W centrum Polski powstanie wielkie, najgłębsze sztuczne jezioro w Polsce

Kopalnia Bełchatów w Łódzkiem przechodzi właśnie wielką transformację. Szykuje się prawdziwa turystyczna rewolucja w województwie łódzkim, w centralnej części Polski. Na terenach poeksploatacyjnych kopalni Bełchatów i Szczerców planowane jest utworzenie wielkiego, najgłębszego sztucznego jeziora w Polsce. Wiemy, kiedy zakończy się wydobycie węgla na pierwszym polu.

Początki Kopalni Węgla Brunatnego Bełchatów sięgają 1980 roku. To dotychczas największa kopalnia węgla brunatnego w Polsce, po której już niedługo zostaną tylko wspomnienia. Teren ten zostanie zalany wodą, a docelowo zostanie przekształcony w sztuczne jezioro. Plany zagospodarowania zakłada również budowę infrastruktury rekreacyjnej, w tym plaży oraz przystani żeglarskiej. Wydobycie węgla na Polu Bełchatów ma zostać wygaszone pod koniec listopada 2026 roku. Obecnie większość maszyn pracuje w sąsiednim Polu Szczerców.

Zanim wyrobisko wypełni się wodą, konieczne będzie odpowiednie ukształtowanie dna oraz zabezpieczenie skarp. Wymaga to przemieszczenia około 220 milionów metrów sześciennych ziemi. Samo napełnianie zbiornika rozpocznie się po zakończeniu prac formujących dno. Ostateczna głębokość wody w nowym jeziorze wyniesie około 170 metrów.

Zgodnie z dokumentacją techniczną proces zalewania odkrywki potrwa od 17 do 19 lat.

Starosta Bełchatowski wydał już pierwszą decyzję administracyjną określającą kierunki rekultywacji terenów poeksploatacyjnych Pola Bełchatów w województwie łódzkim. Na wniosek Kopalni Bełchatów, należącej do koncernu PGE GiEK S.A., w miejscu dotychczasowego wyrobiska powstanie ogromny zbiornik wodny o powierzchni 1556 ha. Projekt, będący kluczowym etapem transformacji regionu, zakłada również przeprowadzenie rekultywacji leśnej na otaczającym obszarze o powierzchni 410 ha.

Projekt transformacji terenów pogórniczych zakłada utworzenie największego w centralnej Polsce kompleksu wodno-leśnego o charakterze rekreacyjnym. Kluczowym elementem inwestycji jest zalanie wyrobiska końcowego, co stworzy akwen o powierzchni ponad 15,5 km² (1556 ha). Otaczający go teren leśny o wielkości 410 ha przejdzie pełną rewitalizację przyrodniczą. Planowane działania mają na celu przywrócenie wartości użytkowych i krajobrazowych zniszczonemu przez eksploatację obszarowi, poprawę lokalnego ekosystemu oraz stworzenie bazy pod przyszłe funkcje społeczne i turystyczne. Całość prac projektowana jest pod nadzorem inżynieryjnym Kopalni Bełchatów. W ramach uzgodnień koncepcji przedstawiciele inwestora brali udział w wizjach lokalnych oraz procesach opiniowania prowadzonych przez regionalne organy administracji publicznej.

Do napełnienia zbiornika oraz późniejszej obsługi technologicznej zostanie wykorzystany istniejący, wydajny system odwodnienia Kopalni Bełchatów, który odprowadza wody powierzchniowe i podziemne. Powstały rezerwuar wody ma pełnić również funkcję strategicznego zaplecza technologicznego dla planowanej w regionie energetyki jądrowej – zarówno dla reaktorów wielkoskalowych, jak i technologii małych reaktorów modułowych (SMR). Prace będą realizowane zgodnie z wymogami prawnymi, w tym Ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz Prawa geologicznego i górniczego, co gwarantuje zachowanie odpowiednich standardów środowiskowych. System chłodzenia przyszłej elektrowni jądrowej oparty na wodach z nowego zbiornika ma zapewnić optymalne parametry pracy urządzeń energetycznych.

Przedsięwzięcie w Bełchatowie to kolejny etap wieloletnich działań rekultywacyjnych prowadzonych na tym terenie od początku działalności wydobywczej kopalni. Dotychczas Kopalnia Bełchatów zrekultywowała już ponad 2300 ha gruntów poeksploatacyjnych. Z tej puli 1750 ha zalesionych terenów zostało formalnie przekazanych Lasom Państwowym, które przejęły nad nimi zarząd. Równolegle w województwie łódzkim realizowane są inne projekty związane z transformacją energetyczną oraz zagospodarowaniem przestrzennym terenów poprzemysłowych po działalności wydobywczej węgla brunatnego.

Uzyskana decyzja Starosty Bełchatowskiego formalizuje kierunek wodno-leśny i otwiera drogę do opracowania szczegółowych projektów technicznych rekultywacji wyrobiska. Kolejne etapy będą obejmować techniczne przygotowanie misy zbiornika do stopniowego napełniania wodą oraz sukcesywne nasadzenia drzew na wyznaczonych 410 ha. Ostateczne terminy całkowitego zalania zbiornika i oddania go do użytku są powiązane z harmonogramem wygaszania eksploatacji pozostałych części złoża węgla brunatnego w regionie Bełchatowa oraz technicznymi możliwościami dopływu wód.

Fot. MaKa~commonswiki - Licencja CC BY-SA 3.0 pl - pl.wikipedia.org/wiki/