Kluczowe obszary inwestycji to schrony i budowle ochronne, obiekty gotowości cywilnej oraz infrastruktura wspierająca odporność państwa i bezpieczeństwo łańcuchów dostaw. Nawet co druga-trzecia złotówka z wprowadzonego przez NATO nowego komponentu 1,5 proc. PKB na odporność może zostać przeznaczona na nieruchomości i infrastrukturę – ocenia na podstawie raportu Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego i Polskiej Izby Dual-Use firma doradcza JLL, partner raportu. W przypadku Polski przekłada się to na nakłady rzędu 18-27 mld zł rocznie.

Bardzo dobre informacje. Zakończono negocjacje z Komisją Europejską. Polska ma zgodę na powołanie Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności z KPO. 25 mld zł zostanie przeznaczone na inwestycje w bezpieczeństwo i przemysł. Polska uzgodniła z Komisją Europejską utworzenie Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) w ramach KPO. Oznacza to zielone światło dla strategicznych inwestycji o łącznej wartości 25 mld zł, które wzmocnią infrastrukturę cywilną, przemysł obronny i cyberbezpieczeństwo Polski.

Samorząd województwa podkarpackiego zakończył negocjacje z Komisją Europejską dotyczące aktualizacji programu Fundusze Europejskie dla Podkarpacia. To przełomowy moment, bo po raz pierwszy w historii wschodni obszar przygraniczny UE został uznany za region o szczególnym znaczeniu strategicznym. W efekcie do województwa trafi ponad 1,2 mld złotych dodatkowych środków, które zostaną przeznaczone na inwestycje związane z bezpieczeństwem, odpornością i technologiami podwójnego zastosowania.

W liczących ok. 25 tysięcy mieszkańców Gorlicach trwa budowa pierwszego w województwie małopolskim podziemnego schronu, który w razie zagrożenia pomieści około 1000 osób. Obiekt o podwójnym przeznaczeniu powstaje pod boiskami Miejskiego Zespołu Szkół nr 6 przy ulicy Rydarowskiej. Na realizację pierwszego etapu tej inwestycji miasto Gorlice pozyskało dofinansowanie w kwocie 8 374 990,85 zł.

Urząd Miejski Wrocławia przygotował plan zabezpieczenia mieszkańców na wypadek sytuacji kryzysowych, który zakłada stworzenie miejsc schronienia dla 400 000 osób. W mieście funkcjonuje obecnie około 300 starych budowli ochronnych, które wymagają modernizacji lub przebudowy do nowych standardów. Nowe przepisy dotyczące obrony cywilnej nakładają także na deweloperów obowiązek projektowania miejsc ochrony w nowo powstających budynkach.

Praca hybrydowa, nowe wymogi bezpieczeństwa i ustawa schronowa zmieniają zasady projektowania biur dla sektora publicznego. Jednocześnie lista budynków zdolnych spełnić wszystkie wymagania szybko się kurczy. W efekcie instytucje publiczne muszą planować przeprowadzki z wyprzedzeniem sięgającym nawet 2 – 3 lat – mówi Marcin Kowal, Associate Director w Dziale Powierzchni Biurowych Newmark Polska, doradca specjalizujący się w powierzchniach biurowych dla sektora publicznego.

Pieniądze z 6. i 7. wniosku o płatność z KPO, które dzisiaj trafiły do Polski, zainwestowane zostaną przede wszystkim w modernizację infrastruktury energetycznej, zakup ekologicznych autobusów, transformację cyfrową oraz ochronę zdrowia i obronność.

Minimum 105 mld zł przewidziano na realizację Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej w latach 2027–2031. Po etapie inwentaryzacji, ekspertyz i przygotowywania dokumentacji coraz większym wyzwaniem dla samorządów staje się realizacja konkretnych inwestycji. Jednym z kierunków może być budowa obiektów o podwójnym zastosowaniu tzw. dual use, które na co dzień pełnią funkcję użytkową, a w sytuacji zagrożenia mogą służyć ochronie ludności. POZBRUK rozwija w tym obszarze ofertę prefabrykowanych budowli ochronnych, w tym modułowych schronień naziemnych.

