OSGE i GE Vernova Hitachi Nuclear Energy (GVH) podpisały w siedzibie Departamentu Energii USA w Waszyngtonie umowę na realizację projektu technicznego małego reaktora modułowego BWRX-300 do wdrożenia w Polsce.

Orlen, Synthos Green Energy oraz Orlen Synthos Green Energy podpisali Porozumienie Parasolowe określające ramy budowy małego reaktora jądrowego (SMR) we Włocławku. Głównym inwestorem projektu realizowanego w technologii BWRX-300 została spółka celowa BWRX-300 Włocławek sp. z o.o., kontrolowana bezpośrednio przez płocki koncern. Uruchomienie pierwszej jednostki wytwórczej planowane jest na połowę lat 30. XXI wieku.

Miasto Włocławek oraz Orlen Synthos Green Energy (OSGE) podpisały porozumienie określające zasady współpracy w związku z realizacją projektu budowy małych modułowych elektrowni jądrowych (SMR) wykorzystujących technologię BWRX-300. Projekt zakłada budowę do sześciu reaktorów na terenie Włocławka. Porozumienie stanowi kolejny krok w kierunku wdrożenia nowoczesnych, zeroemisyjnych źródeł energii, które zapewnią stabilne dostawy energii elektrycznej i ciepła oraz wzmocnią rozwój gospodarczy regionu.

To przełomowy moment dla polskiej energetyki jądrowej. Po miesiącach negocjacji PKN Orlen oraz Michał Sołowow – najbogatszy Polak – doszli do porozumienia w sprawie funkcjonowania wspólnej spółki Orlen Synthos Green Energy (OSGE). Zgodnie z ustaleniami, pierwszy mały reaktor jądrowy (SMR) zostanie zbudowany we Włocławku, a zbuduje go spółka celowa kontrolowana przez Orlen.

Pierwsza polska elektrownia jądrowa ma zostać uruchomiona w 2035 roku w Choczewie (woj. pomorskie). Jednak możliwe, że znacznie wcześniej zacznie funkcjonować polski reaktor jądrowy HTGR-POLA. Projekt tego innowacyjnego urządzenia opracowuje mgr inż. Grzegorz Mrugała, doktorant Politechniki Lubelskiej, który należy do zespołu Narodowego Centrum Badań Jądrowych.

Reaktor badawczy MARIA zlokalizowany w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku pod Warszawą od lat stanowi filar polskiej nauki oraz medycyny nuklearnej. To jedyny w Polsce czynny reaktor jądrowy – i jednocześnie jeden z najważniejszych tego typu obiektów w Europie Środkowej. Jego zadania wykraczają daleko poza tradycyjną naukę: MARIA jest kluczowym producentem radioizotopów stosowanych m.in. w diagnostyce i leczeniu pacjentów onkologicznych. Izotopy takie jak molibden-99, jod-131 czy lutet-177, powstające w Świerku, trafiają do szpitali nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie.

Bardzo dobra wiadomość! 31 lipca br. Prezes Państwowej Agencji Atomistyki wydał zezwolenie na eksploatację reaktora badawczego MARIA. Decyzja jest bezterminowa. Reaktor zlokalizowany w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku pod Warszawą od lat stanowi filar polskiej nauki oraz medycyny nuklearnej. To jedyny w Polsce czynny reaktor jądrowy – i jednocześnie jeden z najważniejszych tego typu obiektów w Europie Środkowej. Jego zadania wykraczają daleko poza tradycyjną naukę: MARIA jest kluczowym producentem radioizotopów stosowanych m.in. w diagnostyce i leczeniu pacjentów onkologicznych. Izotopy takie jak molibden-99, jod-131 czy lutet-177, powstające w Świerku, trafiają do szpitali nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie.

Co dalej z jedynym działającym polskim reaktorem jądrowym MARIA? Przypomnijmy, wiosną 2023 roku –pracownicy reaktora wysłali list do dyrektora Narodowego Centrum Badań Jądrowych oraz minister Klimatu i Środowiska, zwracający uwagę na zagrożenie zamknięciem MARII wobec niskiego poziomu płac oraz niewystarczającej do eksploatacji reaktora liczby pracowników. 27 października tego samego roku – reaktor powrócił do pracy po wielomiesięcznej przerwie spowodowanej pracami remontowymi i największą od 1974 modernizacją, niezbędną do uzyskania przedłużenia licencji w 2025 r.

Umowa na zaprojektowanie elektrowni jądrowej z amerykańskim konsorcjum Westinghouse-Bechtel z września 2023 r., wygasła z końcem marca. Co dalej z realizacją tej wielkiej inwestycji?

