Miasto pełne brzmienia - powstanie nowy budynek Akademii Muzycznej w Poznaniu

Muzyka potrzebuje przestrzeni, w której może powstawać, dojrzewać i spotykać się z publicznością. Nowy budynek Akademii Muzycznej w Poznaniu, zaprojektowany przez pracownię WXCA, ma stworzyć warunki dla wszystkich tych doświadczeń, a jednocześnie otworzyć uczelnię na codzienne życie miasta.

W poznańskiej Akademii Muzycznej twórczość spotyka się z edukacją, a indywidualna praca artystyczna z doświadczeniem wspólnoty. Jej codzienność składa się z wielu równoległych rytmów: prób, ćwiczeń, wykładów, eksperymentów dźwiękowych i występów. Projekt nowego budynku odpowiada na potrzebę połączenia tych aktywności w przestrzeni dostosowanej zarówno do wymagającego procesu kształcenia muzyków, jak i organizacji wydarzeń artystycznych.

Jednocześnie inwestycja ma znaczenie wykraczające poza potrzeby samej uczelni. Wpisana w historyczny kwartał pomiędzy ulicami Grunwaldzką, Matejki i Skrytą, staje się szansą na wzbogacenie kulturalnej mapy Poznania oraz stworzenie miejsca, w którym życie akademickie będzie naturalnie przenikać się z życiem miasta. Projekt, który właśnie uzyskał pozwolenie na budowę, łączy nowoczesną infrastrukturę dydaktyczną i profesjonalną scenę operowo-teatralną z przestrzeniami spotkań dostępnymi nie tylko dla społeczności akademickiej. To propozycja architektury, która nie wyznacza granicy między instytucją a miastem, lecz buduje między nimi nowe relacje.

WXCA

Architektura w rytmie miasta

Projektując nową siedzibę Akademii, architekci WXCA poszukiwali równowagi między wyrazistą tożsamością instytucji publicznej a skalą i charakterem otaczającej zabudowy. Historyczne kamienice, ich zróżnicowane wysokości, rytm elewacji i proporcje stały się punktem odniesienia dla współczesnej kompozycji architektonicznej. Zamiast jednej monumentalnej bryły zaproponowano układ mniejszych, wzajemnie przenikających się form. Każda z nich odpowiada określonym funkcjom budynku, a ich zróżnicowanie pozwala stopniowo przechodzić od wyrazistej architektury instytucji kultury do bardziej kameralnej skali sąsiednich kamienic. Szczególną rolę odgrywa narożnik ulic Grunwaldzkiej i Matejki, gdzie zaprojektowano charakterystyczną dominantę. Jej rzeźbiarska forma tworzy nowy punkt orientacyjny w przestrzeni miasta. W kierunku sąsiedniej zabudowy bryła stopniowo łagodnieje, podejmując dialog z historycznym kontekstem. Kompozycję uzupełniają szczeliny między poszczególnymi częściami budynku, przeszklenia, podcienia i otwarcia na różnych poziomach. Dzięki nim architektura zyskuje lekkość, granica między wnętrzem a otoczeniem staje się mniej jednoznaczna i zaprasza do uczestnictwa.

WXCA

Cały świat to scena

Sercem nowego założenia będzie sala operowo-teatralna mieszcząca około 400 widzów. To przestrzeń, która ma odpowiadać zarówno na codzienne potrzeby dydaktyczne Akademii, jak i na wymagania profesjonalnych realizacji scenicznych.

Sala została zaprojektowana z uwzględnieniem zaawansowanej technologii teatralnej i operowej. Umożliwi organizację różnorodnych wydarzeń, a jej usytuowanie na poziomie terenu usprawni transport dekoracji i obsługę techniczną.

Wokół sali skoncentrowano przestrzenie edukacyjne i wspólne. Na wyższych kondygnacjach znajdą się sale wykładowe, specjalistyczne pracownie oraz sala ambisoniczna, umożliwiająca pracę z dźwiękiem przestrzennym. Odrębną część budynku przeznaczono dla Katedry Lutnictwa, którego działalność wymaga szczególnych warunków pracy i komfortu akustycznego. Nowa infrastruktura stworzy Akademii możliwości rozwijania działalności dydaktycznej i artystycznej, łącząc specjalistyczne zaplecze z przestrzenią prezentacji twórczości. Sala operowo-teatralna ma potencjał, by stać się ważnym miejscem na kulturalnej mapie Poznania - sceną, na której doświadczenie studentów i pedagogów będzie spotykać się z oczekiwaniami publiczności.

WXCA

Między uczelnią a miastem

Istotą projektu jest otwartość rozumiana nie tylko jako dostępność budynku, lecz także jako sposób kształtowania relacji społecznych. Przestrzenie wspólne zaprojektowano tak, aby mogły służyć różnym użytkownikom i zmieniać swój charakter wraz z rytmem dnia. Ważną rolę odgrywa zielona przestrzeń przed budynkiem, z którą połączono otwarty parter Akademii. Przeszklone podcienia i strefy wejściowe tworzą łagodne przejście pomiędzy przestrzenią publiczną a wnętrzem uczelni. To miejsce, w którym spotkanie z kulturą może rozpocząć się jeszcze przed przekroczeniem progu sali koncertowej. Dwupoziomowe foyer będzie w ciągu dnia służyć studentom i pedagogom jako przestrzeń codziennych spotkań, odpoczynku i komunikacji, a wieczorami stanie się częścią oprawy wydarzeń artystycznych. W założeniu projektowym ważne miejsce zajmuje również dziedziniec i idea letniego foyer - przestrzeni, która pozwala myśleć o życiu Akademii także poza zamkniętymi wnętrzami. Będzie tworzyć możliwość nieformalnych spotkań i przenikania się codzienności akademickiej z atmosferą wydarzeń kulturalnych.

