Powstanie najgłębsze jezioro w Polsce. Bełchatowskie wyrobiska zamienią się w ok 4000‑hektarowy nowy, wielki akwen

W centrum Polski powstanie gigantyczne sztuczne jezioro o powierzchni około 4000 hektarów i głębokości sięgającej 170 metrów. To efekt stopniowego wygaszania działalności kopalni Bełchatów i Szczerców. Choć oficjalnie napełnianie zbiorników ma ruszyć po 2050 roku, coraz częściej mówi się, że proces może rozpocząć się wcześniej.

W 2026 roku zakończy się wydobycie węgla brunatnego w Polu Bełchatów. To wydarzenie nie tylko zamyka 45‑letni rozdział historii polskiej energetyki, lecz także rozpoczyna proces tworzenia najgłębszego jeziora w Polsce.

• Szykuje się prawdziwa turystyczna rewolucja w województwie łódzkim, w centralnej części Polski

• Na terenach poeksploatacyjnych kopalni Bełchatów i Szczerców planowane jest utworzenie najgłębszego sztucznego jeziora w Polsce

• Inicjatywa ta może stać się impulsem do transformacji gospodarczej regionu, rozwoju turystyki oraz inwestycji w nowoczesną infrastrukturę hotelarską

• Równolegle region przygotowuje się do transformacji energetycznej, w tym do możliwej budowy drugiej elektrowni jądrowej w kraju

Bełchatowskie odkrywki zamienią się w dwa ogromne jeziora

Od kilku lat wiadomo, że po zakończeniu wydobycia węgla brunatnego w Bełchatowie i Szczercowie powstaną tam dwa gigantyczne zbiorniki wodne. To jeden z największych projektów rekultywacji terenów pokopalnianych w Europie. W tym roku kończy się eksploatacja Pola Bełchatów, a Pole Szczerców ma działać do 2038 roku, choć lokalne źródła sugerują, że wydobycie może zakończyć się wcześniej.

Po zalaniu wyrobisk powstanie największe i najgłębsze jezioro w Polsce – o powierzchni około 4000 hektarów i maksymalnej głębokości nawet 170 metrów. To więcej niż obecna rekordzistka, Hańcza.

PGE już kilka lat temu zapowiadała, że chce stworzyć tam „bełchatowskie Mazury”, z ogromną plażą, przystanią jachtową, a nawet atrakcją dla nurków w postaci zatopionej koparki.

Trwają prace przygotowawcze. Potrzeba jeszcze ponad 200 mln m³ ziemi

Portal lokalny Dzień Dobry Bełchatów informuje, że prace nad wypłyceniem wyrobiska postępują. Jeszcze niedawno odkrywka Bełchatów miała 310 metrów głębokości, dziś to 245 metrów. Aby przygotować teren do zalania, konieczne jest przetransportowanie ponad 200 milionów metrów sześciennych nadkładu z Pola Szczerców.

Podczas nadzwyczajnej sesji sejmiku województwa łódzkiego Jarosław Zagórowski, dyrektor Głównego Instytutu Górnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego, wyjaśniał mechanizm przyszłego napełniania:

„Przewidujemy, że w momencie, kiedy przestanie działać kopalnia, kiedy zostaną wyłączone pompy, będzie następował dopływ wód i wypełnianie leja depresyjnego, natomiast widzimy też możliwość ewentualnego zasilenia tego wyrobiska wodą z rzeki Warta, Widawka lub z innych ujęć, jeśli taka potrzeba zaistnieje”.

Czy nad jeziorem stanie elektrownia jądrowa? Woda kluczowa dla inwestycji

Wątek jeziora pojawia się również w kontekście planów budowy drugiej elektrowni jądrowej w Polsce. W dokumentach aktualizujących Polski Program Energetyki Jądrowej jako preferowane lokalizacje wskazywane są Bełchatów i Konin. Taka inwestycja mogłaby być impulsem rozwojowym dla regionu, który po zamknięciu kopalni i elektrowni będzie mierzył się ze spadkiem zatrudnienia.

PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna wraz z ośrodkami naukowymi powołały konsorcjum badające tereny wokół kopalni i elektrowni Bełchatów. Woda z przyszłego jeziora mogłaby odegrać istotną rolę w funkcjonowaniu elektrowni jądrowej.

Napełnianie po 2050 roku? Coraz więcej sygnałów, że może być szybciej

Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami PGE, napełnianie zbiorników miało rozpocząć się po 2050 roku, po zakończeniu prac przygotowawczych na Polu Szczerców. Jednak coraz częściej pojawiają się sugestie, że proces może ruszyć wcześniej – zwłaszcza jeśli wydobycie zakończy się przed czasem.

Koniec wydobycia po 45 latach. „Symboliczny znak czasu”

Wydobycie węgla brunatnego w Polu Bełchatów zakończy się w trzecim kwartale 2026 r. To kluczowy moment dla całego kompleksu górniczo‑energetycznego.

Rzeczniczka PGE GiEK, Joanna Blewąska w rozmowie z PAP , przypomina: – "Pierwszy węgiel z Pola Bełchatów wydobyła koparka SRs2000 19 listopada 1980 r. Ten moment zapisał się na stałe w historii regionu, rozpoczynając nowy rozdział dla Bełchatowa, Polski i całej branży energetycznej".

Od tamtej pory z Pola Bełchatów wydobyto 1,1 mld ton węgla, a elektrownia stała się największym tego typu obiektem w Europie. Zasoby jednak się wyczerpują, dlatego eksploatacja jest wygaszana.