POZBRUK, jeden z liderów rynku technologii betonowych, rozszerza działalność w obszarze prefabrykacji, rozwijając jednocześnie kompetencje związane z infrastrukturą ochronną i rozwiązaniami typu dual use. Firma przygotowuje się do projektowania, produkcji oraz kompleksowego wykonania prefabrykowanych schronów, które będą mogły powstawać m.in. na zlecenie gmin i wojska.

Władze Bielska‑Białej od lat zapowiadają budowę wielopoziomowych parkingów. Teraz pojawiła się realna szansa na ich realizację, ponieważ miasto chce skorzystać z finansowania z rządowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Parkingi miałyby pełnić podwójną funkcję — na co dzień służyć kierowcom, a w sytuacji zagrożenia stać się schronami dla tysięcy mieszkańców.

Polska może wejść w zupełnie nową epokę transportu miejskiego. Ministerstwo Infrastruktury prowadzi analizy dotyczące budowy metra w około dziesięciu największych miastach kraju. Projekt roboczo nazwany Metro Polska ma nie tylko rozwiązać problemy komunikacyjne, lecz także pełnić funkcję infrastruktury ochronnej w sytuacjach zagrożenia.

Kolejna duża transakcja na rynku działek inwestycyjnych w Warszawie. Znana, duża polska firma Arche chce kupić Fort Szczęśliwice, położony między ulicami: Śmigłowca, Drawską, Zadumaną i Alejami Jerozolimskimi, w dzielnicy Ochota.

Przy założeniach, że każda inwestycja wielorodzinna będzie musiała wkrótce posiadać w garażach podziemnych miejsca doraźnego schronienia, wzrost ceny metra kwadratowego nowych mieszkań będzie sięgać kilkuset złotych. Zrealizowanie inwestycji, którą w drodze decyzji administracyjnej trzeba będzie wyposażyć w schrony, będzie natomiast o 30 proc. droższe niż standardowego projektu – wynika z wyliczeń Polskiego Związku Firm Deweloperskich.

Inwestycje w budynki, w których Polacy znajdą schronienie w razie niebezpieczeństwa, ale też inwestycje w ochronę infrastruktury strategicznej, na przykład linie kolejowe - to wszystko będzie możliwe po uchwaleniu ustawy o Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO). Projekt przygotowało Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. W piątek 21 listopada Sejm zacznie prace nad projektem ustawy, która tworzy FBiO.

Opublikowany w 2024 roku raport NIK ujawnił, że 68 proc. poddanych oględzinom schronów w Polsce i 53 proc. miejsc ukrycia pozostawało w stanie niezadowalającym. Co się zmieniło od tego czasu? Niekoniecznie przybyło schronów. Powstały jednak solidne ramy prawne i organizacyjne oraz wielomiliardowy mechanizm finansowania. Nadal brakuje jednak wyspecjalizowanych kadr, specjalistycznego sprzętu i komponentów oraz realnych zdolności do zbudowania koniecznej infrastruktury. Lukę tę chce wypełnić polski start-up ARX Modular, który rozwija system prefabrykowanych, modułowych konstrukcji ochronnych przeznaczonych zarówno do zastosowań cywilnych, jak i wojskowych.

Mija rok od rozpoczęcia budowy południowej obwodnicy Oświęcimia. Na ponad 9-kilometrowej trasie budowy nowego przebiegu drogi krajowej nr 44 powstają m.in. trzy mosty, przejazd pod torami kolejowymi i pięć rond. Inwestycja jest realizowana w sąsiedztwie byłego nazistowskiego niemieckiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau.

Ponad 10,7 mln zł na infrastrukturę, inwestycje strategiczne przekraczające 100 mln zł, tysiące wydarzeń rocznie i wsparcie dla twórców – pierwsze dwa lata kadencji prezydenta Aleksandra Miszalskiego pokazują, że kultura stała się jednym z najbardziej dynamicznie rozwijanych obszarów polityki miejskiej.