Szybko i wygodnie przez południową i zachodnią granicę Polski

Nasz kraj leży niemal w centrum Europy, na szlakach łączących zachód ze wschodem i północ z południem. Zdecydowana większość dróg szybkiego ruchu prowadzących do granic Polski ma połączenie z siecią drogową, o podobnych parametrach, u naszych sąsiadów.

Niektóre z tych przejść i dróg mają swój historyczny rodowód ukształtowany przed II wojną światową i zmianami granic państw po jej zakończeniu. Pamiętajmy o tym, że decyzje o nowych, transgranicznych połączeniach drogowych, w określonych parametrach technicznych i dostępności, zależą od ich lokalizacji w transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T). Rozmowy dotyczące realizacji przygranicznych odcinków prowadzone są na szczeblu rządowym i ministerialnym pomiędzy sąsiadującymi państwami.

Drogowe szlaki komunikacyjne odgrywają istotną rolę w obsłudze transportu międzynarodowego, zarówno wewnątrz Unii Europejskiej, jak i z państwami ościennymi. Skutki rosyjskiej agresji na Ukrainę i potrzeba zapewnienia lepszego połączenia z kluczowymi sąsiednimi państwami odzwierciedla nowe rozporządzenie w sprawie TEN-T, przyjęte przez Parlament Europejski i Radę UE z 13 czerwca 2024 r. Rozszerzono cztery europejskie korytarze transportowe, tak by objęły one też Ukrainę i Mołdawię. Jednocześnie obniżono rangę połączeń transgranicznych z Rosją i Białorusią. Przypomnijmy, że drogi wchodzące w skład sieci bazowej TEN-T powinny powstać do końca 2030 r., rozszerzonej sieci bazowej do końca 2040 r., a sieć kompleksowa do końca 2050 r.

W Polsce, jak i u naszych sąsiadów, połączenia transgraniczne realizowane są w oparciu o wewnętrzne priorytety, programy budowy dróg, jak i posiadane fundusze krajowe. Państwa członkowskie Unii Europejskiej mogą uzyskiwać dofinansowanie z funduszy wspólnotowych. W obecnej perspektywie finansowej mogą to być środki w ramach Instrumentu „Łącząc Europę” (Connecting Europe Facility – CEF) na modernizację i budowę infrastruktury położonej na transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T), a także z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko na lata 2021-2027. W poprzedniej perspektywie były to środki z CEF i Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020.

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) informuje:

Połączenia na zachodniej granicy

Autostrada A6 na granicy z Niemcami płynnie przechodzi w autostradę A11, którą możemy dotrzeć do Berlina. W ciągu najbliższych kilku lat przebudujemy otoczenie przejścia granicznego usprawniając pracę służb, jak i umożliwiając kierowcom zawrócenie bez przekraczania granicy. Powstanie wiadukt nad autostradą A6 oraz łącznice i jezdnie manewrowe. Po południowej stronie autostrady powstanie plac do kontroli wraz z oznakowaniem aktywnym. Prace na granicy to część większej inwestycji obejmującej również budowę II etapu obwodnicy Przecławia i Warzymic w ciągu DK13 (nowy węzeł Szczecin Zachód na autostradzie A6) oraz obwodnicy Kołbaskowa w ciągu DK13. Poznaliśmy już oferty firm zainteresowanych realizacją inwestycji.

Autostrada A2 przechodzi w niemiecką A12 prowadzącą do obwodnicy Berlina, a budynki Straży Granicznej i układ drogowy przypominają, jak w dawnych czasach przekraczano granicę państwa. Opracowaliśmy już dokumentację przebudowy dwukilometrowego odcinka obecnej DK2 w obrębie przejścia granicznego do parametrów autostrady. Obie jezdnie będą przechodziły po południowej stronie placówki granicznej. Obecnie trwa procedura uzyskiwania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID), a sama przebudowa planowana jest na lata 2026-2027.

Kolejne dwie autostrady, A18 i A4, płynnie przechodzą w swe przedłużenia po niemieckiej stronie granicy, czyli A15 i A4. Pierwsza z nich prowadzi w kierunku Berlina, a druga w stronę Drezna i dalej na zachód Europy.

