Tysiące drzew, nowe tereny i parki. Zieleń zmienia Kraków!

Dbałość o zazielenianie Krakowa to inwestycja nie tylko w estetykę, ale przede wszystkim w zdrowie, bezpieczeństwo klimatyczne oraz jakość życia mieszkańców. Drzewa i tereny zielone obniżają temperaturę w czasie upałów, ograniczają zjawisko tzw. miejskiej wyspy ciepła, poprawiają jakość powietrza, a także zwiększają retencję wody. Jednocześnie tworzą przestrzenie do odpoczynku, rekreacji i spotkań.

– W ostatnich dwóch latach Kraków wyraźnie się zazielenił – i stoją za tym konkretne liczby oraz inwestycje. Pozyskaliśmy ponad 50 hektarów terenów pod zieleń za przeszło 66 mln zł, a licznik nowych nasadzeń wskazuje już ok. 66 tysięcy drzew – podkreśla prezydent Krakowa Aleksander Miszalski. Nowe parki, takie jak Kolejowy, Aleksandry-Północ, Kurczaba czy Łokietka, a także rozwój parków rzecznych, nowe tereny leśne w rejonie Baryczy oraz powiększenie Zakrzówka pokazują, że zieleń stała się jednym z kluczowych kierunków rozwoju miasta.

Dlatego jednym z najważniejszych działań w czasie prezydentury Aleksandra Miszalskiego było uporządkowanie i ujednolicenie zarządzania zielenią w Krakowie. Powołanie funkcji Miejskiej Ogrodniczki pozwoliło skoordynować działania różnych jednostek miejskich oraz nadać zieleni rangę równorzędną wobec infrastruktury drogowej czy transportu. W ślad za tym wprowadzono tzw. zielony audyt inwestycji. Oznacza to, że kwestie związane z ochroną drzew, retencją wody czy planowaniem nowych nasadzeń są dziś uwzględniane już na etapie projektowania. To wyraźna zmiana jakościowa – zieleń przestała być dodatkiem do inwestycji, a stała się ich integralnym elementem.

Więcej terenów pod zieleń, licznik drzew, odbetonowywanie przestrzeni

W praktyce takie podejście przekłada się na szeroko zakrojone działania widoczne w całym mieście, ukierunkowane na zwiększenie udziału zieleni w silnie zurbanizowanych obszarach. Z inicjatywy Miejskiej Ogrodniczki trwają prace na projektem „Zielone ulice”, obejmującym około 80 lokalizacji. Równolegle prowadzone są działania związane z odbetonowywaniem miasta, wpisujące się m.in. w prezydencką inicjatywę „Da Się!”. Dotyczą one takich przedsięwzięć jak Zielone Mogilskie, rewitalizacja Placu Wielkiej

Armii Napoleona czy przekształcenie parkingu przed magistratem w przestrzeń rekreacyjną dla mieszkańców i gości. Kraków realizuje także jeden z największych programów sadzenia drzew w Polsce – od początku kadencji posadzono już ok. 66 tysięcy nowych drzew, a do 2029 roku liczba ta ma wzrosnąć do 200 tysięcy. Nowe drzewa i krzewy pojawiają się przy ulicach, szkołach i osiedlach, a także w ramach inwestycji infrastrukturalnych i projektów budżetu obywatelskiego. Program pozostaje przy tym transparentny – mieszkańcy mogą na bieżąco śledzić postępy dzięki licznikowi dostępnemu na stronie drzewa.um.krakow.pl.

Efektem polityki zazieleniania miasta jest również systemowe nabywanie nowych terenów pod zieleń. W ciągu dwóch lat miasto pozyskało ponad 50 ha gruntów o wartości przekraczającej 66 mln zł. Obejmują one m.in. obszary pod parki rzeczne, tereny przy Zalewie Bagry Wielkie, Wzgórzu Kaim oraz Młynówce Królewskiej.

Szczególne znaczenie ma powiększenie użytku ekologicznego Zakrzówek o ponad 9 hektarów, co umożliwi rozwój funkcji rekreacyjnych, edukacyjnych i przyrodniczych tego obszaru. Kluczowym elementem tej strategii jest również pozyskanie ok. 13 hektarów terenów leśnych w rejonie Baryczy. Dzięki nim w przyszłości możliwe będzie powiększenie Parku Barycz. To obszar o wysokiej wartości przyrodniczej, gdzie dominują około 70-letnie graby, a także jawory, lipy i dęby, tworzące zróżnicowany, naturalny krajobraz.

