.

Obecnie projekt znajduje się w fazie przygotowawczej – kuria intensywnie organizuje strukturę całej inwestycji i prowadzi procedury przetargowe mające wyłonić wykonawców.

REKLAMA

Średniowieczne zabytki techniki w blasku laserów. Nowy hit turystyczny Pomorza

Prawdziwym magnesem na turystów stanie się spektakularne zagospodarowanie potężnego poddasza bazyliki. Przestrzeń ta skrywa unikatowe w skali całej Europy zabytki dawnej inżynierii – m.in. jedne z najstarszych zachowanych historycznych dźwigów oraz kołowrotów, które średniowieczni budowniczowie wykorzystywali do wznoszenia tej monumentalnej świątyni.

Tradycyjne zwiedzanie zostanie tu zastąpione przez nowoczesne technologie, które przeniosą gości w czasie:

„Obecny projekt nada temu miejscu nowy, multimedialny charakter. Stworzymy tam widowisko typu "światło i dźwięk", w którym wykorzystamy narrację audio, specjalne oświetlenie, projekcje multimedialne i głosy aktorów” – zapowiada w rozmowie z PAP rzecznik diecezji.

Kuria podkreśla, że nadrzędnym celem projektantów jest stworzenie nowoczesnej, angażującej opowieści o bazylice, tajemnicach zakonu cystersów oraz dawnych technikach architektonicznych. Wszystko to zostanie zrealizowane w subtelny sposób, który w żaden sposób nie zaburzy autentycznego, surowego klimatu gotyckich strychów.

Edukacja przez przeżywanie: Warsztaty o życiu cystersów

Inwestycja w Pelplinie to także bezpośrednia odpowiedź na dynamicznie rosnący trend turystyki kulturowej i edukacyjnej w Polsce. Nowa infrastruktura ułatwi głębokie poznawanie fascynującej historii regionu zarówno turystom indywidualnym, jak i zorganizowanym grupom szkolnym.

W oficjalnej ofercie obiektu pojawią się m.in. autorskie, żywe warsztaty poświęcone codziennemu życiu cystersów oraz bogatej historii tutejszego opactwa. Nowe, interaktywne atrakcje zostaną w pełni udostępnione zwiedzającym natychmiast po ostatecznym zakończeniu wszystkich zasadniczych prac budowlanych oraz zaawansowanych instalacji multimedialnych.