Na początku III kwartału 2021 r. Colliers przeprowadził cykliczne badania ulic handlowych w wybranyc...

Z jednej strony presja na wzrost stawek czynszów i rosnące koszty budowy, z drugiej – coraz większa koncentracja na temacie ESG i repozycjonowaniu budynków komercyjnych. Dynamika zmian na rynku nieruchomości sprawia, że duża grupa inwestorów spogląda na 2023 rok z pewną dozą niepewności. Czy jednak jest się czego obawiać? I jak spowolnienie gospodarcze, przynajmniej w perspektywie krótkoterminowej, będzie modelowało trendy i nastroje w poszczególnych segmentach sektora? Na te i więcej pytań odpowiada czwarta edycja raportu "Trends Radar" międzynarodowej firmy doradczej Cushman & Wakefield, podsumowująca prognozy i możliwe kierunku rozwoju rynku nieruchomości w Polsce.

White Star Real Estate w swoim flagowym warszawskim projekcie The Park Warsaw przy ul. Krakowiaków 50 podpisała w ub.r. umowy najmu na prawie 16 500 mkw. Na ten wynik złożyło się 10 kontraktów z nowymi najemcami oraz 5 przedłużeń dotychczasowych umów. Jednocześnie 4 firmy zdecydowały się na powiększenie zajmowanej powierzchni.

Najniższy od dekady wolumen powierzchni w budowie, który na koniec III kwartału wynosił 153,7 tys. mkw. wraz ze stabilnym popytem na poziomie 129 tys. mkw. sprawia, że wizja luki podażowej na warszawskim rynku biurowym jest bardzo realna. Stabilne od wielu lat stawki czynszu delikatnie wzrosły.

35 tys. osób może skorzystać ze zwiększenia limitów na dopłaty z budżetu państwa w bezpiecznym kredycie 2% w stosunku do aktualnego poziomu akcji kredytowej. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o pomocy państwa w oszczędzaniu na cele mieszkaniowe. Kwota z budżetu państwa przeznaczona na bezpieczny kredyt 2% ma wzrosnąć z ok. 11,3 do niemal 16,1 mld zł w latach 2024-2032. To wzrost o blisko 4,8 mld zł.

W trzecim kwartale 2023 roku na polskim rynku biurowym odnotowano wzrost nowej podaży – do użytku oddano blisko 120 000 mkw. nowej powierzchni, z czego w Krakowie nowa podaż wyniosła 24 000 mkw. Od początku roku na głównych rynkach regionalnych w Polsce oddano do użytku łącznie 236 000 mkw. Eksperci JLL prognozują, że do końca roku ta liczba może wzrosnąć o kolejne 50 000 mkw.

Polska Centralna należy do tzw. wielkiej piątki największych regionów przemysłowych i logistycznych w Polsce. W ostatnich pięciu latach (2018-2022) całkowite zasoby tego rynku zwiększyły się o ponad 1,5 mln mkw. do 4,09 mln mkw. W ramach regionu Polski Centralnej jej największym subregionem pozostaje Łódź. Miasto oprócz pełnienia funkcji administracyjnych, kulturowych i edukacyjnych jest głównym ośrodkiem przemysłowym i logistycznym. Całkowity popyt dla samej Łodzi w latach 2018-2022 wyniósł ponad 1,6 mln mkw., co daje średnią roczną na poziomie ponad 328 tys. mkw. wynajętej powierzchni. Firma AXI IMMO prezentuje dane z raportu "Potencjał i znaczenie rynku powierzchni magazynowo-produkcyjnych w Łodzi".

Ostatnie lata to okres dynamicznego rozwoju kluczowych inwestycji infrastrukturalnych na terenie Pomorza Zachodniego, które znacząco poprawiły dostępność komunikacyjną regionu i jego potencjał inwestycyjny. Na fali tych zmian rozwijał się też lokalny rynek projektów magazynowych, którego zasoby od 2016 roku wzrosły aż sześciokrotnie.

Międzynarodowa firma doradcza Cushman & Wakefield podsumowała pierwszy kwartał i trendy kształtujące sytuację na warszawskim rynku biur – w pierwszym kwartale tego roku Warszawa uplasowała się na trzecim miejscu pod względem popytu wśród największych europejskich lokalizacji biurowych. Aktualnie stolica wchodzi w etap renegocjacji umów najmu zawieranych w rekordowych latach 2018-2019. Innym pozytywnym aspektem jest też perspektywa rozpoczęcia budowy kilku inwestycji w centralnych strefach miasta. Jak zauważają eksperci Cushman & Wakefield, nowe projekty będą znajdować się pod największą presją na wzrost czynszów.

Według Savills Polska znalazła się w pierwszej dwudziestce zestawienia krajów o największym potencjale wzrostu dla rozwoju infrastruktury do ładowania aut z napędem elektrycznym, co stwarza szanse również dla właścicieli nieruchomości komercyjnych oraz inwestorów aktywnych na tym rynku.