Publiczny charakter założenia wzmocni restauracja zlokalizowana na parterze. Otwarta na trzy strony i mogąca funkcjonować niezależnie od godzin pracy Akademii, ma szansę stać się miejscem spotkań również dla mieszkańców i osób odwiedzających tę część Poznania. Dzięki temu budynek może funkcjonować w kilku rytmach jednocześnie: jako przestrzeń nauki i pracy artystycznej, miejsce codziennych spotkań oraz otwarta instytucja kultury, której aktywność wykracza poza tradycyjnie rozumiane godziny działania uczelni.

WXCA

Dialog jako część procesu projektowego

Realizacja inwestycji w historycznej i intensywnie użytkowanej części miasta wymaga szczególnej uważności. Nowy budynek musi odpowiadać na potrzeby Akademii, ale także uwzględniać funkcjonowanie sąsiedniej zabudowy, istniejącego układu komunikacyjnego i wymagania związane z obsługą wydarzeń artystycznych. Wypracowanie rozwiązań wymagało zaangażowania różnych stron, otwartości na odmienne perspektywy i poszukiwania kompromisów. To pokazuje, że projektowanie w mieście jest procesem wymagającym nie tylko wiedzy technicznej i wyobraźni przestrzennej, lecz także umiejętności słuchania i prowadzenia dialogu.

– „Projektowanie obiektu dla Akademii Muzycznej to szczególne zadanie. Architektura musi tu odpowiadać na bardzo precyzyjne potrzeby artystyczne i technologiczne, a jednocześnie tworzyć przestrzeń otwartą na ludzi i miasto. Zależało nam, aby nowy budynek nie był zamkniętą instytucją, lecz naturalną częścią Poznania - miejscem, w którym codzienność studentów spotyka się z życiem mieszkańców, a muzyka może wybrzmiewać także poza salą koncertową. Równie ważny był dla nas dialog z otoczeniem, zarówno w wymiarze architektonicznym, jak i w samym procesie projektowym. Wierzymy, że dobra architektura powstaje właśnie z umiejętności łączenia różnych potrzeb i perspektyw” – powiedziała Katarzyna Billik, kierownik projektu i associate WXCA.

WXCA

Przestrzeń dla przyszłych pokoleń artystów

Uzyskanie pozwolenia na budowę otwiera kolejny etap realizacji projektu, którego znaczenie można rozpatrywać w dwóch uzupełniających się perspektywach. Dla Akademii Muzycznej to możliwość stworzenia nowoczesnego zaplecza edukacyjnego, odpowiadającego na potrzeby współczesnego kształcenia artystycznego i umożliwiającego rozwój działalności scenicznej. Dla Poznania to szansa na wzbogacenie przestrzeni miejskiej o nowy ośrodek kultury, który swoją architekturą i programem będzie zachęcał do uczestnictwa w życiu artystycznym.

Projekt pokazuje, że budynek uczelni może być czymś więcej niż sumą sal dydaktycznych i przestrzeni występów. Może stać się miejscem spotkania różnych środowisk, pokoleń i doświadczeń, a także ważnym elementem miejskiej codzienności.

– „Projekt przy ul. Grunwaldzkiej 22 w Poznaniu jest największą inwestycją rozwojową w ponadstuletniej historii Akademii. Nowy budynek zwiększy nasze zasoby lokalowe o blisko 96%, niemal podwajając przestrzeń, którą dysponuje dziś Uczelnia. To zmiana skali, która stworzy warunki do dalszego rozwoju kierunków cieszących się największym zainteresowaniem, a jednocześnie pozwoli uruchomić funkcje, których w obecnej infrastrukturze po prostu nie jesteśmy w stanie pomieścić. Nie traktujemy nowego budynku wyłącznie jako powiększonego zaplecza dydaktycznego. Chcemy stworzyć miejsce, w którym kształcenie, twórczość i nowe technologie spotkają się z działalnością kulturalną otwartą na mieszkańców Poznania i regionu. Akademicka scena operowo-musicalowa, sala kameralna i ambisoniczna, studio nagrań czy nowe pracownie lutnicze mają służyć zarówno studentom i pedagogom, jak i budowaniu nowych form uczestnictwa w kulturze. Uzyskanie pozwolenia na budowę jest dla nas momentem przełomowym, ponieważ po kilku latach przygotowań projekt przechodzi z fazy koncepcji i dokumentacji do realizacji. Projekt WXCA przekłada bardzo złożony program Akademii na spójną architekturę, w której funkcje dydaktyczne, naukowe i kulturalne wzajemnie się uzupełniają” – zauważył Michał Pawłowski, Zastępca Kanclerza ds. Inwestycji poznańskiej Akademii Muzycznej.

WXCA

WXCA to zespół architektów/ek współtworzących interdyscyplinarną pracownię projektową działającą w obszarach architektury, urbanistyki i krajobrazu. Ich prace cechuje wrażliwość na konteksty: miejsca i społeczny, a wszechstronne doświadczenie pozwala na realizację złożonych inwestycji, gdzie priorytetem jest wysoka funkcjonalność i jakość przestrzeni.