Budowa pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej SMR w Stalowej Woli (woj. podkarpackie) utknęła w martwym punkcie. Sejmowa Komisja Ochrony Środowiska ponownie odmówiła zgody na sprzedaż i wylesienie ponad 300 hektarów gruntów, które prezydent miasta Lucjusz Nadbereżny chciał przeznaczyć pod inwestycję. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska Piotr Otawski podkreślił, że od poprzedniego posiedzenia „stan faktyczny i prawny w żaden sposób się nie zmienił”, a prezydent nie dostarczył żadnych nowych dokumentów.

Budowa elektrowni jądrowej w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino rozpocznie się w 2028 r., dwa lata później, niż zakładał Program Polskiej Energetyki Jądrowej (PPEJ) z 2020 r. Ministerstwo Klimatu zapowiada, że na przełomie 2024 i 2025 r. będą zaktualizowane m.in. polski program jądrowy i polityka energetyczna.

Przygotowania dotyczące budowy pierwszej polskiej Elektrowni Jądrowej (EJ1) wymagają realizacji wielu zadań. Konieczna jest m.in. budowa dróg, w tym budowa drogi krajowej na odcinku łączącym EJ1 Lubiatowo-Kopalino z trasą S6, zapewnienie dostępu kolejowego do elektrowni jądrowej, integracja EJ1 z Krajowym Systemem Elektroenergetycznym, a także budowa konstrukcji morskiej do rozładunku (Marine Off-Loading Facility “MOLF”).

Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ), spółka należąca w 100% do Skarbu Państwa, intensywnie przygotowuje teren pod budowę pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce. Od 2020 roku zawarła kontrakty z 380 polskimi firmami na łączną kwotę blisko 1 miliarda złotych. Umowy obejmują m.in. doradztwo, budowę ogrodzeń, sieci wodno-kanalizacyjnych, stacji elektroenergetycznych oraz modernizację dróg.

Dzięki szerokim działaniom rządu Polska staje się niezależna energetycznie. Rozwijane są nowe technologie, by wprowadzać zieloną i tańszą energię. Jedną z nich jest budowa nowoczesnych Small Modular Reactors – SMR – czyli małych i modułowych reaktorów jądrowych, które są mniejsze od tradycyjnych, dużych kompleksów. Energia z takich reaktorów jest bezpieczna i tania.

Budowa pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce nabiera tempa, a amerykański Westinghouse potwierdza, że udział polskich firm i inżynierów będzie znacznie większy, niż zakładano na początku. Lokalni wykonawcy mają pracować nie tylko przy bloku nr 3, ale również przy blokach 1 i 2, co oznacza realne włączenie polskiego przemysłu do globalnego łańcucha dostaw technologii jądrowej.

Hitachi i Orlen Synthos Green Energy rozwijają strategiczną współpracę na rzecz rozwoju floty SMR w obszarze IT, usług inżynieryjnych i przyłączy mocy. Hitachi Europe wdrożyło właśnie bezpieczne repozytorium dokumentacji dla OSGE i rozpoczyna pracę nad całościową architekturą aplikacyjną dla OSGE.

Redukcja emisji gazów cieplarnianych o 90 proc. i zużycia paliw kopalnych o 80 proc. już do 2040 roku – to najnowszy cel klimatyczny Komisji Europejskiej dla całej UE. Jego osiągnięcie, zdaniem „unijnego rządu”, będzie możliwe m.in. dzięki szerokiemu wykorzystaniu technologii małych reaktorów jądrowych (SMR). Pierwszy z nich, opracowywany przez Orlen Synthos Green Energy, może stanąć w Polsce jeszcze w tej dekadzie.

Zespół ekspertów z Narodowego Centrum Badań Jądrowych bazując na doświadczeniach działającego od 50 lat w Świerku reaktora badawczego MARIA oraz japońskiego wysokotemperaturowego reaktora badawczego HTTR (High Temperature Engineering Test Reactor) opracował koncepcję polskiego badawczo-demonstracyjnego reaktora wysokotemperaturowego HTGR-POLA (POLski Atomowy). Projekt obecnie jest na wysokim poziomie gotowości technologicznej obejmującej projekt podstawowy wraz ze znaczną częścią tzw. Wstępnego Raportu Bezpieczeństwa (WRB) niezbędnego do jego licencjonowania i dalszych prac projektowych, rozpoczęcia budowy i uruchomienia. Reaktor ten stanie się bazą dla reaktorów komercyjnych wykorzystywanych w polskich zakładach przemysłowych.