Prezes PGE GiEK Jacek Kaczorowski, cytowany przez PAP, podkreśla wagę tego momentu: – "Zakończenie wydobycia w Polu Bełchatów jest symbolicznym znakiem czasu, ale także momentem, w którym transformacja energetyczna przestaje być planem, a staje się procesem realizowanym w centrum Polski".

Rekultywacja na gigantyczną skalę. Powstanie jezioro o powierzchni ok 3,8 tys. ha

Równolegle z wygaszaniem wydobycia trwa rekultywacja terenów pogórniczych. Do tej pory zalesiono ponad 2 tys. hektarów, a na kolejnych 522 ha prace trwają.

Najbardziej spektakularnym elementem rekultywacji będzie utworzenie ogromnego zbiornika wodnego.

Po zakończeniu wydobycia planowane jest utworzenie zbiornika wodnego o powierzchni ok. 3,8 tys. ha. Będzie to najgłębsze jezioro w Polsce. W wyrobisku pozostaną zwałowarki, które posłużą do formowania skarp i przygotowania terenu pod przyszłe jezioro.

Jezioro głębsze niż Hańcza

Po zakończeniu wydobycia węgla brunatnego — przewidywanego na rok 2026 dla Bełchatowa i 2038 dla Szczercowa — rozpocznie się proces rekultywacji wyrobisk. Docelowo ma powstać zbiornik o powierzchni około 4000 hektarów i głębokości sięgającej 170 metrów, co uczyni go najgłębszym jeziorem w kraju, wyprzedzając dotychczasowego lidera, jezioro Hańcza (108,5 m).

Turystyka na pokopalnianych terenach

PGE już wcześniej zapowiadała, że po zakończeniu eksploatacji powstaną tu „nowe Mazury” — miejsce przyjazne turystom i żeglarzom. W planach znajdują się:

REKLAMA

• plaże i przystanie

• ośrodki sportów wodnych

• ścieżki rowerowe

• stoki narciarskie na hałdzie bełchatowskiej

• punkty widokowe i infrastruktura aktywnego wypoczynku

Całoroczna oferta rekreacyjna ma być uzupełniona o edukacyjne i ekologiczne rozwiązania, tworząc zintegrowany kompleks turystyczny.

Lokalizacja sprzyja rozwojowi

Bliskość autostrady A1 oraz sąsiedztwo dużych aglomeracji — Łodzi, Warszawy, Częstochowy, Krakowa, Wrocławia i Górnego Śląska — czyni lokalizację atrakcyjną dla weekendowych turystów. W regionie mogą powstać nowoczesne eko-hotele, condohotele oraz centra wellness, odpowiadające na rosnące zainteresowanie turystyką regeneracyjną.

nspiracja z Zakrzówka

Przykładem udanej rewitalizacji terenów poindustrialnych może być krakowski Zakrzówek — choć znacznie mniejszy, przez dekady przyciągał mieszkańców, a obecnie funkcjonuje jako nowoczesny kompleks rekreacyjny. Bełchatów ma szansę pójść o krok dalej, tworząc unikalne miejsce wypoczynku na skalę ogólnopolską.

Transformacja energetyczna. Region stawia na atom

Bełchatów jest wskazywany jako jedna z kluczowych lokalizacji dla drugiej elektrowni jądrowej w Polsce. Samorządy regionu aktywnie wspierają tę koncepcję.

Prezes Kaczorowski podkreśla: – "Transformacja to realna ścieżka utrzymania potencjału wytwórczego i miejsc pracy w regionie. Wieloletnie doświadczenie górnicze i energetyczne traktujemy jako fundament rozwoju nowych technologii"

Według prezesa PGE GiEK Bełchatów spełnia wszystkie warunki, by stać się lokalizacją elektrowni jądrowej:

• istniejące wyprowadzenie mocy na poziomie 5,5 GW,

• zasoby wodne umożliwiające budowę bloku o mocy 3 GW,

• kompletna dokumentacja geologiczna i hydrologiczna,

• wykwalifikowana kadra techniczna,

• szerokie poparcie społeczne i samorządowe.

– Życzę Bełchatowowi, aby budował nową przyszłość opartą na nowoczesnych źródłach energii nisko‑ i zeroemisyjnej. Jesteśmy gotowi, aby przeprowadzić to gigantyczne przedsięwzięcie – zapewnia Kaczorowski.

Samorządy jednogłośnie za elektrownią jądrową

W grudniu Rada Miejska w Radomsku jednogłośnie poparła ulokowanie elektrowni jądrowej w Bełchatowie. Wcześniej podobne stanowisko przyjęły 25 samorządów z woj. łódzkiego, w tym Sejmik Województwa Łódzkiego oraz rady miejskie Łodzi i Bełchatowa.

Samorządy widzą w projekcie szansę na:

• utrzymanie miejsc pracy,

• rozwój regionu,

• bezpieczeństwo energetyczne kraju.

Zmiany kadrowe w kompleksie bełchatowskim

W Kopalni Bełchatów pracuje obecnie 3,9 tys. osób, a w Elektrowni Bełchatów 2,5 tys. Trwa Program Dobrowolnych Odejść — w pierwszym etapie odejdzie 218 pracowników.

Wydobycie będzie kontynuowane w Polu Szczerców do ok. 2036 r., co daje czas na przygotowanie regionu do nowej rzeczywistości energetycznej.

Powstające jezioro będzie jednym z największych projektów hydrologicznych w historii Polski i może całkowicie odmienić krajobraz regionu, tworząc nowe centrum rekreacji, turystyki i potencjalnie energetyki.