Na rynku nieruchomości komercyjnych przybywa nierzetelnych najemców. Z tego względu właściciele biur, powierzchni handlowych, magazynów, hal produkcyjnych i innych obiektów służących do prowadzenia działalności gospodarczej, chcą wiedzieć, czy ich klient nie okaże się dłużnikiem. Od 2020 roku liczba raportów gospodarczych pobranych przez zarządców nieruchomości z Krajowego Rejestru Długów wzrosła aż o 50 proc. Już dziś najwięcej nieuregulowanych opłat czynszowych mają firmy z branży budowlanej, handlowej i gastronomicznej.

Międzynarodowa agencja doradcza Cushman & Wakefield podsumowała sytuację na warszawskim rynku biurowym w I kwartale 2024 roku. Do końca marca deweloperzy oddali do użytku blisko 49 000 mkw., czyli połowę zaplanowanej na ten rok nowej podaży. Ponadto kolejny kwartał z rzędu popyt mierzony liczbą finalizowanych umów najmu pozostaje na wysokim poziomie, co świadczy o dużej płynności stołecznego sektora biur.

Ostatnie 3 lata przyniosły wzrost wielkości rynku magazynowego w Polsce o ponad połowę. Jednakże branża, która jeszcze niedawno uznawana była za bastion stabilności w czasach rynkowych zawirowań, obecnie mierzy się nowymi wyzwaniami spowodowanymi m.in. wzrostem czynszów i pustostanów.

Popyt na biura utrzymuje się na wysokim poziomie, ale w budowie jest najmniej powierzchni od kilkunastu lat. Rynek nieruchomości biurowych ulega coraz większym zmianom.

Według raportu firmy doradczej Newmark Polska „Office Occupier – Rynek biurowy w regionach”, w 2024 roku aktywność najemców na rynkach biurowych w największych regionalnych miastach Polski (Kraków, Wrocław, Trójmiasto, Katowice, Poznań, Łódź, Lublin, Szczecin) utrzymywała się na stabilnym poziomie, a roczny wolumen transakcji najmu przewyższył średnią z ostatnich pięciu lat.

Jednym z tych trendów, które coraz mocniej zaczynają wpływać na rozwój dojrzałych rynków magazynowych, jest rosnące zainteresowanie inwestorów realizacją projektów typu "brownfield". Powody to zarówno kurczący się bank niezagospodarowanych gruntów, jak i dążenie firm do realizacji celów ESG. W Polsce tym regionem, który ma jeden z największych potencjałów w zakresie inwestycji z obszaru "brownfield", jest Górny Śląsk, a jak pokazuje raport międzynarodowej agencji doradczej Cushman & Wakefield "Kopalnie biznesu", śląskie ma już na tym polu wiele sukcesów.

Podmioty państwowe stopniowo zwiększają swój wpływ na rozwój sektora biurowego w Polsce. W najbliższych latach instytucje administracyjne i spółki państwowe będą aktywnie stymulować kształtowanie się krajowego rynku biurowego. Nie tylko poprzez najem powierzchni. Skarb państwa odegra znaczącą rolę jako ważny gracz w sferze inwestycyjnej, m.in. dzięki modernizacji oraz nabywaniu i sprzedaży, a także budowie nieruchomości biurowych na własne potrzeby.

Według raportu firmy doradczej Newmark Polska „Office Occupier – Rynek biurowy w regionach, I połowa 2024 r.” aktywność najemców na największych regionalnych rynkach biurowych w Polsce (Kraków, Wrocław, Trójmiasto, Katowice, Poznań, Łódź, Lublin, Szczecin) utrzymuje się na stabilnym poziomie, ale coraz większy nacisk kładą oni na efektywne wykorzystanie zajmowanej powierzchni, jednocześnie poszukując biur o wyższym standardzie.

Polski rynek nieruchomości przemysłowych i logistycznych w pierwszych trzech kwartałach 2024 r. zachował stabilność. W analizowanym okresie oddano do użytku 2,1 mln mkw. nowej powierzchni magazynowej, co pozwoliło na wzrost całkowitych zasobów sektora do niemal 34 mln mkw. (+9% r/r). Obecnie w budowie znajduje się 1,9 mln mkw. (-22% r/r) i jest to drugi najniższy poziom aktywności deweloperskiej od początku 2018 roku. Mimo wyzwań, rynek najmu pozostał stabilny (3,8 mln mkw.), z poziomem pustostanów na koniec września br. wyniósł 8,0% (+0,3 p.p. r/r).

Skumulowany poziom popytu na rynku magazynowym w pierwszych dwóch kwartałach zanotował 10-procentowy wzrost r/r i był zdominowany przez renegocjacje dotychczasowych umów najmu – wynika z danych Cushman & Wakefield. Jednocześnie poziom zasobów magazynowych na koniec czerwca wyniósł ponad 36 mln mkw., co oznacza, że podaż tego typu obiektów podwoiła się w ciągu zaledwie sześciu lat. Aktywność deweloperska spadła jednak o 26 proc. w stosunku do analogicznego okresu w roku 2024, co oznacza, że sektor wszedł w okres stabilizacji.