Połączenia na południowej granicy

Droga ekspresowa S3 obecnie kończy się na granicy z Czechami. Kierowcy zjeżdżają z tej trasy na węźle Lubawka i granicę przekraczają, korzystając z odcinka drogi krajowej nr 5. Czeska administracja drogowa, Ředitelství silnic a dálnic (ŘSD), w październiku 2024 r. podpisała umowę na realizację przygranicznego odcinka autostrady D11, od Trutnova do granicy, o długości 21,2 km. Przetarg na wyłonienie wykonawcy, za sprawą odwołań startujących firm, toczył się od grudnia 2022 r. Prace w terenie już trwają. Cały odcinek ma zostać oddany do ruchu w 2028 r., przy czym przygraniczny fragment o długości 3 km, który umożliwi wykorzystanie naszej S3, ma zostać ukończony w 2026 r. ŘSD planuje w bieżącym roku ogłosić przetarg na realizację odcinka Jaroměř – Trutnov, o długości 19,6 km. Jego realizacja miałaby zakończyć się w 2028 r., co umożliwiłoby dojazd drogą ekspresową S3 od Świnoujścia do Lubawki i dalej przez D11 do stolicy Czech. Przypomnijmy, że budowę czterech odcinków S3, od Legnicy do Lubawki, zrealizowaliśmy z wykorzystaniem dofinansowania z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 w wysokości blisko 1,4 mld zł.

Autostrada A1 płynnie przechodzi w czeską D1 w kierunku Ostrawy, a trasa ta przejęła większość ruchu z dawnego połączenia obu krajów w Cieszynie. Droga ekspresowa S52 prowadzi do granicznego, jednojezdniowego mostu nad Olzą, a tereny dawnych terminali odpraw zajmują obecnie centra handlowe. Po drugiej stronie rzeki, za rondem, rozpoczyna się dwujezdniowa droga ekspresowa R48 omijająca Frydek-Mistek i dalej Nowy Jiczyn.

Na granicy ze Słowacją mamy już połączenie naszej drogi ekspresowej S1 i w tym roku oddamy budowany obecnie fragment tej trasy na wysokości Węgierskiej Górki z dwoma, dwunawowymi tunelami. Do tego w budowie jest dwujezdniowy odcinek od Mysłowic do Bielska-Białej. Granicę przekraczamy odcinkiem jednojezdniowym i wpinamy się do słowackiej autostrady D3, również jednojezdniowej. Národná diaľničná spoločnosť (NDS) – odpowiednik GDDKiA w Słowacji – sukcesywnie rozbudowuje lub przygotowuje do realizacji odcinki tej trasy do skrzyżowania z autostradą D1 w Żylinie.

Jadąc z Krakowa na południe od Myślenic poruszamy się drogą ekspresową S7 do Rabki-Zdroju, a dalej aż do granicy w Chyżnem jedziemy znów obecną drogą krajową nr 7. Jesteśmy w trakcie opracowywania Studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowego z elementami koncepcji programowej dla nowego przebiegu DK7 do granicy polsko-słowackiej. Nowa trasa prowadzić będzie od węzła Zabornia, omijając Spytkowice, Podwilk, Orawkę i Jabłonkę i połączy się ze słowacką drogą ekspresową R3. Istniejąca obwodnica Trzciany jest obecnie wydłużana o odcinek Tvrdošín – Nižná.

Realizujemy obecnie odcinki drogi ekspresowej S19 od Rzeszowa do przejścia granicznego ze Słowacją w Barwinku. Na kilku odcinkach trwają już roboty budowlane, toczą się procedury związane z uzyskiwaniem decyzji ZRID lub trwają prace projektowe. Planujemy, że całym odcinkiem S19 między Rzeszowem a granicą państwa w Barwinku przejedziemy w 2031 r.

Przedłużeniem S19 po słowackiej stronie ma być droga ekspresowa R4, której krótkie odcinki funkcjonują na wysokości Svidnika i Preszowa. W budowie jest północna część obwodnicy tego drugiego miasta, czyli odcinek Kapušany – Giraltovce. Dla pozostałej części trasy do granicy z Polską NDS, korzystając z części dofinansowania w ramach CEF – o łącznej wartości 326,6 mln euro – przyznanego na stworzenie transgranicznego połączenia drogowego na szlaku Via Carpatia w ramach budowy S19 Dukla – Barwinek, zaktualizował Studium wykonalności inwestycji.

Źródło: GDDKiA