Nowe parki na mapie Krakowa

REKLAMA

Ostatnie dwa lata to także wyraźne przyspieszenie w tworzeniu nowych terenów zieleni dostępnych dla mieszkańców. W tym czasie Kraków wzbogacił się o kilka dużych parków oraz szereg mniejszych przestrzeni rekreacyjnych, które powstały zarówno w ramach dużych inwestycji miejskich, jak i projektów lokalnych.

Największym wydarzeniem było otwarcie wyczekiwanego przez mieszkańców Parku Kolejowego. Nowy, liniowy park spacerowy poprowadzony został wzdłuż estakad kolejowych i połączył różne części miasta, nadając nowe życie wcześniej zaniedbanym terenom. Do użytku oddano również park przy forcie „Kościuszko”, Olsza Park nad Białuchą, Park Aleksandry-Północ, Park Kurczaba oraz Park Łokietka – przestrzenie odpowiadające na potrzeby mieszkańców poszczególnych dzielnic wyposażone w alejki, strefy rekreacyjne i miejsca odpoczynku. Ponieważ bezpieczeństwo podczas każdej formy miejskiego wypoczynku jest kluczowe, zadbano także o teren popularnego wśród mieszkańców kamieniołomu Libana poprzez montaż zabezpieczającego ogrodzenia. Ponadto większość krakowskich parków jest systematycznie dostosowywana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami poprzez budowę płaskich utwardzonych alejek, montaż integracyjnych placów zabaw oraz zapewnienie dostępnych toalet, a także miejsc parkingowych. Dzięki miejskim standardom dostępności, krakowskie parki zmieniają się tak, by każdy – bez względu na stopień sprawności – mógł cieszyć się kontaktem z naturą.

Obok dużych parków w ostatnich dwóch latach rozwijały się także mniejsze formy zieleni. Powstały parki kieszonkowe przy ulicach Kolistej i Tymotkowej, nowe tereny zielone w Ruszczy i na Prądniku Białym oraz liczne ogrody społeczne, a także pierwszy w Polsce ogród parcelowy „Pod Gwiazdami”. Ważnym uzupełnieniem tej oferty są również specjalistyczne strefy, takie jak Park Klinówka Parkour, nowe przestrzenie aktywności w Parku Woźniców. W Parku Tysiąclecia w Mistrzejowicach posadzono z kolei 20 wiśni Kanzan, tworząc kolejną przestrzeń inspirowaną znaną kwitnącą aleją z Bronowic.

Bardziej zielony stał się plac Wolnica, otwarto Geograficzny Ogród Krakowian, a w ramach unikatowego w skali kraju programu Zarządu Zieleni Miejskiej – „Ogród z Klasą”, zazieleniają się tereny przy szkołach. Takie ogrody powstały już przy 41 placówkach, a w przyszłości będą następne. Modernizowane są kolejne ogródki jordanowskie, budynek kultowej „Jordanówki”, a w przygotowaniu znajdują się nowe inwestycje, takie jak park przy Dworze Czeczów, rewitalizacja Bulwarów Wiślanych, modernizacja Plant Krakowskich czy kolejne etapy Parku Kolejowego.

Zielone tematy angażują mieszkańców

Istotnym elementem transformacji jest zaangażowanie mieszkańców. Konsultacje społeczne, budżet obywatelski i liczne inicjatywy lokalne sprawiają, że krakowianie współdecydują o kierunku zmian. Wspólne sadzenie drzew, wydarzenia plenerowe i działania edukacyjne budują poczucie współodpowiedzialności za miejską przyrodę.

Nowe parki, tysiące drzew, pozyskane grunty – w tym tereny leśne w Baryczy i przyrodnicze na Zakrzówku – oraz systemowe rozwiązania tworzą spójną strategię, która odpowiada na wyzwania współczesnych miast. To proces, który już przynosi efekty – i który będzie kontynuowany w kolejnych latach, aby Kraków był jeszcze bardziej zielony, odporny i przyjazny mieszkańcom.